بخشنامه درباره کسر هزینه‌ها و بیمه‌ها از درآمد مشمول مالیات

نظر به اصلاح ماده ۱۳۷ قانون مالیات‌های مستقیم به موجب اصلاحیه مورخ ۱۳۹۴/۰۴/۳۱ که بر اساس ماده ۲۸۱ آن از ابتدای سال ۱۳۹۵ لازم الاجرا می‌باشد و جایگزین شدن عبارت «انواع بیمه‌های عمر و زندگی» به جای عبارت «بیمه عمر» در ماده مذکور، بدینوسیله ضمن ارسال آیین‌نامه شماره ۶۸ مصوب شورای عالی بیمه در خصوص بیمه‌های زندگی و اصلاحات بعدی آن مقرر می‌دارد: ۱

• کسر حق بیمه‌های پرداختی درمانی حقوق بگیر و افراد تحت تکفل و حق بیمه پرداختی بابت انواع بیمه‌های عمر و زندگی شخص حقوق بگیر از درآمد مشمول مالیات حقوق بیمه شدگان سازمان تامین اجتماعی و سازمان خدمات درمانی و سایر موسسات بیمه گر که پرداخت حقوق آنان معمولا به صورت ماهیانه صورت می‌پذیرد، توسط کارفرمایان ذیربط و با ارائه اسناد مربوط فاقد اشکال قانونی است. کارفرمایان بیمه شدگان سازمان تامین اجتماعی می‌توانند صرفاً با کسر سهم حق بیمه درمان پرداختی حقوق بگیران بیمه شده از حق بیمه موضوع مواد ۳، ۷، ۲۸، ۲۹ قانون تامین اجتماعی و کارفرمایان بیمه شدگان سازمان خدمات درمانی و سایر موسسات بیمه گر ایرانی نیز می‌توانند با کسر کل سهم حق بیمه پرداختی درمانی حقوق بگیران بیمه شده خود از درآمد مشمول مالیات حقوق آنان و قید میزان آن در فهرست‌های حقوق تسلیمی به اداره امور مالیاتی ذیربط، مالیات متعلق را محاسبه نمایند. چنانچه پرداخت کنندگان حقوق برای حقوق بگیران خود با موسسات بیمه ایرانی اقدام به انعقاد قرارداد انواع بیمه‌های عمر و زندگی و بیمه‌های درمانی تکمیلی نموده و ماهیانه سهم حق بیمه مربوط به حقوق بگیر را از حقوق وی کسر و به موسسات بیه پرداخت نمایند، در این صورت نیز مجاز هستند ضمن درج میزان حق بیمه پرداختی سهم حقوق بگیر در فهرست‌های حقوق و ارائه گواهی موسسه بیمه به اداره امور مالیاتی مربوط، نسبت به کسر حق بیمه پرداختی از درآمد مشمول مالیات حقوق آنان اقدام نمایند. ۲
• مرجع اقدام در خصوص احتساب و کسر هزینه‌های مذکور در ماده یاد شده، همچنین حق بیمه انواع بیمه‌های عمر و زندگی و بیمه درمانی تکمیلی که حقوق بگیر شخصاً نسبت به انعقاد قرارداد و پرداخت حق بیمه اقدام می‌نماید از درآمد مشمول مالیات حقوق بگیران، اداره امور مالیاتی دریافت کننده مالیات بر درآمد حقوق آنان خواهد بود و حقوق بگیران می‌توانند پس از پایان سال انجام هزینه با ارائه گواهی و اسناد و مدارک تایید شده مربوط به هزینه‌های مذکور در یک سال مالیاتی از اداره امور مالیاتی دریافت کننده مالیات حقوق، استفاده از تسهیلات مقرر در ماده ۱۳۷ را درخواست نمایند. ۳
