تصویب دستورالعمل شورای هماهنگی کدکس غذایی ایران
یکصدمین اجلاس شورای عالی استاندارد بر اساس دعوت قبلی به ریاست جناب آقای دکتر حسن حبیبی معاون اول رئیس جمهوری و با حضور اکثریت اعضاء روز چهارشنبه ۱۲/ ۲/ ۱۳۸۰ در محل نهاد ریاست جمهوری تشکیل شد. اجلاس پس از استماع گزارش فعالیتهای موسسه در ارتباط با مصوبات قبلی شورای عالی استاندارد توسط ریاست موسسه وارد دستور شد و پس از بحث و تبادل‌نظر تصمیماتی به شرح ذیل اتخاذ نمود. ۱
- دستورالعمل شورای هماهنگی کدکس غذایی ایران شامل یک مقدمه، سه فصل ۱۲ ماده و ۷ تبصره مطرح و با اصلاحاتی به این شرح به تصویب رسید. (پیوست شماره ۱) الف
- جایگزینی واژه دستورالعمل به جای «اساسنامه» ب
- تبصره ۱ ذیل ماده ۴، ریاست شورا با وزیر منتختب شورا میباشد و رئیس موسسه استاندارد نایب رئیس شورا خواهد بود ضمنا مسئولیت دعوت از اعضاء نیز بر عهده دبیر شورا میباشد. تبصره ۴ ذیل ماده ۴- جلسات شورا با حضور دو سوم اعضاء رسمیت می‌یابد و تصمیمات با رای اکثریت مطلق اعضاء حاضر شورا معتبر خواهد بود. ۲
- پیشنهاد تغییرات اصلاحی راجع به نحوه دریافت کارمزد خدماتی به تصویب رسید.(پیوست شماره ۲) ۳
- گزارش عملکرد مالی سال ۱۳۷۹ موسسه شامل کمک‌های دریافتی از دولت در بودجه‌های جاری و عمرانی و نیز حساب درآمد هزینه مطرح که پس از بررسی و استماع توضیحات رئیس موسسه مورد تصویب قرار گرفت که حسب صراحت بند ۱۱ ماده ۲۰ قانون مصوب ۱۳۷۱ در حکم مفاصا حساب و تفریغ بودجه محسوب میگردد. ضمناًُ دستورالعمل اجرایی موضوع بند د تبصره ۲۴ قانون بودجه سال ۱۳۸۰ کل کشور منطبق با پیشنهاد موسسه (پیوست شماره ۳) به تصویب رسید. ۴
- موضوع حذف وظایف موازی و مشترک موسسه با وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی مطرح و مقرر شد موسسه استاندارد گزارش لازم را به همراه مستندات ذیربط برای معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری ارسال کنند تا پس از اعلام نظر تصمیم مقتضی اتخاذ گردد. ۵
- طرح آزمون دوره‌ای اوزان، مقیاسها و وسایل سنجش که از جمله وظایف قانونی موسسه میباشد، مطرح و مقرر گردید: الف
- موسسه استاندارد در قالب اعتبارات سال جاری و در حدود مقدورات و امکانات نسبت به ایفای مسئولیت محول اقدام نماید. ب
- به منظور اجرای کامل وظایف و مسئولیت‌های مرتبط، موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران طرح پیشنهادی متضمن اعتبار مورد نیاز، حداکثر تا پایان مرداد ۱۳۸۰ به سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی اعلام نماید تا سازمان مذکور پس از بررسی، اعتبار مورد نیاز را در قالب برنامه‌ای مجزا با عنوان آزمون دوره‌ای اوزان، مقیاسها و وسایل سنجش در لایحه بودجه سال ۱۳۸۱ لحاظ نماید. ۶
- کلیات موضوع تفکیک وظایف راجع به امور تصدی و حاکمیت در موسسه استاندارد به تصویب رسید و مقرر شد ضمن طی مراحل قانونی، برای تفکیک وظایف دستورالعمل اجرایی لازم تنظیم و به جلسه بعدی شورا ارایه شود. ۷
- افزایش تعداد کمیته‌های ملی استاندارد از ۱۴ کمیته به ۱۹ کمیته مورد تصویب قرار گرفت. (پیوست شماره ۴) ۸
- موضوع تعیین موسسه به عنوان مرجع ملی تایید صلاحیت در صنعت جوشکاری مطرح و به تصویب رسید. بدیهی است انجام این وظیفه پس از تامین امکانات و تسهیلات لازم توسط سازمانهای ذی ربط بر اساس شرح تفضیلی ارائه شده به شورا عملی خواهد شد. ۹
