تصویبنامه تشکیل ستاد هماهنگی مناسبسازی کشور
هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۴/۳/۱۰ به پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد: ۱
- به منظور سیاست گذاری، برنامهریزی اجرایی، نظارت بر امر مناسب سازی و ایجاد بانک جامع اطلاعات مناسب سازی در کشور، ستاد هماهنگی مناسب سازی کشور به ریاست وزیر کشور تشکیل میشود. ترکیب اعضا و شرح وظایف ستاد یاد شده و نحوه نظارت و پیگیری مناسب سازی طبق دستورالعملی است که توسط وزارت کشور با هماهنگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی که در این تصویبنامه «وزارت» نامیده میشود و وزارت راه و شهرسازی ظرف سه ماه از لازم الاجرا شدن این تصویبنامه تهیه و ابلاغ میشود. ۲
- دستگاههای متولی صدور مجوز مربوط مکلفند با رعایت قوانین و مقررات مربوط، ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت و استانداردهای مناسب سازی را در شرایط و الزامات صدور مجوز لحاظ نمایند. ۳
- وزارت راه و شهرسازی موظف است در کلیه طرحهای آماده سازی و اجرای مجتمعهای مسکونی به صورت انبوه و نیز طراحی و اجرای شهرهای جدید، ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد دارای معلولیت را رعایت نماید. ۴
- وزارت مکلف است ساز و کار لازم جهت ارایه تسهیلات برای مناسب سازی خودروهای افراد دارای معلولیت تحت پوشش سازمان بهزیستی کشور که در این تصویبنامه سازمان نامیده میشود را با رعایت قوانین و مقررات مربوط فراهم نماید. ۵
- سازمان مکلف است وسایل و تجهیزات توانبخشی و فناوریهای کمک زیستی تسهیل کننده زندگی افراد دارای معلولیت را با رعایت استانداردهای لازم و با اولویت تامین از تولیدات داخلی با بهای مناسب و منطبق با توان خرید مصرف کنندگان، در اختیار آنان قرار دهد. ۶ (منسوخ ۱۳۹۴/۰۸/۰۶)
- سازمان با همکاری وزارت آموزش و پرورش (سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور) موظف است علاوه بر فراهم نمودن امکان دسترسی برابر و بدون تبعیض کودکان دارای معلولیت به مراکز آموزش پیش دبستانی و مهد کودکها و مراکز آموزشی مقطع ابتدایی تا پایان مقطع آموزش متوسطه و هنرستانها در کنار همسالان فاقد معلولیت آنان در مدارس عادی، امکان آموزش کودکان زیر شش سال دارای معلولیتهای شدید و حاد یادگیری، کم توان ذهنی و معلولیتهای چندگانه را که امکان آموزش در مراکز تلفیقی را ندارند، در مراکز خاص آموزشی از طریق حمایت از بخش غیردولتی یا راساً فراهم نماید. سازمان مکلف است نسبت به پرداخت کمک هزینه آموزش کودکان دارای معلولیت در مهدهای کودک و مراکز آموزش پیش دبستانی از محل اعتبارات مصوب مربوط اقدام نماید. بار مالی این بند توسط سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور در لوایح بودجه سنواتی پیشبینی میشود. ۷
- وزارتخانههای ورزش و جوانان و فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلفند با هماهنگی سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور و با رعایت قوانین و مقررات مربوط نسبت به اختصاص سهم عادلانه و متناسب افراد دارای معلولیت و کمک هزینه به بخش عمومی غیردولتی ارایه دهنده خدمات ورزشی به افراد دارای معلولیت از بودجه ورزش و امور فرهنگی، هنری و تفریحی کشور اقدام نمایند. ۸
- وزارت ورزش و جوانان مکلف است با اولویت طراحی اماکن و تاسیسات ورزشی در کنار سایر افراد، نسبت به توسعه مراکز و تاسیسات ورزشی اختصاصی فعالیتهای ورزشی و حمایت از مسابقات و جشنوارههای ورزشی افراد دارای معلولیت با رعایت قوانین و مقررات مربوط اقدام نماید. ۹
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلف است با رعایت قوانین و مقررات مربوط به منظور استفاده برابر ناشنوایان از محصولات تصویری با تخصیص اعتبارات لازم از زیرنویس این محصولات برای افراد ناشنوا حمایت کند. ۱۰
- سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مکلف است با پیشبینی منابع مالی مورد نیاز نسبت به تدوین و ابلاغ سیاستهای حمایتی و اجرایی توسعه تورهای گردشگری برای افراد دارای معلولیت با رعایت قوانین و مقررات مربوط اقدام نماید. ۱۱
- وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلف است از محل اعتبارات مصوب مربوط، بودجه مورد نیاز تولید و انتشار کتب و نشریات بریل، گویا، چاپ درشت و در قالبهای الکترونیک برای افراد نابینا و کم بینا و چاپ و انتشار کتب و نشریات تخصصی مورد نیاز افراد دارای معلولیت و همچنین ایجاد پایگاههای اطلاع رسانی تخصصی این افراد را تامین کند. همچنین وزارت مذکور موظف است ضمن رعایت حقوق مالکیت معنوی ناشرین، با اتخاذ تدابیر تشویقی، ناشرین را به ارایه نسخ الکترونیکی آثار خود جهت استفاده نابینایان و کم بینایان ترغیب نماید. ۱۲
- مراجع نشر قوانین، مقررات، بخشنامهها و دستورالعملها مکلفند موارد یاد شده را با رعایت قوانین و مقررات مربوط حداقل در یکی از اشکال بریل، گویا، چاپ درشت یا قالبهای الکترونیکی در دسترس افراد دارای معلولیت قرار دهند. ۱۳
- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف است استانداردهای دسترس پذیری به دیدارگاههای مجازی برای فناوریهای کمکی نابینایان و کم بینایان را با رعایت قوانین و مقررات مربوط تدوین و بر رعایت آن از سوی دستگاههای اجرایی نظارت نماید. ۱۴
- سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور مکلف است با رعایت قوانین و مقررات مربوط کلیه پشتیبانیهای تخصصی از دانش آموزان دارای معلولیت از جمله تامین معلمین رابط، وسایل کمک آموزشی متناسب با معلولیت هر دانش آموز و تامین منابع آموزشی قابل استفاده دانش آموزان دارای معلولیت حسی را فراهم نماید. ۱۵
- وزارت آموزش و پرورش مکلف است با رعایت قوانین و مقررات مربوط امکان تحصیل رایگان دانش آموزان دارای معلولیت جسمی را که بر اساس تشخیص کارشناسان ارزیاب سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور بر اثر نوع و شدت معلولیت یا مواجه با معلولیتهای چندگانه، قادر به تحصیل در محیطهای آموزش عادی نیستند در مراکز آموزشی استثنائی دولتی فراهم نماید. ۱۶
- سازمان مکلف است با رعایت قوانین و مقررات مربوط خدمات و وسایل توانبخشی مورد نیاز کودکان دارای معلولیت را از بدو بروز معلولیت، در اختیار آنان قرار دهد. ۱۷
- وزارتخانههای آموزش و پرورش و فرهنگ و ارشاد اسلامی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، سازمان تبلیغات اسلامی، سازمانها و موسسات وابسته به شهرداریها و سایر موسسات دولتی و عمومی غیردولتی مکلفند با رعایت قوانین و مقررات مربوط ضمن ایجاد فرصتهای برابر بهره مندی کودکان و نوجوانان دارای معلولیت از خدمات و برنامههای پرورشی و فرهنگی خود، از تولید منابع آموزشی فوق برنامه، بازیهای فکری، کتب و نشریات ویژه کودکان و نوجوانان در اشکال قابل دسترس برای کودکان و نوجوانان دارای معلولیتهای حسی و همچنین محصولات فرهنگی منطبق با نیازهای ویژه کودکان و نوجوانان دارای معلولیت، حمایت به عمل آورند. ۱۸ (منسوخ ۱۳۹۴/۰۸/۰۶)
- سازمان و وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و آموزش و پرورش و دانشگاهها و مراکز آموزش عالی تابعه مکلفند وسایل کمک آموزشی مورد نیاز دانشجویان دارای معلولیت و تامین منابع و مواد آموزشی دانشجویان دارای معلولیتهای حسی در اشکال قابل استفاده این دانشجویان را با رعایت قوانین و مقررات مربوط از محل اعتبارات مصوب مربوط تامین نمایند. اعتبار مورد نیاز این بند در بودجه سالانه دستگاههای مربوط پیشبینی خواهد شد. ۱۹
- سازمان موظف است با همکاری سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور و سازمانهای مردم نهاد به منظور توانبخشی حرفه ای، توانمندسازی و اشتغال حمایتی افراد دارای معلولیتی که به دلیل نوع و شدت معلولیت یا آسیب مندی از معلولیتهای چندگانه قادر به کار در محیطهای کسب و کار عادی نیستند، نسبت به گسترش کارگاههای آموزشی، حمایتی و تولیدی افراد دارای معلولیت و ارایه خدمات توانبخشی حرفه ای برای آنان با رعایت قوانین و مقررات مربوط اقدام نماید. ۲۰
- وزارت مکلف است در راستای ایجاد اشتغال برای افراد دارای معلولیت و حفظ ایمنی این افراد حین کار، خدمات زیر را با همکاری سازمانهای ذی ربط و با رعایت قوانین و مقررات مربوط ارایه دهد: الف - صدور مجوز ایجاد مراکز کاریابی، خدمات کارآفرینی و مشاورههای شغلی ویژه افراد دارای معلولیت. ب - ایجاد بانک اطلاعات جامع کارآفرینی و اشتغال افراد دارای معلولیت. ج - طراحی، تدوین و تنظیم آییننامههای حفاظت، ایمنی و بهداشت کار ویژه شاغلین دارای معلولیت با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. ۲۱