• کسر هزینه‌ها، حق بیمه انواع بیمه‌های عمر و زندگی و بیمه‌های درمانی مذکور در ماده یاد شده از مودیان فصل مالیات بر درآمد مشاغل و سایر منابع مالیاتی که مالیات آنان به صورت سالانه محاسبه می‌شود به عهده اداره امور مالیاتی محل تسلیم اظهارنامه منبع مالیاتی مربوط خواهد بود،که در این صورت متقاضیان می‌توانند اسناد و مدارک مربوط به موارد مزبور را پس از پایان سال انجام هزینه تحویل اداره امور مالیاتی موصوف نمایند. ۱: حق بیمه انواع بیمه‌ها عمر و زندگی بابت افراد تحت تکفل مشمول مقررات این ماده نخواهد بود و صرفاً حق بیمه پرداختی بابت پوشش خطر اصلی انواع بیمه‌های عمر و زندگی موضوع بندهای (الف، ب،ج، د) ماده ۲ آیین‌نامه پیوست قابل کسر از درآمد مشمول مالیات است و حق بیمه‌های پرداختی مازاد جهت پوشش تکمیلی خطرات اضافی یا پوشش تکمیلی بیمه‌های مزبور موضوع تبصره‌های اصلاحی موضوع آیین‌نامه شماره ۳/۶۸ پیوست قابل کسر نمی‌باشد. ۲: لازم به ذکر است در صورتی که ضمن رسیدگی به درخواست استفاده از تسهیلات این ماده از طرف حقوق بگیران در اجرای بند ۲ فوق، همچنین رعایت مفاد بخشنامه شماره ۱۹۴۹۴ /۲۰۰ مورخ ۱۳۹۰/۰۸/۲۱ در خصوص سایر اشخاص حقیقی، مالیاتی قابل استرداد باشد، اضافه پرداختی مالیات در اجرای مواد ۲۴۲ و ۲۴۳ قانون مالیات‌های مستقیم حسب مورد مسترد خواهد شد. بخشنامه شماره ۱۹۴۱۸ /۴۳۸۵ /۲۱۱ مورخ ۱۳۸۳/۱۱/۰۷ لغو می‌گردد. امید علی پارسا شورای عالی بیمه در اجرای بند ۵ ماده ۱۷ قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری در جلسه مورخ ۱۳۹۰/۹/۲۲ آیین‌نامه بیمه‌های زندگی و مستمری را به شرح زیر تصویب نمود: فصل اول
• کلیات ماده ۱‌
• موسسات بیمه مکلفند کلیه بیمه نامه‌های زندگی و مستمری خود را بر اساس مقررات این آیین‌نامه صادر نمایند. ماده ۲
• انواع اصلی بیمه‌های زندگی و تعریف هر یک از آنها عبارتند از: الف
• بیمه‌های خطر فوت: قرارداد بیمه ای است که در آن بیمه گر تعهد می‌کند در ازای پرداخت حق بیمه توسط بیمه‌گذار /در صورت فوت بیمه شده در مدت بیمه /مبلغ بیمه را به ذینفع مندرج در بیمه نامه پرداخت نماید. ب
• بیمه به شرط حیات: قرارداد بیمه ای است که در آن بیمه گر تعهد می‌کند در ازای پرداخت حق بیمه توسط بیمه گذار /در صورت زنده بودن بیمه‌شده در پایان مدت بیمه /مبلغ بیمه را به ذینفع مندرج در بیمه نامه پرداخت نماید. ج
• بیمه‌های مختلط: قرارداد بیمه ای است که در آن بیمه گر تعهد می‌کند در ازای پرداخت حق بیمه توسط بیمه گذار در صورت فوت بیمه شده در مدت بیمه و یا زنده بودن وی در پایان مدت بیمه /مبلغ بیمه را به ذی‌نفع مندرج در بیمه نامه پرداخت نماید. د
• بیمه مستمری: قرارداد بیمه ای است که در آن بیمه گر تعهد می‌کند در ازای پرداخت حق بیمه توسط بیمه گذار /مبلغ بیمه را به صورت مستمری تا یک مدت معین و یا در زمان حیات بیمه شده /به ذینفع مندرج در بیمه نامه بپردازد. تبصره ۱
• موسسات بیمه میتوانند پوشش خطرات اضافی را طبق مقررات مربوط /همراه انواع بیمه‌های زندگی عرضه نمایند. تبصره ۲
• قبول تعهد پرداخت سرمایه یا مستمری در صورت نقص عضو بیمه شده یا هزینه معالجات در بیمه نامه‌های زندگی ممنوع است و موسسات بیمه می‌توانند اینگونه تعهدات را ضمن بیمه نامه مربوط قبول کنند. تبصره ۳
• موسسات بیمه می‌توانند علاوه بر بیمه‌های مستمری /تعهدات سایر انواع بیمه زندگی را هم به صورت مستمری پرداخت نمایند. فصل دوم
• مبانی محاسبه نرخ حق بیمه ماده ۳
• مبانی محاسبه نرخ‌های بیمه موضوع ماده ۲ این آیین‌نامه عبارتست از: الف
• جدول مرگ و میر به شرح پیوست. بیمه مرکزی موظف است حداقل هر پنج سال یک بار جدول مرگ و میر پیوست را به روز نماید. ب
• نرخ سود فنی علی‌الحساب: حداکثر نرخ سود فنی در بیمه نامه‌های با مدت حداکثر ده سال /پانزده درصد و در بیمه نامه‌های با مدت بیش از ده سال /پانزده درصد برای ده سال اول و ده درصد برای مدت مازاد بر ده سال. بیمه مرکزی موظف است /هر دو سال یکبار نرخ سود فنی را مورد بازنگری قرار دهد و پیشنهاد لازم را به شورای عالی بیمه ارائه کند. ج
• حداکثر هزینه‌های اداری و بیمه گری: ۱- در بیمه نامه‌های انفرادی - سالانه: حداکثر ۷ درصد حق بیمه هر سال به علاوه دو در هزار سرمایه فوت در ۵ سال اول ۲- در بیمه نامه‌های انفرادی - یکجا: حداکثر ۲ درصد حق بیمه به علاوه ۳ در هزار سرمایه فوت سال اول ۳- در بیمه نامه‌های گروهی: حداکثر به میزان ۵۰ درصد هزینه تعیین شده در بیمه نامه‌های انفرادی د- هزینه کارمزد /حداکثر تا سقف‌های مقرر در ماده ۸ این آیین‌نامه به حق بیمه اضافه می‌شود. ماده ۴
• موسسات بیمه مکلفند /محاسبات و جداول نرخ‌های حق بیمه و ذخیره مورد عمل شرکت را که به تصویب هیات مدیره رسیده است جهت تایید به بیمه مرکزی ارسال نمایند. عدم اظهارنظر بیمه مرکزی ظرف مدت ۲۰ روز کاری به منزله تایید تلقی می‌شود. ماده ۵
• موسسات بیمه می‌توانند در صورت تمایل بیمه گذار حق بیمه سالانه یا مستمری سالانه را تقسیط نمایند. سود تقسیط /به تناسب دوره تقسیط /بر مبنای سود فنی مورد عمل در محاسبه حق بیمه اعمال و به حق بیمه اضافه می‌شود. ماده ۶
• موسسات بیمه موظفند قبل از صدور بیمه نامه‌های انفرادی شامل خطر فوت از طریق پرسشنامه و یا معاینه پزشکی وضعیت سلامت بیمه شده را مشخص و به تناسب وضعیت سلامت او /حق بیمه را تعیین نمایند. ماده ۷
• هرگاه مبلغ بیمه برای خطر فوت در یک یا چند بیمه نامه عمر انفرادی صادره توسط یک یا چند شرکت بیمه برای یک بیمه شده از دو میلیارد ریال متجاوز باشد /موسسات بیمه باید پس از جلب نظر بیمه مرکزی به صدور بیمه نامه مبادرت نمایند. بیمه مرکزی می‌تواند حداکثر مبلغ بیمه مذکور را سالانه تغییر دهد. فصل سوم
• کارمزد ماده ۸
• حداکثر هزینه کارمزد قابل اعمال در حق بیمه برای انواع بیمه‌های زندگی به شرح زیر تعیین می‌شود: الف
• برای بیمه‌های انفرادی خطر فوت زمانی با حق بیمه سالانه ۲۵ % حق بیمه وصولی. ب
• برای بیمه‌های گروهی خطر فوت زمانی با حق بیمه سالانه ۱۰ % حق بیمه وصولی. ج
• در سایر انواع بیمه نامه‌های زندگی با حق بیمه سالانه ۷۵ درصد حق بیمه سال اول به شرطی که از ۳۰ در هزار سرمایه فوت سال اول تجاوز نکند که ۳۰ درصد آن برای سال اول و ۵ /۱۷ درصد برای سال‌های دوم تا پنجم اعمال می‌گردد. د
• در انواع بیمه نامه‌های زندگی با حق بیمه یکجا: ۱- در بیمه نامه‌های انفرادی ۵ درصد حق بیمه ۲- در بیمه نامه‌های گروهی ۴ درصد حق بیمه تبصره ۱
• کارمزد بیمه‌های مستمری نیز طبق این ماده و معادل کارمزد بیمه زندگی تشکیل دهنده سرمایه اولیه برای پرداخت مستمری محاسبه خواهد شد. تبصره ۲
• موسسات بیمه مجازند در بیمه نامه‌های عمر مختلط در صورت افزایش یا کاهش حق بیمه سالانه یا سرمایه خطر فوت در ۱۰ سال اول بیمه نامه /کارمزد متعلقه را بر اساس ضریبی از حق بیمه سالانه سرمایه فوت هر سال تعدیل و تصحیح نمایند. ماده ۹
• حداکثر کارمزد قابل پرداخت به نمایندگان بیمه معادل کارمزد‌های مقرر در فصل دوم آیین‌نامه کارمزد نمایندگی می‌باشد. ماده ۱۰
• در قراردادهای بیمه خطر فوت ساده یک ساله گروهی که توسط هر موسسه برای کارکنان و یا توسط شرکت‌های تعاونی و یا سندیکاها برای اعضاء و یا توسط بانک‌ها و موسسات اعتباری برای مشتریان خود امضا و پرداخت حق بیمه آن تقبل شده باشد /بیمه گر می‌تواند به ترتیبی که در قرارداد معین می‌شود قسمتی از سود حاصل از قرارداد را به طرف قرارداد پرداخت نماید. سود قابل پرداخت از این بابت نباید از ۱۵ درصد جمع حق بیمه‌های دریافتی طی سال تجاوز کند. فصل چهارم
• مشارکت در منافع ماده ۱۱
• موسسات بیمه مکلفند در انواع بیمه‌های زندگی جز در بیمه‌های خطر فوت زمانی /بیمه گذاران بیمه‌های زندگی خود را در حداقل ۸۵ درصد منافع حاصل از مجموع معاملات بیمه‌های مذکور سهیم نمایند. ماده ۱۲
• موسسات بیمه مکلفند هر سال منافع حاصل از مجموع معاملات بیمه‌های زندگی موضوع ماده ۱۱ را از جمع اقلام بند (الف) پس از کسر جمع اقلام بند (ب) به شرح ذیل محاسبه کنند: الف:

۱- ذخیره ریاضی در آخر سال مالی قبل. ۲- حق بیمه‌های دریافتی. ۳- کارمزد بیمه‌های اتکایی واگذاری. ۴- کارمزد بر منافع (مشارکت در سود) دریافتی بابت بیمه‌های اتکایی واگذاری. ۵- سهم بیمه گران اتکایی بابت بازخرید و پرداخت سرمایه و مستمری‌ها. ۶- کارمزد وام‌های پرداختی به بیمه گذاران ۷- خالص درآمد حاصل از سایر سرمایه گذاری‌های از محل ذخایر ریاضی موضوع تبصره ۱ این ماده. ب:

۱- مبالغ پرداختی از بابت بازخرید و سرمایه و مستمری‌ها. ۲- حق بیمه اتکایی واگذاری. ۳- ذخیره ریاضی در آخر سال مالی. ۴- هزینه‌های عمومی بیمه گر حداکثر تا ۷ درصد حق بیمه‌های دریافتی ۵- کارمزد پرداختی به بیمه مرکزی موضوع وام ماده ۳۰. تبصره ۱

• خالص درآمد حاصل از سایر سرمایه گذاری‌ها از محل ذخایر ریاضی طبق آیین‌نامه سرمایه‌گذاری موسسات بیمه محاسبه و تعیین خواهد شد. در صورتی که به هر یک از انواع درآمدهای فوق هزینه ای تعلق بگیرد هزینه مزبور از اصل درآمد کسر خواهد شد. تبصره ۲
• موسسات بیمه می‌توانند برای محاسبه منافع حاصل از مجموع معاملات بیمه‌های زندگی موضوع این ماده /از روش زیر نیز استفاده نمایند: در انواع بیمه‌های زندگی جز در بیمه‌های به شرط فوت در پایان هر سال حداقل ۸۵ درصد منافع مازاد بر نرخ سود فنی مورد عمل /حاصل از سرمایه‌گذاری ذخایر ریاضی خود را مستقیماً و به نسبت ذخیره ریاضی پایان سال قبل هر بیمه نامه محاسبه و به رقم ذخیره ریاضی بیمه نامه مذکور اضافه نمایند و مراتب را طی الحاقی /حداکثر تا قبل از پایان سال بعد به اطلاع بیمه گذاران ذیربط برسانند. ماده ۱۳
• سهم هر یک از بیمه گذاران از منافع به نسبت ذخیره ریاضی بیمه نامه آنها از کل ذخایر ریاضی بیمه نامه‌های موضوع ماده ۱۱ یا بر مبنای دیگری که بیمه مرکزی تایید کند معین می‌شود. ماده ۱۴
