بخشنامه درباره ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور
پیرو بخشنامه شماره (۳۸) مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۱۶، بدینوسیله مفاد بخشنامه شماره ۲۴۱۸۰۴ /۰۰ مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۲ مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی بانک مرکزی ج.ا.ا که در اجرای ماده (۶۷) آیین‌نامه اجرایی ماده (۱۴) الحاقی قانون مبارزه با پولشویی به تصویب هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۸/۰۷/۲۱ رسیده است به پیوست ابلاغ می‌شود. ۱
- با توجه به محدود بودن اقلام اطلاعات اقتصادی اشخاص محجور (اعم از اشخاص کمتر از (۱۸) سال تمام، مجانین و اشخاص غیررشید که به موجب ماده (۷۰) آیین‌نامه مذکور ارائه هرگونه خدمات تعهدآور به آنان ممنوع می‌باشد) تعیین سطح فعالیت این دسته از مشتریان از اهمیت دو چندانی برخوردار می‌باشد و می‌بایست با سهولت و سرعت بیشتری انجام گردد، شایان ذکر است برای تعیین سطح فعالیت مشتریان آگاهی از اطلاعات اقتصادی از جمله اطلاعات شغلی، درآمدهای حاصل از شغل، درآمدهای غیرشغلی و نیز اطلاعات تجاری آن‌ها نقش کلیدی دارد. ۲
- ارائه خدمات بانکی اعم از اعطای هرگونه ابزار پذیرش، دسته چک، اعطای انواع تسهیلات و قبول انواع تعهدات با موضوعات تجاری، به اشخاص محجور ممنوع است. ۳
- افتتاح و نگهداری حساب سپرده قرض الحسنه جاری با یا بدون دسته چک برای اشخاص محجور مجاز نمی‌باشد. ۴
- خرید و فروش ارز اعم از نقدی و حواله‌ای به اشخاص محجور مجاز نمی‌باشد. ۵
- اجاره صندوق امانات به اشخاص کمتر از (۱۸) سال نیز ممنوع است. ۶
- موسسه اعتباری، مجاز به افتتاح و نگهداری بیش از یک حساب سپرده قرض الحسنه پس انداز و یک حساب سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه مدت عادی به نام هر شخص محجور نمی‌باشد. شایان ذکر است افتتاح حساب سپرده سرمایه‌گذاری بلند مدت و نیز حساب سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه مدت ویژه به نام اشخاص محجور مشمول محدودیت‌های مذکور نمی‌شود. ۷
- افتتاح حساب سپرده به صورت مشترک با اشخاص محجور مجاز نمی‌باشد. ۸
- افتتاح حساب سپرده قرض الحسنه پس انداز و حساب سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه مدت عادی به نام هر شخص محجور مجموعا در بیش از دو (۲) موسسه اعتباری مجاز نمی‌باشد. در این راستا بانک مرکزی شرایط اجرای آن را از طریق سامانه سیاح فراهم می‌نماید. ۹
- اختصاص هرگونه ابزار پرداخت به حسابهای سپرده اشخاص کمتر از (۷) سال تمام ممنوع است. ۱۰
- اختصاص ابزار پرداخت به حسابهای سپرده اشخاص بالاتر از (۷) سال تمام تا (۱۲) سال تمام و نیز مجانین و اشخاص غیررشید بالاتر از (۱۸) سال تمام، فقط در قالب اعطای کارت پرداخت فیزیکی مجاز است. ۱۱
- موسسات اعتباری و شرکتهای خدمات پرداخت باید امکان پذیرش ابزارهای پرداخت اشخاص محجور در پذیرندگان اصنافی که بانک مرکزی مشخص می‌نماید را محدود کنند. ۱۲
- باید رویه‌هایی اتخاذ شود که پس از رفع حجر، بلافاصله نسبت به خلع سمت نماینده قانونی اقدام و زمینه برای بهره‌برداری مستقیم مشتری از خدمات بانکی فراهم گردد. سلب حق برداشت از حسابهای سپرده ای که توسط مادر افتتاح شده‌اند باید پس از رسیدن مشتری به سن (۱۸) سال تمام صورت پذیرد. حدود مقرر در دستورالعمل مذکور برای برداشت از طریق ابزارهای پرداخت به قرار جدول ذیل است: شخص محجور سقف خرید روزانه با هر کارت سقف خرید روزانه با کل کارت‌ها سقف خرید ماهانه با کل کارت‌ها استانه برداشت روزانه با سایر ابزارهای پرداخت استانه برداشت ماهانه با سایر ابزارهای پرداخت از (۷) تا (۱۲) سال ۱۰۰ میلیون ریال ۳۰۰ میلیون ریال ۵۰۰ میلیون ریال - - از (۱۲) تا (۱۸) سال ۱۵۰ میلیون ریال ۵۰۰ میلیون ریال یک میلیارد ریال ۱۵۰ میلیون ریال ۵۰۰ میلیون ریال مجانین /اشخاص غیررشید ۱۵۰ میلیون ریال ۵۰۰ میلیون ریال یک میلیارد ریال - - علاوه بر آن، آستانه مجاز مجموع مبالغ برداشت حضوری از کلیه حسابهای سپرده متعلق به هر شخص محجور روزانه مبلغ ۵۰۰ میلیون ریال و ماهانه مبلغ پنج میلیارد ریال می‌باشد. در صورت درخواست دارنده حق برداشت از حساب سپرده شخص محجور مبنی بر ضرورت برداشت وجه حضوری بیش از آستانه‌های مجاز تعیین شده، برداشت وجه منوط به تکمیل فیلد (قسمت) "بابت" در فرم‌های مربوط و ارائه اسناد مثبته دال بر ارتباط وجوه مورد تقاضا برای برداشت، با منافع شخص محجور است. با عنایت به مراتب فوق و ضمن ابلاغ یک نسخه از "دستورالعمل اجرایی تعیین حدود ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور در موسسات اعتباری" در (۲۸) ماده و (۱۰) تبصره، خواهشمند است دستور فرمایند بر حسن اجرای آن نیز نظارت دقیق به عمل آید. شایان ذکر است مواردی که در دستورالعمل مذکور مستلزم فراهم نمودن سیستم/ سامانه و یا اعمال محدودیت، تعیین سقف و ممنوعیت از سوی بانک مرکزی، حوزه IT و یا دیگر ادارات ذیربط می‌باشد مراتب متعاقبا اطلاع‌رسانی خواهد شد، در خاتمه با توجه به این که برخی از موارد اعلام شده در دستورالعمل مذکور در سیستم مهر گستر به صورت سیستمی پیاده‌سازی نشده است لذا رعایت موارد اشاره شده می‌بایست توسط کاربران شعب مورد توجه قرار داده شود. اداره کل مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم محمد نصرتی رامین تیموری ۲۱۵۶۶ ۵۵۱۰۲