تصویب‌نامه درباره همکاری ایران و افغانستان در مدیریت منابع آب مرزی

هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۹/۳/۲۱ به پیشنهاد شماره ۱۱۶/۷۰/۹۹/خم مورخ ۱۳۹۹/۲/۳۰ وزارت نیرو و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد: ۱

وزارت امور خارجه با همکاری کمیسیون همکاری‌های مشترک اقتصادی ایران و افغانستان و دبیرخانه کمیسیون دایمی رودخانه‌های مرزی و منابع آب مشترک نسبت به تهیه نقشه راه مذاکرات با افغانستان شامل فهرست موضوعات قابل مذاکره، تقدم و تاخر زمانی، راهبردهای مذاکرات، زمان بندی احتمالی و تعریف ماموریت هر یک از دستگاه‌های اجرایی ذی ربط، اقدام نماید. ۲
وزارت نیرو نسبت به انجام مطالعات لازم نظیر جستجوی منابع آب جدید متعارف و نامتعارف، احداث سامانه‌های اندازه گیری مشترک حقابه هیرمند، طرح‌های کاهش تبخیر مخازن آبی سیستان، طرح‌های مهار سیلاب حوضه هیرمند سفلی، بازتخصیص و بازتوزیع آب محدود و در اختیار میان اهداف مختلف پس از تخصیص آب شرب، بهداشت و حداقل نیازهای محیط زیستی با هدف زیست پذیر کردن سیستان (تلقی آب باقی مانده به عنوان کالای اقتصادی)، طرح‌های مهندسی ارزش و مهندسی مجدد زیرساخت‌های موجود در دست اجرا در هیرمند سفلی اقدام نماید. ۳
وزارت کشور نسبت به استفاده از ظرفیت متنفذین و شوراهای محلی، به کارگیری ظرفیت کار ویژه مرز شورای امنیت کشور و همچنین شورای تامین شهرستان و استان، توسعه دیپلماسی منطقه ای از طریق استانداری‌ها، استفاده از قدرت نرم و ایجاد وابستگی متقابل افغانستان و ایران در هیرمند سفلی، بازنگری طرح توسعه سیستان متناسب با اهداف مطرح شده در طرح رویین تن سازی سیستان، تقویت و فعال سازی سازمان‌های مردم نهاد، تقویت نهادی و سازمانی منطقه سیستان، پیاده سازی اصلاحات کالبدی و ساماندهی کانون‌های جمعیتی در معرض تهدید به گرد و غبار منطقه سیستان و همکاری در جمع‌آوری بخشی از دیوار امنیتی در مرز مشترک، ارایه طرح‌های حمایت اجتماعی برای مرزنشینان و بررسی به کارگیری از ظرفیت مهاجرین افغان اقدام نماید. ۴
وزارت اطلاعات اقدامات و پشتیبانی‌های تخصصی مورد نیاز را در خصوص گردآوری داده‌ها و اطلاعات، پایش فضای رسانه ای و مقابله با فضاسازی مسموم احتمالی دشمنان مشترک دو ملت، همکاری در تدوین نقشه راه مذاکرات، همکاری در آگاهی بخشی و تقویت ایده سبد مشترک منافع، استفاده از دیپلماسی پنهان و دیگر موضوعات مرتبط، به عمل آورد. ۵
وزارت جهاد کشاورزی با همکاری وزارت نیرو کمیسار آب هیرمند نسبت به آماده نمودن طرح توسعه اراضی زراعی بعد از رودخانه هیرمند مرزی (پریان مشترک) با هدف پیوند زدن سرنوشت کشاورزان هیرمند سفلی به همدیگر، ارایه و اجرای طرح‌های زیست شناسی (بیولوژیک)، توسعه کمربند سبز و مهار کانون‌های گرد و غبار، انجام طرح‌های افزایش بهره وری آب، ممنوعیت هرگونه بارگذاری آبی اضافه بر اراضی کشاورزی سیستان و استفاده مستقیم از حقابه دریافتی در شبکه‌های مصرف کشاورزی اقدام نماید. ۶
سازمان حفاظت محیط زیست در خصوص تجهیز مناطق مستعد گرد و غبار به ابزار اندازه گیری پایش گرد و غبار، همکاری در تعریف طرح‌های مشترک مقابله با گرد و غبار، تبیین ارزش‌های محیط زیستی و بوم شناسی (اکولوژی) هامون‌ها و آثار آن بر زندگی مردم هر دو کشور، ارزیابی خسارت‌های محیط زیستی ناشی از خشک شدن تالاب‌ها، مشخص کردن نواحی دارای اولویت تالاب و تعیین حقابه برای احیای بخشی از هامون‌ها، اقدامات لازم را انجام دهد. تبصره
سازمان حفاظت محیط زیست با هدف احیا و رونق ناحیه سیستان از اجرای طرح‌های توسعه ای کم آب بر و پروژه‌های شناسایی شده در سبد مشترک منافع، حمایت ویژه خواهد کرد. ۷
وزارت صنعت، معدن و تجارت در چهارچوب سبد مشترک منافع، از اجرای صنایع کم آب بر طرح‌های تجاری و صنعتی برای توسعه و اشتغال در هیرمند سفلی حمایت ویژه خواهد نمود. ۸
ستاد کل نیروهای مسلح در اجرای این تصویب‌نامه، همکاری و پشتیبانی لازم را با دبیرخانه کمیسیون دایمی رودخانه‌های مرزی و منابع آب مشترک به عمل خواهد آورد. ۹
سازمان برنامه و بودجه کشور با پیشنهاد دستگاه اجرایی نسبت به تامین اعتبار طرح‌های این تصویب‌نامه پس از انجام مطالعات توسط دستگاه‌های اجرایی ذی ربط و اخذ مجوزهای لازم در چهارچوب اعتبارات بخش مربوط با اولویت اقدام نماید. ۱۰
دستگاه‌های موضوع این تصویب‌نامه موظفند گزارش پیشرفت اقدامات خود را در مقاطع زمانی سه ماهه به دبیرخانه کمیسیون دایمی رودخانه‌های مرزی و منابع آب مشترک ارایه نمایند. اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور

وزارت امور خارجه با همکاری کمیسیون همکاری‌های مشترک اقتصادی ایران و افغانستان و دبیرخانه کمیسیون دایمی رودخانه‌های مرزی و منابع آب مشترک نسبت به تهیه نقشه راه مذاکرات با افغانستان شامل فهرست موضوعات قابل مذاکره، تقدم و تاخر زمانی، راهبردهای مذاکرات، زمان بندی احتمالی و تعریف ماموریت هر یک از دستگاه‌های اجرایی ذی ربط، اقدام نماید. ۲
وزارت نیرو نسبت به انجام مطالعات لازم نظیر جستجوی منابع آب جدید متعارف و نامتعارف، احداث سامانه‌های اندازه گیری مشترک حقابه هیرمند، طرح‌های کاهش تبخیر مخازن آبی سیستان، طرح‌های مهار سیلاب حوضه هیرمند سفلی، بازتخصیص و بازتوزیع آب محدود و در اختیار میان اهداف مختلف پس از تخصیص آب شرب، بهداشت و حداقل نیازهای محیط زیستی با هدف زیست پذیر کردن سیستان (تلقی آب باقی مانده به عنوان کالای اقتصادی)، طرح‌های مهندسی ارزش و مهندسی مجدد زیرساخت‌های موجود در دست اجرا در هیرمند سفلی اقدام نماید. ۳
وزارت کشور نسبت به استفاده از ظرفیت متنفذین و شوراهای محلی، به کارگیری ظرفیت کار ویژه مرز شورای امنیت کشور و همچنین شورای تامین شهرستان و استان، توسعه دیپلماسی منطقه ای از طریق استانداری‌ها، استفاده از قدرت نرم و ایجاد وابستگی متقابل افغانستان و ایران در هیرمند سفلی، بازنگری طرح توسعه سیستان متناسب با اهداف مطرح شده در طرح رویین تن سازی سیستان، تقویت و فعال سازی سازمان‌های مردم نهاد، تقویت نهادی و سازمانی منطقه سیستان، پیاده سازی اصلاحات کالبدی و ساماندهی کانون‌های جمعیتی در معرض تهدید به گرد و غبار منطقه سیستان و همکاری در جمع‌آوری بخشی از دیوار امنیتی در مرز مشترک، ارایه طرح‌های حمایت اجتماعی برای مرزنشینان و بررسی به کارگیری از ظرفیت مهاجرین افغان اقدام نماید. ۴
وزارت اطلاعات اقدامات و پشتیبانی‌های تخصصی مورد نیاز را در خصوص گردآوری داده‌ها و اطلاعات، پایش فضای رسانه ای و مقابله با فضاسازی مسموم احتمالی دشمنان مشترک دو ملت، همکاری در تدوین نقشه راه مذاکرات، همکاری در آگاهی بخشی و تقویت ایده سبد مشترک منافع، استفاده از دیپلماسی پنهان و دیگر موضوعات مرتبط، به عمل آورد. ۵
وزارت جهاد کشاورزی با همکاری وزارت نیرو کمیسار آب هیرمند نسبت به آماده نمودن طرح توسعه اراضی زراعی بعد از رودخانه هیرمند مرزی (پریان مشترک) با هدف پیوند زدن سرنوشت کشاورزان هیرمند سفلی به همدیگر، ارایه و اجرای طرح‌های زیست شناسی (بیولوژیک)، توسعه کمربند سبز و مهار کانون‌های گرد و غبار، انجام طرح‌های افزایش بهره وری آب، ممنوعیت هرگونه بارگذاری آبی اضافه بر اراضی کشاورزی سیستان و استفاده مستقیم از حقابه دریافتی در شبکه‌های مصرف کشاورزی اقدام نماید. ۶
سازمان حفاظت محیط زیست در خصوص تجهیز مناطق مستعد گرد و غبار به ابزار اندازه گیری پایش گرد و غبار، همکاری در تعریف طرح‌های مشترک مقابله با گرد و غبار، تبیین ارزش‌های محیط زیستی و بوم شناسی (اکولوژی) هامون‌ها و آثار آن بر زندگی مردم هر دو کشور، ارزیابی خسارت‌های محیط زیستی ناشی از خشک شدن تالاب‌ها، مشخص کردن نواحی دارای اولویت تالاب و تعیین حقابه برای احیای بخشی از هامون‌ها، اقدامات لازم را انجام دهد. تبصره
سازمان حفاظت محیط زیست با هدف احیا و رونق ناحیه سیستان از اجرای طرح‌های توسعه ای کم آب بر و پروژه‌های شناسایی شده در سبد مشترک منافع، حمایت ویژه خواهد کرد. ۷
وزارت صنعت، معدن و تجارت در چهارچوب سبد مشترک منافع، از اجرای صنایع کم آب بر طرح‌های تجاری و صنعتی برای توسعه و اشتغال در هیرمند سفلی حمایت ویژه خواهد نمود. ۸
ستاد کل نیروهای مسلح در اجرای این تصویب‌نامه، همکاری و پشتیبانی لازم را با دبیرخانه کمیسیون دایمی رودخانه‌های مرزی و منابع آب مشترک به عمل خواهد آورد. ۹
سازمان برنامه و بودجه کشور با پیشنهاد دستگاه اجرایی نسبت به تامین اعتبار طرح‌های این تصویب‌نامه پس از انجام مطالعات توسط دستگاه‌های اجرایی ذی ربط و اخذ مجوزهای لازم در چهارچوب اعتبارات بخش مربوط با اولویت اقدام نماید. ۱۰
دستگاه‌های موضوع این تصویب‌نامه موظفند گزارش پیشرفت اقدامات خود را در مقاطع زمانی سه ماهه به دبیرخانه کمیسیون دایمی رودخانه‌های مرزی و منابع آب مشترک ارایه نمایند. اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور