تصویب‌نامه تفویض اختیار تصویب طرح‌های جامع شهرهای زیر ۱۰۰ هزار نفر
شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه ۱۳۸۶/۵/۱۵ بنا به پیشنهاد وزارت مسکن و شهرسازی و در اجرای مصوبه شماره ۴۱۴۰۱/۳۷۴۸۵ مورخ ۱۳۸۶/۳/۲۰ هیات محترم وزیران تصویب نمود:
- تصویب طرح‌های جامع شهرهای با جمعیت کمتر از ۱۰۰۰۰۰ نفر در چارچوب مفاد این آیین‌نامه به شوراهای برنامه‌ریزی و توسعه استان‌ها واگذار می‌شود و این اختیار قابل واگذاری به غیر نیست. تبصره
- در صورت وجود شرایط ویژه، بنا به پیشنهاد رئیس شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان یا هر یک از اعضای شورای عالی و تایید رئیس شورای عالی، طرح جامع شهرهای کمتر از ۱۰۰ هزار نفر در شورای عالی شهرسازی و معماری قابل بررسی است.
- در تصویب طرح‌های جامع آن دسته از شهرهای با جمعیت کمتر از ۱۰۰۰۰۰ نفر ک -ه مرکز شهرستان باشند، حضور نماینده یا نمایندگان شورای عالی در جلسه نهایی شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان‌ها ضروری است. تبصره ۱
- انتخاب نماینده یا نمایندگان شورای عالی متناسب با ویژگی شهر مربوط توسط دبیر شورای عالی و از بین اعضای شورای عالی یا کمیته فنی یا مدیران دفاتر ذیربط در وزارت مسکن و شهرسازی و یا کارشناسان خبره (که لیست کارشناسان خبره باید به تایید شورای عالی شهرسازی و معماری رسیده باشد) صورت می‌پذیرد و حکم ماموریت نیز توسط دبیر شورای عالی صادر خواهد شد. تبصره ۲
- سازمان مسکن و شهرسازی استان موظف است بلافاصله پس از تصویب طرح در کارگروه شهرسازی و معماری متن مصوبه را به همراه خلاصه گزارش طرح برای دبیرخانه شورای عالی ارسال نماید. تبصره ۳
- دبیر شورای عالی ضمن تعیین نماینده یا نمایندگان خود برای شرکت در جلسه تصویب طرح مذکور اطلاعات دریافتی را در اختیار ایشان قرار خواهد داد. تبصره ۴
- دبیرخانه شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان‌ها موظف است حداقل یک هفته قبل از تشکیل جلسه نهایی دعوتنامه لازم جهت حضور نماینده مذکور را به دبیرخانه شورای عالی نمابر نماید. تبصره ۵
- نماینده مذکور موظف است در جلسه شرکت نموده و گزارش خود را در فرم‌هایی که توسط دبیرخانه شورای عالی تهیه می‌شود ظر ف مدت یک هفته از تاریخ تشکیل جلسه به دبیرخانه شورای عالی ارائه نماید. تبصره ۶
- چنانچه با تشخیص دبیر شورای عالی برخی از قوانین و مقررات و یا سیاستهای اصلی و مصوبات شورای عالی در تصویب طرح‌های جامع در استان‌ها، رعایت نشده باشد، موضوع را ظرف مدت دو هفته از تاریخ تشکیل جلسه شورای استان به دبیرخانه شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان‌ها جهت عدم ابلاغ مصوبه اعلام و برای تصمیم‌گیری نهایی به صورت خارج از نوبت در دستور کار شورای عالی قرار خواهد داد. عدم اعلام نظر در مهلت مقرر به معنای تایید دبیرخانه شورای عالی می‌باشد.
- ملاک تعیین جمعیت شهرها جمعیت مندرج در آخرین س -النامه آماری مرکز آمار ایران است. تبصره ۱
- تا پایان سال ۸۶ ملاک تعیین جمعیت نتیجه سرشماری نفوس مسکن سال ۱۳۸۵ است. تبصره ۲
- دبیرخانه شورای عالی موظف است بر مبنای این بند از ابتدای سال ۸۷ به بعد در فروردین ماه هر سال لیست شهرهای هر استان که باید طرح جامع آنها در شورای عالی به تصویب برسد تدوین و به استان‌ها ابلاغ نماید.
- طرح‌های مربوط به شهرهای جدید و شهرکها در شورای عالی بررسی و تصویب می‌شوند. ۵- بررسی مغایرت‌های اساسی نیز در چارچوب سقف‌های جمعیتی تعیین شده در این مصوبه حسب مورد در شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان و یا شورای عالی صورت می‌پذیرد. تشخیص نهایی مغایرت اساسی در چارچوب ماده ۴۵ آیین‌نامه نحوه بررسی و تصویب طرح‌های توسعه عمران در مورد شهرهای کمتر از ۱۰۰۰۰۰ نفر بر اساس معیارهای مصوب شورای عالی با رئیس سازمان مسکن و شهرسازی استان و در مورد شهرهای بالاتر از ۱۰۰۰۰۰ نفر، شهرهای جدید و شهرکها این مسئولیت با دبیر شورای عالی می‌باشد.
- شوراهای برنامه‌ریزی استان‌ها موظفند رسیدگی به طرح ه -ا را پس از بررسی و تصویب درکارگروه شهرسازی و معماری استان‌ها در دستور کار خود قرار دهند مواردی که الزاماً باید در جلسه شورای برنامه‌ریزی استان ارائه و مورد بررسی قرار گیرد به شرح پیوست (۱) می‌باشد.
- شوراهای برنامه‌ریزی استان‌ها به هنگام تصویب طرح‌ها موظفند اصول زیر را رعایت نمایند:
- توجه به راهبردهای طرح‌های بالا دست در خصوص نقش شهر، جهات توسعه و جمعیت کل و جمعیت شاغلین و ارتباط آنها با یکدیگر.
- توجه به رعایت حرائم، قوانین و ضوابط و مقررات قانونی دستگاه‌های ذیربط
- توجه به قانون «تعاریف محدوده و حریم شهر، روستا و شهرک و نحوه تعیین آنها» در خصوص عدم تداخل محدوده و حریم شهرها و روستاها با یکدیگر و عدم تجاوز محدوده یا حریم شهرها از خطوط (مرز) تقسیمات کشوری و اصلاح تداخلات احتمالی موجود
- توجه به ظرفیت منابع آب شهر
- توجه به جدول سطوح و سرانه‌ها و تاکید بر رعایت سرانه‌ها و استانداردهای مصوب دستگاه‌ها در جدول مذکور
- توجه به افزایش حداقل ۱۵ درصدی تراکم جمعیتی پیشنهادی (نفر در هکتار) نسبت به تراکم جمعیتی طرح قبلی
- توجه به اولویت توسعه شهر در اراضی غیر کشاورزی
- تعیین محدوده شهر برای افق ۱۰ ساله (چنانچه سطح شهر بر اساس طرح‌های مصوب قانونی قبلی بیش از نیاز ۱۰ ساله شهر بوده و نتوان به دلایل موجه محدوده شهر را متناسب با آن نیازها کوچک نمود، افق طرح متناسب با سطح موجود تا ۱۵ سال قابل افزایش است)
- تعیین حریم شهر متناسب با سطح محدوده و افق طرح و امکان نظارت بر آن با هدف پیش‌بینی اراضی که حفاظت آنها برای توسعه دراز مدت شهر ضروری می‌باشد و با رعایت موارد زیر: الف) قرارگیری نقاط سکونتی مستعد توسعه‌های برنامه‌ریزی نشده در داخل حریم ب) پرهیز از ورود اراضی که بنا به قوانین خاص خود، قابلیت کنترل و نظارت دارند ج) توجه به موفقیت شهرکهای صنعتی موجود و مصوب د) سطح حریم شهر حدوداً ۳ تا ۵ برابر سطح محدوده باشد.
- با توجه به ضرورت قانونی برای تصویب نهایی کلیه طرح ه -ای جامع در شورای عالی اختیار تصویب نهایی و تنفیذ کلیه طرح‌هایی که بر اساس این مصوبه در شوراهای برنامه‌ریزی و توسعه استان‌ها به تصویب می‌رسد به دبیر شورای عالی تفویض می‌شود. ۹ (اصلاحی ۱۳۹۰/۰۲/۰۵)
- مراحل بررسی و تصویب تغییرات طرح‌های هادی شهری معتبر و یا شهرهایی که قبلاً روستا بوده و دارای طرح هادی مصوب روستایی می‌باشند، به وسیله کمیسیونی تحت عنوان کمیسیون مغایرت‌های طرح هادی با ریاست معاون امور عمرانی استانداری و عضویت مدیر کل دفتر فنی استانداری (دبیر)، شهردار شهر مربوطه، معاون شهرسازی و معماری اداره کل مسکن و شهرسازی، رئیس و یا نمایندگان تام الاختیار سازمان جهاد کشاورزی، سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان با تخصص معماری یا شهرسازی (که به مدت دو سال با معرفی کتبی سازمان مربوطه معرفی می‌گردند) و رئیس شورای اسلامی شهر ذیربط و مشاور تهیه کننده (طرح بدون حق رای) انجام می‌شود. دبیرخانه این کمیسیون در حوزه معاونت امور عمرانی استانداری استقرار و امور دبیرخانه ای آن برعهده دفتر فنی استانداری می‌باشد. جلسات با حضور رئیس و حداقل ۵ نفر از اعضا رسمیت مییابد و تصمیمات و مصوبات آن کمیسیون با حداقل ۵ رای اعضای اصلی مناط اعتبار می‌باشد. تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۹۰/۰۲/۰۵): مغایرت‌های طرح هادی در قالب موارد چهارگانه زیر تقسیم بندی می‌گردد: الف - محدوده‌ها هرگونه تغییر در محدوده مصوب طرح‌های هادی مغایرت اساسی محسوب می‌گردد. فقط تغییرات جزئی ناشی از منظور نمودن پلاک‌های ثبتی که خط محدوده از روی آنها عبور کرده است به عنوان مغایرت‌های غیراساسی خواهد بود. ب - تراکم‌ها به طور کلی هرگونه تغییر در تراکم جمعیتی ناشی از تغییر تراکم ساختمانی و یا نصاب تفکیک قطعات در کل شهر مغایرت اساسی محسوب می‌شود. ج - نحوه کاربری زمین فقط تغییر مکان کاربری زمین در محدوده محلات که عملکرد آن نیز در حد محله ای باشد با اعلام دلایل توجیهی و مورد تایید قرار گرفتن آن توسط سازمان ذیربط به عنوان مغایرت غیراساسی محسوب می‌گردد و در سایر موارد مغایرت اساسی محسوب می‌گردد. د - شبکه‌های ارتباطی تغییرات حاصله از تقلیل عرض و تغییر مسیر جزئی در خصوص خیابان‌های محلی و جمع کننده محله ای (عرض کمتر از ۱۲ متر)، مغایرت غیراساسی محسوب می‌گردد. با توجه به موارد ۴ گانه فوق، کلیه تغییرات اساسی که در اساس طرح هادی موثر باشد، باید به تصویب مراجع تصویب طرح هادی برسد. تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۹۰/۰۲/۰۵): کلیه تغییرات اساسی پس از بررسی و تصویب در مراجع بررسی تصویب طرح‌های هادی، توسط استاندار تایید و ابلاغ می‌گردد. تبصره ۳ (الحاقی ۱۳۹۰/۰۲/۰۵): چنانچه همزمان با طرح پرونده‌های تغییر کاربری در کمیسیون فوق؛ طرح جامع شهر نیز در حال تهیه باشد از مشاور مذکور بدون حق رای دعوت به عمل آید.
- سازمان‌های مسکن و شهرسازی استان‌ها موظفند با هماهنگی استانداری در مورد ط -رح‌های هادی در دست تهیه (مشروط به اینکه اولین طرح هادی شهر باشد) به ترتیب زیر عمل نمایند: الف) برای طرح‌های با پیشرفت مالی بیش از ۵۰ درصد نسبت به اصلاح شرح خدمات طرح جامع تحت نظارت سازمان مسکن و شهرسازی اقدام گردد. ب) برای طرح‌های با پیشرفت مالی کمتر از ۵۰ درصد، تهیه طرح هادی متوقف شده و در صورت وجود مشاور دارای صلاحیت، ادامه کار در قالب طرح جامع شهری توسط سازمان مسکن و شهرسازی انجام گیرد.
- دبیرخانه شورای عالی موظف است ظرف مدت یک ماه دستورالعمل‌های لازم شامل م -دارک مورد نیاز، زمان بندی ارسال مدارک، نحوه ابلاغ تصمیمات شورای عالی و سایر جزئیات مربوط را در چارچوب این مصوبه تنظیم و با امضا ریاست شورای عالی به کلیه مراجع ذیربط ابلاغ نماید.
- دبیرخانه شورای عالی موظف است کلیه طرح‌های جامع و مغایرت‌های اساسی ک -ه در تاریخ تصویب این مصوبه مشمول بند یک آن بوده و در نوبت طرح در کمیته فنی و شورای عالی قرار دارند ظرف مدت ۱۵ روز بر اساس بند ۷ این مصوبه بررسی و در صورت تایید به استان ذیربط ابلاغ نماید. آن دسته از طرح‌هایی که شرایط بند ۷ را رعایت نکرده باشند در صورت عدم اصلاح از طرف استان در دستور کار شورای عالی قرار خواهد گرفت.
- دبیرخانه شورای عالی موظف است هر ساله در پایان خرداد گزارش کمی و کیفی از عملک -رد شوراهای برنامه‌ریزی و توسعه استان‌ها در اجرای این مصوبه را تهیه و به شورای عالی ارائه نماید شورای عالی بر اساس این گزارش برای دوره زمانی جدید و در مورد تمام و یا تعدادی از استان‌ها تصمیم‌گیری خواهد نمود.