بخشنامه درباره واژههای طبیعی جدید
در فرهنگستان برای چهل و یک واژه طبیعی برابرهائی برگزیده شده و مورد تصویب واقع گردیده است که در پائین درج: ۱- دوبالان حشرههائی را گویند که دو بال دارند و بزبانهای بیگانه Dipteres نامیده میشوند. ۲- روزخیز جانورانی که روز بیرون میآیند. ۳- شبخیز جانورانی که شب بیرون میآیند. ۴- روزانه منسوب بروز یومی در اصطلاح هیات و نجوم. ۵ - شبانه منسوب بشب لیلی در اصطلاح هیات و نجوم. توضیح آنکه روز خیز و روزانه هر دو بزبانهای بیگانه Diurne و شبخیز و شبانه هر دو را بزبانهای بیگانه Nocturne میگویند. ۶- خارداران گروهی از جانوران که روی بدن آنها را خارهای بسیار فراگرفته و آنها را بزبانهای بیگانه Echinides میگویند. ۷- خارپوستان گروهی از جانوران دریائی که پوست بدنشان از خارهای بسیار ساخته شده مانند ستاره دریائی و آنها را Echinodermes میگویند. ۸ - دماسبیان تیرهای از رستنیهای بیگل که مانند دم اسب و بفرانسه Equisetinees میگویند و بعربی (لحیه الطیث) و (ذنب الفرس) ترجمه کردهاند. ۹ - سم شکافتگان پستاندارانی که سم آنها شکافته است Fissipedes ۱۰ - میوه خوار جانورانی که خوراکشان میوه است Fructivore ۱۱- ماکیانیان گروهی از پرندگان که از جنس ماکیان و مرغ خانگی هستند Gallinacees ۱۲ - گندمیان تیره رستنیهائی از جنس گندم Graminees ۱۳ - نیم بالان حشراتی که یکی از دو بال آنها نیمه بال و دیگر را میپوشاند Hemipteres ۱۴- پرده بالان حشراتی که بالشان چون پرده نازکی است Hymenopteres ۱۵ - نمروپان جانوران تک یاخته که در آب و جایگاههای نمناک پدید میآیند و بفرانسه Infusoires میگویند و بکلمه (نقوعیه) ترجمه شده بود. ۱۶ - گردوئیان تیره درختان از جنس گردو Juglandees ۱۷ - پشیزبالان حشراتی که بر روی بالشان پولکهای بسیار نازک است و بآسانی جدا میشود مانند پروانه که بفرانسه Lepidopteres گفته میشود. ۱۸ - لبدیسان تیرهای از رستنیهای گلدار که گل آنها دارای دو لب است (مانند نعناع) ۱۹ - پنجه گرگیان گروهی از رستنیها که مانند پنجه گرگ هستند و بفرانسه Lycopodiacees و بعربی (رجل الذئب) گفته میشود. ۲۰ - چتر به جای Ombelle اختیار شده است. ۲۱ - چترک چتر کوچک Ombellule ۲۲ - چتریان تیره از رستنیها که گلهای آنها تشکیل چتر در بالای شاخهها گرد آمده است مانند جعفری و هویج ۲۳ - ماریان گروهی از خزندگان که بفرانسه Ophidiens نامیده میشوند. ۲۴- مارسانان گروهی از جانوران که شبیه بمار هستند Ophiurides ۲۵ - راست بالان حشرههائی که بالهائی آنها راست قرار میگیرد Orthopteres مانند ملخ ۲۶ - ستبرپوشان جانورانی که پوست ستبر دارند مانند کرگدن Pachydermes ۲۷ - نرم بالکان ماهیهائی که بالههای شناوری آنها نرم است Malacepteryginns ۲۸ - کیسه داران پستانداران که در زیر شکم کیسه دارند مانند کانگورو Marsupiaux ۲۹- پنیرکیان تیرهای از رستنیها که مانند پنیرک هستند Malavacees ۳۰ - برک [برگ] بالان حشرههائی که بالشان مانند برک [برگ] درخت است Nevropteres ۳۱ - شب تابان جانورانی که در شب میدرخشند Noctiluques ۳۲ - فرفیولیان تیرهای از رستنیها که مانند فرفیون میباشند Euphorbiacees و از آنها شیرهای سفید بیرون میآید. ۳۳ - توفان زاد خاکهای زمینهایی که بواسطه توفان ساخته میشوند Diluvien ۳۴ - شکستگی بریده شدن و جداشدن دو قسمت از زمین که بفرانسه Fracture میگویند. ۳۵ - نخ وار بشکل نخ و ریسمان Filiforme ۳۶ - آذرین ساخته شده بواسطه آتش و آذر Igne ۳۷ - هستویه هسته کوچک دریاختهها Nucleole ۳۸- تخمه یاختهای که از آن تخم ساخته میشود Oosphere ۳۹ - نرماده گلهائی که اندامهای نر و ماده آنها بر روی یک گل است Nermaphrodite ۴۰ - شنائی مربوط بشنا و حرکت در آب Natatoire ۴۱- لاشه خوار جانورانی که لاشه جانوران دیکر [دیگر] را میخورند Necrophore و لزوماً ابلاغ میشود بعد از این واژههای نو را به کار ببرید. کفیل وزارت دادگستری سروری