- اجرای اجباری استانداردهای ایمنی اسباب‌بازی کودکان مورد تصویب شورا قرار گرفت ۱۰
- ضرورت ترویج فرهنگ استاندارد مطرح و مقرر شد برنامه ترویج و نشر استاندارد به سرفصل برنامه‌های مصوب آتی موسسه اضافه گردد. ضمناً وزارتخانه‌های علوم تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آموزش و پرورش با هماهنگی موسسه، موضوع آشنایی با فرهنگ استاندارد را به تناسب مقطع تحصیلی در سرفصل برنامه‌های درسی ملحوظ نمایند. ۱۱
- در مواردی که استاندارد اجباری کالایی به تصویب شورای عالی استاندارد رسیده لیکن به دلیل تغییر شرایط و امکانات، تداوم اجرای اجباری فرآورده قابل تحقق نباشد، مقرر شد به پیشنهاد رئیس موسسه، موضوع در کمیته‌ای مرکب از وزیر صنایع و معادن، وزیر ذیربط و رئیس موسسه استاندارد بررسی و تصمیم لازم جهت توقف محدود اجرا که در هر حال بیش از یک سال نخواهد بود اتخاذ میگردد. در صورت ضرورت تداوم اجرای اجباری، پیشنهاد لازم به شورای عالی ارائه خواهد شد. پیوست شماره ۱
- دستورالعمل شورای هماهنگی کدکس (۱) غذایی ایران به منظور هماهنگی با کدکس غذایی بین‌المللی و حضور آگاهانه و فعال در بازار جهانی با استفاده از کدکس مواد غذایی و با تکیه بر معیارهای فرهنگ ملی و تکنولوژی موجود در کشور شورای هماهنگی کدکس مواد غذایی ایران که به اختصار در این اساسنامه شورای هماهنگی گفته میشود تاسیس و دستورالعمل آن به شرح زیر اجلاس مورخ ۱۳۸۰/۲/۱۲ به تصویب شورای عالی استاندار رسید. آن دسته از مقررات و اصول جهانی کدکس و سازمانهای بین‌المللی ذیربط از جنبه‌های عملی، تحقیقاتی و کاربردی که از سوی شورای هماهنگی پذیرفته میشود مقررات کدکس غذایی نامیده میشود. فصل اول:
ماده ۱ - ماده ۲
- اهداف اهداف تشکیل شورای هماهنگی به شرح زیر است: الف
- همکاری و ارتباط منظم با سازمانهای بین‌المللی ذیربط در تدوین استانداردهای جهانی مواد غذایی. ب
- ارائه اطلاعات و نکته نظارت به منظور ارتقاء سطح استانداردهای ملی در جهت حفظ سلامت مصرف کنندگان و افزایش کیفیت و صادرات فرآورده‌های کشاورزی و غذایی و تسهیل در تجارت جهانی مواد غذایی. ج
- همکاری در اجرای بهینه استانداردهای مواد غذایی. فصل دوم: ارکان، تشکیلات، وظایف ماده ۳
- ارکان و تشکیلات و وظایف شورای هماهنگی به شرح زیر است: الف
- شورا. ب
- کمیسیون ملی کدکس غذایی ایران (۲). ج
- کمیته فنی (۳). د
- گروه کار (۴). ماده ۴
- شورا متشکل است از وزرای جهاد کشاورزی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، بازرگانی صنایع و معادن، علوم تحقیقاتی و فناوری و رئیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران میباشد و ریاست شورا به مدت دو سال توسط اعضاء انتخاب میشود. تبصره ۱
- رئیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران نایب رئیس شورای بوده و مسئولیت دعوت اعضاء را عهده دار میباشد. تبصره ۲
- شورا حداقل هر ۶ ماه یکبار تشکیل جلسه می‌دهد و محل برگزاری جلسات وزارتخانه ای خواهد بود که وزیر آن ریاست شورا را عهده دار میباشد. تبصره ۳
- شورا می‌تواند بنا به پیشنهاد رئیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران اعضاء دیگری از وزارتخانه‌ها و سازمانهای ذیربط را بپذیرد. تبصره ۴
- جلسات شورا با حضور ۳ /۲ اعضاء رسمیت می‌یابد و تصمیمات آن با رای اکثریت مطلق اعضای شورا معتبر خواهد بود. ماده ۵
- وظایف شورای هماهنگی: الف
- انتخاب اعضاء کمیسیون ملی کدکس غذایی. ب
- تعیین خط مشی کلی کمیسیون ملی کدکس غذایی و تصویب برنامه کار و نظارت بر چگونگی اجرای وظایف آن. ج
- تصمیم‌گیری در زمینه پیشنهادات و موضوعات ارائه شده از سوی کمیسیون ملی کدکس غذایی. د
- تصویب برنامه برگزاری اجلاس‌های بین‌المللی در ایران، پیشنهادی از سوی کمیسیون ملی کدکس غذایی برای آشنایی بیشتر با پیشرفت‌های جهانی و فناوری جدید. ه
- - ارائه گزارش عملکرد به شورای عالی استاندارد کمیسیون ملی کدکس غذایی (N.C.C) ماده ۶
- کمیسیون ملی کدکس غذایی متشکل از کارشناسان ارشد تام الاختیار و حتی المقدور دائمی وزارتخانه‌ها و سازمانهای عضو شورا میباشد که با هدف هماهنگی، تسریع و تکمیل فعالیتهای مرکز تماس (۵) در تدوین استانداردهای بین‌المللی، شرکت در سمینار و گردهمایی‌های علمی مرتبط و اجرای پروژه‌های ملی در راستای هدف یاد شده تلاش می‌نماید. ریاست این کمیسیون به عهده رئیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران یا فرد تعیین شده از سوی ایشان میباشد. ماده ۷
- وظایف کمیسیون ملی کدکس غذایی الف
- تشکیل کمیته‌های فنی براساس رشته‌های مختلف مواد غذایی و تصویب آیین‌نامه‌های مربوط. ب
- تکمیل و ارائه راه‌های تهیه شده از سوی کمیته فنی به شورای هماهنگی. ج
- تهیه برنامه سالانه شرکت نمایندگان کمیسیون ملی کدکس غذایی در اجلاس‌های کدکس بین الملل براساس پیشنهادهای واصله از کمیته‌های فنی. د
- پیشنهاد تدوین و یا تجدیدنظر استانداردها به سازمانهای بین‌المللی ذیربط. ه
- - برگزاری اجلاس‌های بین‌المللی که به تصویب شورای هماهنگی رسیده و نیز انجام سخنرانی‌های علمی پیشنهادی از سوی کمیته‌های فنی مربوطه. و
- انتشار مجلات یا خبرنامه‌های علمی و فنی مربوط به مقررات ملی و بین‌المللی ماده ۸
- کمیته‌های فنی، گروهی از صاحب نظران و متخصصین رشته‌های مختلف مرتبط با مواد غذایی هستند که از سوی وزارتخانه‌ها و سازمانهای ذیربط (دولتی و خصوصی) معرفی می‌گردند. تبصره ۱
- رئیس هر کمیته فنی نماینده تام الاختیار وزارتخانه یا سازمان مربوطه بوده که با معرفی وزیر و یا رئیس سازمان مربوطه و با حکم رئیس کمیسیون ملی کدکس غذایی فعالیت می‌نماید. تبصره ۲
- دبیر هر کمیته را موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران انتخاب و معرفی می‌نماید. تبصره ۳
- صاحبه نظران و متخصصین هر کمیته حداقل ۵ نفر بوده و می‌توانند از بخش‌های مختلف اجرایی، تحقیقاتی، علمی و تولیدی بر طبق آیی نامه اجرایی مربوطه که به تصویب کمیسیون ملی کدکس غذایی می‌رسد انتخاب و فعالیت نمایند. ماده ۹
- وظایف کمیته‌های فنی الف
- بررسی پیش نویس‌های استانداردهای بین‌المللی و سایر مدارک دریافتی از سوی سازمانهای مرتبط با مواد غذایی و اعلام نظر در مورد آنها. ب
- تشکیل گروه‌های کار بر حسب ضرورت با تصویب کمیسیون. ج
- تعیین خط مشی گروه‌های کار و تصویب برنامه کار و نظارت بر چگونگی اجرا و تصمیم‌گیری در زمینه پیشنهادات و موضوعاتی که از سوی کمیسیون ملی کدکس غذایی به شورای هماهنگی ارائه میگردد. د
- ارائه پیشنهاد به کمیسیون ملی کدکس غذایی برای تدوین یا تجدیدنظر استانداردها. ه
- - همکاری در تدوین و تجدیدنظر استانداردهای بین‌المللی و منطقه ای. و