• موسسات بیمه باید پس از تعیین منافع قابل تقسیم در آخر هر سال /سهم هر یک از بیمه گذاران از منافع مزبور را برحسب توافق با بیمه گذار به عنوان حق بیمه یکجا برای افزایش سرمایه بیمه نامه یا افزایش ذخایر ریاضی منظور و یا به صورت نقدی پرداخت نمایند. فصل پنجم
• حقوق بیمه گذاران نسبت به ذخیره ریاضی ماده ۱۵
• در انواع بیمه‌های زندگی به جزبیمه خطر فوت زمانی بیمه گذار می‌تواند در صورت تشکیل ذخیره ریاضی /درخواست بازخرید کل یا درصدی از بیمه نامه خود را نماید و موسسه بیمه مکلف است ارزش بازخرید بیمه نامه را که حداقل معادل ۹۰ درصد ذخیره ریاضی بیمه نامه است /با رعایت شرایط بیمه نامه صادره پرداخت نماید. تبصره
• موسسات بیمه موظفند جدول بازخرید بیمه را به بیمه نامه‌های صادره ضمیمه و تحویل بیمه گذار نمایند. در جدول مزبور باید مشخص شود که در صورت بازخرید بیمه نامه در انقضاء هر سال از مدت بیمه چه مبلغی عاید بیمه گذار خواهد شد. ماده ۱۶
• در صورتی که ذینفع در بیمه نامه‌های زندگی بستانکار بیمه گذار باشد و این مطلب در بیمه نامه و یا ظهر آن تصریح شده باشد حق بازخرید بیمه نامه و همچنین دریافت وام از محل ذخیره ریاضی موکول به موافقت کتبی بستانکار است. ماده ۱۷
• بیمه گذار می‌تواند پس از پرداخت لااقل حق بیمه دو سال تمام تا ۹۰ درصد ارزش بازخرید بیمه نامه درخواست وام نماید و بیمه گر متعهد به پرداخت آن است. ترتیب استرداد وام با توافق بین بیمه گر و بیمه گذار تعیین می‌شود. ماده ۱۸
• نرخ کارمزد وام حداقل چهار درصد بیشتر از نرخ سود فنی مورد عمل در محاسبه حق بیمه خواهد بود. تبصره
• در صورت عدم تسویه وام در زمان سررسید بیمه نامه یا بازخرید آن /مانده وام دریافتی و کارمزدهای متعلق به آن (موضوع همین ماده) از سرمایه مورد تعهد بیمه گر کسر می‌گردد. ماده ۱۹
• در انواع بیمه‌های زندگی به جز در بیمه‌های مختلط خطر فوت و تشکیل سرمایه و بیمه‌های مختلط خطر فوت و مدیریت سرمایه که دارای ارزش بازخرید شده باشد هرگاه بیمه گذار از پرداخت اقساط بعدی خودداری نماید بیمه نامه با رعایت نرخ‌های مقرر و بدون احتساب کارمزد /تبدیل به بیمه نامه با سرمایه مخفف خواهد شد. تبصره ۱
• موسسات بیمه موظفند جدولی به بیمه نامه‌های صادره ضمیمه و تحویل بیمه گذار نمایند که میزان سرمایه مخفف بیمه نامه را برای هر سال از مدت بیمه معین کند. تبصره ۲
• در بیمه‌های مختلط خطر فوت و به شرط حیات /سرمایه مخفف به نسبت سرمایه‌های موجود بیمه نامه تقسیم خواهد شد مگر آنکه در بیمه نامه /موسسه بیمه و بیمه گذار توافق دیگری نموده باشند. ماده ۲۰
• در بیمه‌های مختلط خطر فوت و تشکیل سرمایه /هرگاه بیمه گذار از پرداخت هر قسط حق بیمه خودداری نماید /حق بیمه خطر فوت از محل ذخیره ریاضی بیمه نامه تامین می‌شود و پس از آن که ذخیره ریاضی کمتر از حق بیمه خطر فوت گردد /بیمه نامه معلق می‌گردد. بیمه گذار می‌تواند با پرداخت حق بیمه مقرر /بیمه نامه را مجددا برقرار نماید. فصل ششم
• نحوه تنظیم حساب معاملات بیمه‌های زندگی ماده ۲۱
• موسسات بیمه موظفند حساب‌های معاملات بیمه‌های زندگی را از سایر حساب‌های خود تفکیک نموده و دفاتر خود را به ترتیبی تنظیم نمایند که کلیه اقلام مربوط به معاملات هر یک از انواع بیمه‌های زندگی به تفکیک مشخص شده باشد. ماده ۲۲
• سرمایه‌گذاری از محل ذخایر ریاضی بیمه‌های زندگی بایستی در حساب‌ها و ترازنامه شرکت مشخص و از سایر سرمایه گذاری‌ها تفکیک شود. ماده ۲۳
• ذخیره ریاضی بیمه‌های زندگی بر اساس مبانی محاسبه نرخ‌های حق بیمه تعیین خواهد شد. در مواردی که ذخیره ریاضی مذکور در یک یا چند موسسه بیمه کافی نباشد بیمه مرکزی می‌تواند نرخ سود منظور در محاسبه ذخیره ریاضی این موسسه یا موسسات را برای بیمه نامه‌های سال‌های آتی تقلیل دهد و مراتب را به شورای عالی بیمه گزارش نماید. موسسه بیمه مکلف است نرخ تعیین شده توسط بیمه مرکزی را ملاک محاسبه قرار دهد. فصل هفتم
• بیمه اتکایی اجباری ماده ۲۴
• موسسات بیمه موظفند برای هر یک از انواع بیمه‌های زندگی صورت‌های زیر را در اختیار بیمه مرکزی بگذارند: الف- صورت بیمه نامه‌های صادره هر ماه. ب- صورت تغییرات حاصله هر ماه در بیمه نامه‌های صادره. ج- صورت بیمه نامه‌های مخفف و بازخرید شده هر ماه. د- صورت بیمه نامه‌های مختومه به علت انقضای مدت بیمه نامه یا فوت بیمه شده و یا ابطال و فسخ بیمه نامه. ترتیب تنظیم و ارسال این صورت‌ها را بیمه مرکزی معین خواهد کرد. ماده ۲۵
• بیمه مرکزی میتواند رونوشت کلیه بیمه نامه‌های صادره بیمه‌های زندگی را از موسسات بیمه بخواهد. موسسات بیمه موظف اند امکان دسترسی بیمه مرکزی به پایگاه اطلاعات بیمه‌های زندگی را فراهم نمایند. ماده ۲۶
• حق بیمه اتکایی اجباری معادل ۵۰ درصد حق بیمه وصولی بیمه‌های زندگی است و هرگاه موسسه بیمه ای /بیمه نامه زندگی بدون رعایت مبنای تعیین نرخ مقرر در ماده۳ این آیین‌نامه صادر نماید /بیمه مرکزی می‌تواند تمام یا قسمتی از سهمیه اتکایی اجباری این بیمه نامه‌ها را قبول ننماید. تبصره
• در صورت درخواست موسسه بیمه واگذارنده در خصوص بیمه نامه‌های زندگی جز در رشته بیمه عمر زمانی /بیمه مرکزی مکلف است با توجه به ظرفیت قبولی موسسه بیمه /تمام یا قسمتی از حق بیمه اتکایی اجباری دریافتی را با همان شرایط نزد خود موسسه مذکور واگذاری مجدد نماید. ماده ۲۷
• کارمزد بیمه اتکایی اجباری برای انواع مختلف بیمه‌های زندگی به شرح زیر تعیین می‌گردد: الف
• برای بیمه خطر فوت زمانی با حق بیمه سالانه ۱۲ درصد حق بیمه وصولی. ب) برای سایر انواع بیمه‌های زندگی با حق بیمه سالانه در سال اول ۸۷ درصد حق بیمه سال اول مشروط بر اینکه از ۳۳ در هزار سرمایه تجاوز نکند. ۴۰ درصد این کارمزد در سال اول به تناسب حق بیمه‌های وصولی سال اول و از سال دوم الی پنجم هر سال ۱۵ درصد به تناسب حق بیمه‌های وصولی آن سال پس از وصول حق بیمه /قابل پرداخت است. تبصره - کارمزد اتکایی برای بیمه‌های مستمری در زمان تشکیل سرمایه بر اساس این بند محاسبه خواهد شد. ج
• برای سایر انواع بیمه‌های زندگی با حق بیمه یکجا ۳ درصد حق بیمه. ماده ۲۸
• صورتحساب بیمه اتکایی اجباری هر سه ماه یکبار توسط بیمه مرکزی تنظیم می‌شود. در این صورتحساب‌ها سهم بیمه مرکزی بابت بازخرید /فوت /انقضاء مدت بیمه نامه‌ها /پرداخت مستمری و حق بیمه و کارمزد اتکایی بیمه‌های صادره ظرف آن سه ماه و همچنین حق بیمه وصولی و کارمزد اتکایی اجباری بیمه نامه‌های موعد رسیده صادره سال‌های قبل و حق بیمه‌های مربوط به الحاقیه‌های صادره و کارمزد اتکایی اجباری آن منظور خواهد شد. در صورت موافقت بیمه مرکزی صورتحساب اتکایی اجباری می‌تواند توسط موسسه بیمه واگذارنده تنظیم شود. ماده ۲۹
• موسسات بیمه واگذارنده و بیمه مرکزی موظفند حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ دریافت صورتحساب نسبت به تسویه بدهی خود اقدام نمایند. در غیر این صورت هر ماه تاخیر در تسویه بدهی از سوی بیمه مرکزی و موسسات واگذارنده /موجب اعمال ۲ درصد جریمه تاخیر تادیه بر مبنای مانده بدهی به ازای هر ماه خواهد شد. تبصره ۱
• اختلاف حساب تا ده درصد مانده بدهی موجب عدم پرداخت مانده صورتحساب نبوده و اینگونه موارد پس از قطعیت در اولین صورتحساب سه ماهه منظور می‌گردد. وجود اختلاف حساب به هر حال موجب عدم پرداخت آن میزان از بدهی که مورد توافق بدهکار است نمی‌باشد. تبصره ۲
• جریمه تاخیر تادیه /موضوع این ماده در محاسبات مشارکت در منافع منظور نخواهد شد. ماده ۳۰
• بیمه مرکزی در صورت درخواست موسسه بیمه واگذارنده هر سال تا ۵۵ درصد جمع مانده بدهی بیمه گذاران در آخر سال قبل /بابت وام‌هایی که با رعایت شرایط بیمه نامه‌های صادره از محل ذخیره ریاضی این بیمه نامه‌ها دریافت داشته‌اند را به عنوان وام با نرخ کارمزد معادل نرخ کارمزد وام پرداختی به بیمه گذار در اختیار موسسه بیمه مزبور خواهد گذاشت. کارمزد مزبور برای هر سه ماه در صورتحساب مربوط به همان سه ماه منظور خواهد شد. ماده ۳۱
• بیمه مرکزی بعد از پایان هر سال ۸۵ درصد منافعی را که از معاملات اتکایی اجباری بیمه‌های زندگی هر یک از موسسات بیمه تحصیل می‌کند به این موسسات پرداخت خواهد کرد. ماده ۳۲
• ترتیب محاسبه منافع موضوع ماده ۳۱ عبارتست از جمع اقلام بند (الف) پس از کسر جمع اقلام بند (ب) به شرح زیر: الف:

۱- ذخیره ریاضی در آخر سال مالی قبل. ۲- حق بیمه‌های اتکایی اجباری. ۳- کارمزد وام موضوع ماده ۳۰ ۴- درآمد حاصل از سایر سرمایه گذاری‌های از محل ذخایر فنی. ب:

۱- کارمزد اتکایی اجباری. ۲- سهم بیمه مرکزی بابت بازخرید /فوت و انقضا مدت بیمه نامه‌ها. ۳- ذخیره ریاضی در آخر سال مالی. ۴- هزینه اداری معادل ۵ درصد حق بیمه‌های اتکایی اجباری. ۵- زیان سال‌های قبل. تبصره

• درآمد حاصل از سایر سرمایه گذاری‌های از محل ذخایر فنی مذکور در این ماده عبارتست از حاصل ضرب بندهای (الف) و (ب) زیر: الف- تفاوت ذخیره ریاضی در آخر سال مالی قبل با مانده وام پرداخت شده به موسسه بیمه واگذارنده در آخر سال مذکور. ب- نرخ خالص درآمد حاصل از سایر سرمایه گذاری‌های موسسه بیمه واگذارنده موضوع تبصره ۱ ماده ۱۲. فصل هشتم
• بیمه اتکایی اختیاری ماده ۳۳
• موسسات بیمه در صورتی می‌توانند در مورد انواع بیمه‌های زندگی واگذاری اتکایی به خارج از کشور انجام دهند که لزوم واگذاری مزبور مورد تایید بیمه مرکزی باشد. ماده ۳۴
• بیمه مرکزی می‌تواند واگذاری اتکایی به خارج از کشور را در موارد زیر تایید نماید: الف- در صورتی که جمع سرمایه بیمه برای خطر فوت یک نفر بیمه شده ضمن یک یا چند بیمه نامه از مبلغ دو میلیارد ریال متجاوز باشد نسبت به مبلغ مازاد. ب- در صورتی که وضع سلامت بیمه شده در معاینه پزشکی غیرعادی و مشمول حق بیمه اضافی تشخیص داده شود. ج- در موارد تجمیع خطر در بیمه نامه‌های انفرادی و گروهی د- سایر موارد به تشخیص بیمه مرکزی تبصره
• در صورتی که واگذاری اتکایی در مورد بیمه نامه‌های زندگی تا مبلغ دو میلیارد ریال برای موسسه بیمه ای در داخل کشور امکان پذیر نباشد بیمه مرکزی با رعایت شرایط معمول در واگذاری بیمه‌های اتکایی اختیاری موظف به قبول آن است. بیمه مرکزی می‌تواند حداکثر مبلغ مذکور را سالانه تعدیل نماید. فصل نهم
• نظارت ماده ۳۵
• بیمه مرکزی بر حسن اجرای این آیین‌نامه نظارت می‌نماید. در صورت عدم اجرای مفاد این آیین‌نامه توسط موسسه بیمه /بیمه مرکزی می‌تواند حسب مورد هر یک از اقدامات زیر را انجام دهد: ۱- تذکر شفاهی به مدیران فنی /مدیرعامل و هیات مدیره شرکت بیمه ۲- اخطار کتبی به مدیران فنی /مدیرعامل و هیات مدیره شرکت بیمه ۳- اعلام سلب صلاحیت مسئول فنی /مدیر فنی /معاون فنی یا مدیرعامل شرکت بیمه ۴- تعلیق پروانه فعالیت موسسه بیمه با تصویب شورای عالی بیمه ماده ۳۶
• این آیین‌نامه در ۳۶ ماده و ۱۷ تبصره از تاریخ ۱۳۹۰/۱۱/۱ لازم الاجرا بوده و جایگزین آیین‌نامه شماره ۱۳ و اصلاحات بعدی آن می‌شود. -جدول زندگی (۹۰ - 88TD) موضوع بند الف ماده ۳ آیین‌نامه بیمه‌های زندگی و مستمری تعداد زنده‌ها سن تعداد زنده‌ها سن تعداد زنده‌ها سن ۲۸۵ /۶۱ ۷۲ ۶۷۶ /۹۵ ۳۶ ۰۰۰ /۱۰۰ ۰ ۹۱۱ /۵۸ ۷۳ ۴۶۳ /۹۵ ۳۷ ۱۲۹ /۹۹ ۱ ۴۱۶ /۵۶ ۷۴ ۲۳۷ /۹۵ ۳۸ ۰۵۷ /۹۹ ۲ ۸۱۸ /۵۳ ۷۵ ۹۹۷ /۹۴ ۳۹ ۰۱۰ /۹۹ ۳ ۰۸۶ /۵۱ ۷۶ ۷۴۶ /۹۴ ۴۰ ۹۷۷ /۹۸ ۴ ۲۵۱ /۴۸ ۷۷ ۴۷۶ /۹۴ ۴۱ ۹۴۸ /۹۸ ۵ ۲۸۴ /۴۵ ۷۸ ۱۸۲ /۹۴ ۴۲ ۹۲۱ /۹۸ ۶ ۲۰۳ /۴۲ ۷۹ ۸۶۸ /۹۳ ۴۳ ۸۹۷ /۹۸ ۷ ۰۴۱ /۳۹ ۸۰ ۵۱۵ /۹۳ ۴۴ ۸۷۶ /۹۸ ۸ ۸۲۴ /۳۵ ۸۱ ۱۳۳ /۹۳ ۴۵ ۸۵۵ /۹۸ ۹ ۵۱۸ /۳۲ ۸۲ ۷۲۷ /۹۲ ۴۶ ۸۳۵ /۹۸ ۱۰ ۲۲۰ /۲۹ ۸۳ ۲۹۵ /۹۲ ۴۷ ۸۱۴ /۹۸ ۱۱ ۹۶۲ /۲۵ ۸۴ ۸۳۳ /۹۱ ۴۸ ۷۹۳ /۹۸ ۱۲ ۷۸۰ /۲۲ ۸۵ ۳۳۲ /۹۱ ۴۹ ۷۷۱ /۹۸ ۱۳ ۷۲۵ /۱۹ ۸۶ ۷۷۸ /۹۰ ۵۰ ۷۴۵ /۹۸ ۱۴ ۸۴۳ /۱۶ ۸۷ ۱۷۱ /۹۰ ۵۱ ۷۱۲ /۹۸ ۱۵ ۱۳۳ /۱۴ ۸۸ ۵۱۱ /۸۹ ۵۲ ۶۶۷ /۹۸ ۱۶ ۶۲۵ /۱۱ ۸۹ ۷۹۱ /۸۸ ۵۳ ۶۰۶ /۹۸ ۱۷ ۳۸۹ /۹ ۹۰ ۰۱۱ /۸۸ ۵۴ ۵۲۰ /۹۸ ۱۸ ۴۳۸ /۷ ۹۱ ۱۶۵ /۸۷ ۵۵ ۴۰۶ /۹۸ ۱۹ ۷۶۳ /۵ ۹۲ ۲۴۱ /۸۶ ۵۶ ۲۷۷ /۹۸ ۲۰ ۳۵۰ /۴ ۹۳ ۲۵۶ /۸۵ ۵۷ ۱۳۷ /۹۸ ۲۱ ۲۱۱ /۳ ۹۴ ۲۱۱ /۸۴ ۵۸ ۹۸۷ /۹۷ ۲۲ ۳۱۵ /۲ ۹۵ ۰۸۳ /۸۳ ۵۹ ۸۳۰ /۹۷ ۲۳ ۶۳۵ /۱ ۹۶ ۸۸۴ /۸۱ ۶۰ ۶۷۷ /۹۷ ۲۴ ۱۱۵ /۱ ۹۷ ۶۰۲ /۸۰ ۶۱ ۵۲۴ /۹۷ ۲۵ ۷۴۰ ۹۸ ۲۴۳ /۷۹ ۶۲ ۳۷۳ /۹۷ ۲۶ ۴۵۳ ۹۹ ۸۰۷ /۷۷ ۶۳ ۲۲۲ /۹۷ ۲۷ ۲۶۳ ۱۰۰ ۲۹۵ /۷۶ ۶۴ ۰۷۰ /۹۷ ۲۸ ۱۴۵ ۱۰۱ ۷۲۰ /۷۴ ۶۵ ۹۱۶ /۹۶ ۲۹ ۷۶ ۱۰۲ ۰۷۵ /۷۳ ۶۶ ۷۵۹ /۹۶ ۳۰ ۳۷ ۱۰۳ ۳۶۶ /۷۱ ۶۷ ۵۹۷ /۹۶ ۳۱ ۱۷ ۱۰۴ ۵۵۹ /۶۹ ۶۸ ۴۲۹ /۹۶ ۳۲ ۷ ۱۰۵ ۶۵۵ /۶۷ ۶۹ ۲۵۵ /۹۶ ۳۳ ۲ ۱۰۶ ۶۴۹ /۶۵ ۷۰ ۰۷۱ /۹۶ ۳۴ ۵۴۳ /۶۳ ۷۱ ۸۷۸ /۹۵ ۳۵