بخشنامه درباره روابط دولت و مجلس شورای اسلامی
با توجه به ضرورت تنظیم و تعمیق روابط دولت با مجلس شورای اسلامی که از این پس "مجلس" نامیده می‌شود و تسهیل همکاری‌های لازم و با عنایت به لزوم هماهنگی و گسترش مناسبات دولت و مجلس و حسن اجرای وظایف دستگاه‌های اجرایی نسبت به مجلس و با رعایت آیین‌نامه داخلی دولت، مراتب ذیل مقرر می‌گردد: الف
- برگزار جلسات مشترک دولت و مجلس جلسات مشترک دولت و مجلس عبارتند از: ۱
- جلسات مشترک هیات دولت و نمایندگان مجلس با شرکت معاونان امور مجلس وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی که هر سه ماه، یک بار برگزار می‌شود. ۲
- جلسات مشترک هیات دولت، هیات رئیسه و روسای کمیسیون‌های مجلس با شرکت معاونان امور مجلس وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی. تبصره
- جلسات موضوع بندهای (۱) و (۲) که به منظور بحث و تبادل نظر پیرامون مسایل مهم کشور خواهد بود، به تناوب در محل مجلس و نهاد ریاست جمهوری تشکیل می‌گردد. زمان و دستور جلسات فوق توسط "کارگروه هماهنگی روابط دولت و مجلس" تعیین می‌شود. ۳
- هر یک از وزیران و روسای سازمان‌های دولتی، حسب نیاز، با دعوت از مجمع نمایندگان استان‌ها یا قبول دعوت آنان و برگزاری جلسات، مسایل هر یک از استان‌ها را در حوزه مسئولیت خود بررسی می‌کنند و نتیجه اقدامات را به اطلاع رئیس جمهور می‌رسانند. ب
- حضور مسئولان اجرایی در مجلس و ملاقات با نمایندگان ۴
- کلیه وزیران و معاونان رئیس جمهور و روسای سازمان‌های دولتی، به دعوت هیات رئیسه مجلس یا با تقاضای خود، با حضور در جلسه غیرعلنی غیررسمی مجلس، از حوزه مسئولیت خود به مجلس گزارش ارائه می‌کنند. ترتیب حضور مسئولان اجرایی با رعایت ترتیب کار مجلس خواهد بود. ۵
- وزیران و معاونان رئیس جمهور، ترتیبی فراهم می‌آورند تا هفته ای یک روز در مجلس حضور یافته و با نمایندگان به دیدار و گفتگو بپردازند. ۶
- معاونان امور مجلس موظفند به هنگام بررسی طرح‌ها و لوایحی که به وزارتخانه یا سازمان متبوع آنان مربوط می‌شود، در مجلس حضور یابند. ۷
- در صورت تقاضای ملاقات فردی یا جمعی نمایندگان، وزیران و معاونان رئیس جمهور حداقل دو ساعت وقت در هفته به این منظور اختصاص می‌دهند. ۸
- در مراسم افتتاح طرح‌های ملی توسط رئیس جمهور، معاونان وی و یا وزراء از نمایندگان مجلس دعوت می‌شود. پ
- پاسخ مکاتبات و درخواست‌های نمایندگان ۹
- پاسخ به تذکرات نمایندگان، موضوع ماده (۱۹۲) آیین‌نامه داخلی مجلس، به صورت مکتوب و با امضای وزراء و معاونان رئیس جمهور ارسال می‌گردد. ۱۰
- وزیران و معاونان رئیس جمهور موظفند ترتیبی را فراهم آورند تا به مکاتبات نمایندگان پاسخ داده شود. پاسخ مکاتبات با امضای وزیر یا معاون امور مجلس هر دستگاه و بر اساس مقررات جاری خواهد بود. ۱۱
- دستگاه‌های اجرایی موظفند پاسخ مکاتبات کمیسیون اصول (۸۸) و (۹۰) قانون اساسی و پاسخ هیات‌های تحقیق و تفحص مجلس، موضوع مواد (۱۹۸) تا (۲۰۱) آیین‌نامه داخلی مجلس را در مهلت مقرر تهیه و ارسال کرده و هرگونه همکاری لازم را با کمیسیون و هیات‌های یاد شده به عمل آورند. ۱۲
- معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری با هماهنگی هیات رئیسه مجلس ترتیبی اتخاذ می‌کند تا مکاتبات نمایندگان با دستگاه‌های اجرایی و پاسخ به آن‌ها از طریق معاونت‌های امور مجلس انجام گیرد. کلیه مکاتبات نهاد ریاست جمهوری با مجلس، از طریق معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری انجام می‌شود. ۱۳
- وزرا و مسئولان دستگاه‌های اجرایی به درخواست‌های نمایندگان در مواردی که به لحاظ قانونی و اجرایی انجام آن‌ها امکان پذیر نیست، پاسخ مناسب با ذکر دلایل ارائه می‌نمایند. در موارد فوق، معاونان امور مجلس وزارتخانه‌ها و سازمان‌های دولتی موظفند هر شش ماه یک بار گزارش آماری شامل تعداد این گونه مکاتبات و درخواست‌ها با ذکر نام نمایندگان درخواست کننده و عنوان موضوعات درخواست شده به معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمهوری ارسال نمایند تا مراتب به اطلاع هیات رئیسه مجلس رسانده شود. ت
- مناسبات کلی مسئولان اجرایی و نمایندگان ۱۴
- به منظور حفظ و تقویت مناسبات سالم دولت و مجلس، مسئولان دستگاه‌های اجرایی از دادن وعده ای مغایر با وظایف دولت و مجلس به نمایندگان یا وعده اجرای طرح‌های عمرانی خارج از مصوبات اجتناب نمایند. ۱۵
- وزارت امور خارجه موظف است سفرها و ماموریت‌های خارجی نمایندگان را به اطلاع هیات رئیسه مجلس برساند. همچنین دستگاه‌های اجرایی برای دعوت نمایندگان به سفرهای خارجی لازم است مفاد بخشنامه‌های هیات رئیسه مجلس را رعایت نمایند. ۱۶
- وزیران و معاونان ترتیبی به عمل آورند که عزل و نصب مدیران و دلایل آن به طریق مقتضی به اطلاع معاونان امور مجلس دستگاه مربوط برسد. ۱۷
- وزرا و معاونان رئیس جمهور اختیار و مسئولیت نصب و عزل مدیران و مسئولان دستگاه‌های اجرایی وابسته را به عهده دارند، لکن در مواردی که نمایندگان اطلاعاتی در خصوص عملکرد برخی مدیران و مسئولان اجرایی کسب می‌نمایند، با رعایت شوونات مراتب را به اطلاع وزرای مربوط رسانده و وزرا موظفند موضوع را در اولین فرصت مورد بررسی قرار داد و بر اساس نتایج حاصل شده اقدام مقتضی معمول دارند. ث
- وظایف دستگاه‌ها نسبت به طرح‌ها و لوایح ۱۸
- بر اساس ماده (۳۲) آیین‌نامه داخلی دولت، نمایندگان دولت هنگام بررسی لوایح در کمیسیون‌ها و جلسات علنی مجلس، مجاز به مخالفت با مفاد لایحه دولت یا تلاش برای رد، تغییر و اصلاح آن نیستند. همچنین لازم است ارائه نظرات دستگاه‌ها به مجلس و با رعایت مصالح عمومی کشور و سیاست‌های کلی دولت و با در نظر گرفتن قانون برنامه توسعه و قوانین بودجه سالانه انجام گیرد و چنانچه پس از اصلاحات کمیسیون در لوایح و طرح‌ها، تداخل در امور دو یا چند وزارتخانه یا سازمان به وجود آید، نظر نهایی توسط معاونت حقوقی و امور مجلس رئیس جمهور اعلام می‌گردد. ۱۹
- معاون حقوقی و امور مجلس رئیس جمهور بر حسن اجرای این دستورالعمل نظارت نموده و در صورت لزوم تصمیمات مقتضی اتخاذ خواهد نمود. محمدرضا عارف معاون اول رئیس جمهور