- پیشنهاد شرکت افراد ذیربط در اجلاس‌های منطقه ای و بین‌المللی به کمیسیون. ز
- انجام تحقیقات و بررسی‌ها و آزمایشات لازم برای تعیین و تایید ویژگی‌ها و نکات فنی استانداردهای بین‌المللی و منطقه ای با توجه به نیازها و امکانات ملی. ماده ۱۰
- گروه‌های کار هر گروه کاری متشکل از تعدادی متخصص ذیربط بوده که از سوی کمیته فنی مامور بررسی و ارائه نظر کارشناسی در رابطه با تحقیق، نمونه گیری، آزمایش، ویژگی‌ها، بسته بندی نشانه گذاری و هر موضوعی که استاندارد که استاندارد آن در کمیته فنی در حال بررسی است، میباشد. فصل سوم
- سایر مقررات ماده ۱۱
- هزینه‌های مربوط به دبیرخانه به عهده موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران بوده و هر وزارتخانه یا سازمان مسئول کمیته فنی خاص موظف است اعتبارات لازم برای انجام مطلوب وظایف کمیته فنی مربوط را در اعتبارات سازمانی خود پیش‌بینی و تامین نماید. ماده ۱۲
- این دستورالعمل در ۱۲ ماده و ۷ تبصره به تصویب رسید. شورای هماهنگی کدکس غذایی ایران دفتر هماهنگی و برنامه‌ریزی کمیسیون ملی کدکس N.C.C دفتر روابط عمومی و انتشارات دبیرخانه کمیسیون ملی کدکس دفتر امور مالی کمیته‌های فنی کمیته فنی شکر، شکلات و فرآورده‌های کاکائو کمیته فنی غلات، حبوبات و بقولات کمیته فنی روغنها و چربیها کمیته فنی شیر و فرآورده‌های آن کمیته فنی گوشت و فرآورده‌های گوشتی کمیته فنی ماهی و فرآورده‌های شیلاتی کمیته فنی باقیمانده داروهای دامی کمیته فنی باقیمانده آفت کشها کمیته فنی واژه‌ها، اصطلاحات و برچسب زنی مواد غذایی کمیته فنی بهداشت مواد غذایی کمیته فنی آب آشامیدنی آب معدنی و یخهای خوراکی کمتیه فنی غذاهای پرتو دیده کمیته فنی تغذیه ورژیمهای ویژه غذایی کمیته فنی نوشابه‌ها عصاره‌ها قهوه و چای کمیته فنی افزودنیها، ادویه جات و آلائیدهای مواد غذایی کمیته فنی میوه‌ها و سبزیهای تازیه، خشک و فرآینده شده پیوست شماره ۲
- پیشنهادات مربوط به تغییرات اصلاحی در رابطه با نحوه دریافت کارمزد خدماتی در نود و هفتمین جلسه شورای عالی استاندارد، روش دریافت کارمزد خدماتی از محاسبه میزان سرمایه‌گذاری به درصدی از فروش تغییر یافت و مقرر گردید که این روش از تاریخ ۱۳۷۹/۱/۱ اجرا شود، طی سال گذشته در مراحل اجرا و پس از بررسی کارشناسی و ملاحظه نظرات و پیشنهادات واحدهای مشمول و دیدگاه‌های امر پیشنهادات اصلاحی و تکمیلی ذیل جهت تصویب اعضاء محترم ارائه میگردد: ۱
- به منظور حمایت از واحدهای کوچک تولیدی و کارگاهی و با در نظر گرفتن عدم توان واحدهایی که گردش مالی آنها پایین است، مبنای حداقل ۵ میلیون ریال برای واحدهایی که مشمول اجرای اجباری و ۳ میلیون ریال برای واحدهایی که مشمول استاندارد تشویقی هستند، حذف میگردد. در صورت محاسبه ۸ /۰ درصد فروش از واحدهای مشمول اجباری استاندارد و ۶ /۰ درصد فروش از واحدهای مشمول تشویقی استاندارد، کمتر از هزینه‌های آزمون انجام شده باشد، فقط هزینه آزمون نمونه‌های ماخوذ از این واحدها دریافت خواهد شد. بدیهی است از ۱۳۷۹/۱/۱ کلیه واحدهای مشمول استاندارد اجباری که فاقد پروانه استاندارد می‌باشند، می‌بایستی کارمزد خدماتی مصوب را پرداخت نمایند. ۲
- در موارد ذیل به میزان ۱۰% کارمزد خدماتی محاسبه شده با پیشنهاد مدیرکل استان‌های ذیربط و تصویب رئیس موسسه تخفیف اعمال میشود.
- واحدهایی که چند محصول مشمول اجرای اجباری تولید می‌نمایند، برای محصول دوم به بعد آنها که سهم کمتری در میزان فروش دارد.
- واحدهایی که در طول سال، براساس آزمون‌های به عمل آمده، هیچ گونه کاهش کیفیت کالا نداشته‌اند و مبلغ کارمزد خدماتی را در موعد مقرر پرداخت نموده‌اند.
- واحدهایی که مشکلات آنها در کمیسیون رسیدگی به مشکلات واحدهای تولیدی موضوع تصویبنامه شماره ۴۱۹۵۵۰/ت ۲۰۱۵۳/ه- مورخ ۱۳۷۷/۱۰/۱۴ مطرح و به تصویب رسیده است. ۳
- واحدهایی که مواد اولیه محصول نهایی خود را از واحدهای تولید کننده داخلی دارای پروانه استاندارد تامین می‌نمایند، به میزان کارمزد متعلقه به آن مواد و قطعات در محاسبه کارمزد خدماتی آنها منظور و کسر میگردد. ۴
- در جهت حمایت از واحدهای تولیدی داخلی در رقابت با کالاهای وارداتی، مبنای محاسبه کارمزد خدماتی ۶ /۰ درصد فوب به شرح ذیل اصلاح میگردد:
- برای کلیه اقلام وارداتی مشمول استاندارد اجباری، کارمزد خدماتی به میزان ۸ /۰ درصد فوب به همان میزان که برای واحدهای مشمول استاندارد در داخل کشور محاسبه میگردد دریافت خواهد شد.
- برای کلیه اقلام وارداتی که جهت واردات آنها ارز یارانه ای تخصیص می‌یابد، مبنای محاسبه از ۶ /۰ درصد به ۴ /۰ درصد فوب کاهش یافته، محاسبه و دریافت خواهد شد. ۵
- به منظور حمایت از واحدهای صادرکننده، مبنای محاسبه از ۸ /۰ درصد به ۶ /۰ درصد ارش کالای صادراتی کاهش یافته، محاسبه و دریافت میشود. ۶
- دستورالعمل نحوه اخذ کارمزد توسط رئیس موسسه به ادارات کل اعلام میشود. پیوست شماره ۳ - افزایش کمیته‌های ملی ۱۴ گانه به ۱۹ کمیته ملی استاندارد ۱- مهندسی برق و الکترونیک. ۲- مهندسی ساختمان و مصالح ساختمانی. ۳- خوراک و فرآورده‌های کشاورزی. ۴- پوشاک و فرآورده‌های نساجی و الیاف. ۵- صنایع شیمیایی و پلی مر. ۶- چوب و فرآورده‌های چوبی، سلولزی و کاغذ. ۷- مواد معدنی. ۸- اوزان و مقیاسات. ۹- مهندسی پزشکی. ۱۰- میکروبیولوژی و بیولوژی. ۱۱- چرم و پوست و پای پوش. ۱۲- مدیریت کیفیت. ۱۳- مکانیک و خودرو. ۱۴- مواد و فلزشناسی. ۱۵- اسناد و تجهیزات اداری و آموزشی. ۱۶- رایانه و فرآوری داده‌ها. ۱۷- بسته بندی. ۱۸- مخابرات ۱۹- وسایل کمک آموزشی و سرگرمی کودکان.