- وزارت آموزش و پرورش مکلف است جهت آشنایی دانش آموزان با حقوق و توانمندیهای افراد دارای معلولیت، دروسی را با محتوای آموزشی حقوق این افراد، علایم و نمادهای انواع معلولیت و نشانههای شهری مربوط به افراد دارای معلولیت را در محتوای آموزشی مقاطع مختلف تحصیلی دانش آموزان با رعایت قوانین و مقررات مربوط پیشبینی نماید. ۲۲
- دستگاههای مشمول مکلفند با رعایت قوانین و مقررات مربوط و متناسب با موضوع فعالیت خود، شیوه ارایه صحیح خدمات به افراد دارای معلولیت را با کسب نظر و مشاوره سازمان و تشکلهای مردم نهاد افراد دارای معلولیت، به کارکنان خود آموزش دهند. ۲۳
- سازمان موظف است با رعایت قوانین و مقررات مربوط نسبت به ارایه خدمات مددکاری، مشاوره ای و مراقبتی به افراد دارای معلولیت به ویژه زوجهای دارای معلولیت اقدام نماید. ۲۴
- سازمان مکلف است با رعایت قوانین و مقررات مربوط نسبت به آموزش پیشگیریهای لازم به والدین دارای معلولیتی که نوع معلولیت آنان مبین احتمال بروز این معلولیت در فرزندان آن هاست اقدام نماید. ۲۵
- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مکلف است با همکاری وزارت، برنامه جامع پیشگیری و کاهش بروز معلولیت را با رعایت قوانین و مقررات مربوط تدوین و اجرا نماید. ۲۶
- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است با همکاری وزارت و با رعایت قوانین و مقررات مربوط، بستههای آموزشی پیشگیری از بروز معلولیتهای قابل اجتناب را برای خانوادهها و سایر گروههای هدف اجتماعی تدوین کرده و به صورت رایگان در اختیار آنان قرار داده و از طریق شبکه خانههای بهداشت، خانوادههای ساکن روستا و مناطق دور افتاده را در این زمینه آموزش دهد. ۲۷
- سازمان مکلف است با همکاری وزارت در مواردی که به دلیل عدم اجرای قوانین و مقررات مربوط، حقوق جمعی افراد دارای معلولیت تضییع میشود موضوع را تا حصول نتیجه پیگیری نماید. ۲۸
- به منظور هماهنگی دستگاههای مربوط به اجرای این تصویبنامه و نظارت بر حسن اجرای آن شورای هماهنگی افراد دارای معلولیت با ترکیب زیر تشکیل میشود: ۱ - وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی (رئیس) ۲ - رئیس سازمان بهزیستی کشور (دبیر) ۳ - وزیر راه و شهرسازی یا معاون ذی ربط ۴ - وزیر آموزش و پرورش یا معاون ذی ربط ۵ - وزیر علوم، تحقیقات و فناوری یا معاون ذی ربط ۶ - وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا معاون ذی ربط ۷ - وزیر صنعت، معدن و تجارت یا معاون ذی ربط ۸ - وزیر کشور یا معاون ذی ربط ۹ - رئیس سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران یا معاون ذی ربط ۱۰ - رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور یا معاون ذی ربط ۱۱ - نماینده تام الاختیار رئیس قوه قضائیه ۱۲ - رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران یا معاون ذی ربط ۱۳- پنج نفر از نمایندگان افراد دارای معلولیت کشور به انتخاب شبکههای ملی تشکلهای مردم نهاد برحسب گروههای اصلی افراد دارای معلولیت کشور (نابینایان، ناشنوایان، افراد دارای معلولیت جسمی - حرکتی، افراد کم توان ذهنی و مبتلایان به اختلالات روانی مزمن) تا زمان ایجاد شبکههای مذکور، انجمنهای ذی ربط عهده دار این وظیفه خواهند بود. ۱۴- سه نفر از کارشناسان برجسته امور افراد دارای معلولیت با معرفی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی تبصره ۱
- دبیرخانه شورا در سازمان مستقر میباشد و مسئولیت پشتیبانی علمی، پژوهشی و خدماتی متناسب با وظایف و مسئولیت شورا را بر عهده خواهد داشت. تبصره ۲
- دستورالعملهای داخلی شورا به پیشنهاد دبیرخانه به تصویب شورا خواهد رسید. تبصره ۳
- دبیر شورا موظف است گزارش عملکرد سالانه این تصویبنامه را که بر اساس شاخصهای هر برنامه و فعالیت تنظیم شده است، به هیات وزیران ارایه نماید. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری