بخشنامه درباره ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور
با سلام؛ احتراما، همانگونه که استحضار دارند به موجب ماده (۶۷) آیین‌نامه اجرایی ماده (۱۴) الحاقی قانون مبارزه با پولشویی مصوب جلسه مورخ ۱۳۹۸/۰۷/۲۱ هیات محترم وزیران، بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی مکلفند به منظور پایش مستمر ارباب رجوع در فرآیند شناسایی معمول و نیز ارزیابی ریسک برقراری تعاملات کاری با آن‌ها، نسبت به تعیین سطح فعالیت ارباب رجوع اقدام نمایند. در این میان، تعیین سطح فعالیت اشخاص محجور اعم از اشخاص کمتر از (۱۸) سال تمام، مجانین و اشخاص غیررشید که به موجب ماده (۷۰) آیین‌نامه مذکور ارائه هرگونه خدمات که کاربرد آن‌ها صرفا در فعالیت‌های تجاری توجیه دارد و برای شخص تعهدآور است، به اشخاص یادشده ممنوع می‌باشد، از اهمیت دو چندانی برخوردار است، اگر چه برای تعیین سطح فعالیت مشتریان، آگاهی از اطلاعات اقتصادی از جمله اطلاعات شغلی، درآمدهای حاصل از شغل، درآمدهای غیرشغلی و نیز اطلاعات عملیات تجاری آن‌ها نقش کلیدی دارد لیکن تعیین سطح فعالیت اشخاص محجور، به جهت محدود بودن اقلام اطلاعات اقتصادی آن‌ها با سهولت و سرعت بیشتری قابل انجام است، با عنایت به مراتب مذکور و در اجرای تبصره (۱) ماده (۱۱۲) آیین‌نامه یاد شده، مقرراتی با عنوان «دستورالعمل اجرایی تعیین حدود ارائه خدمات بانکی به اشخاص محجور در موسسات اعتباری» تدوین شد و در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۸/۲۲ هیات عامل محترم بانک مرکزی مورد تایید قرار گرفت. دستورالعمل اخیرالذکر مشتمل بر الزامات مهمی است که از جمله اهم آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: ارائه خدمات بانکی اعم از اعطای هرگونه ابزار پذیرش، اعطای انواع تسهیلات و قبول انواع تعهدات با موضوعات تجاری، افتتاح و نگهداری حساب سپرده قرض الحسنه جاری با یا بدون دسته چک و خرید و فروش ارز اعم از نقدی و حواله ای به اشخاص محجور مجاز نمی‌باشد. اجاره صندوق امانات به اشخاص کمتر از (۱۸) سال نیز ممنوع گردیده است. موسسه اعتباری مجاز به افتتاح و نگهداری بیش از یک حساب سپرده قرض الحسنه پس انداز و یک حساب سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه مدت عادی به نام هر شخص محجور نمی‌باشد. افتتاح حساب سپرده به صورت مشترک یا اشخاص محجور مجاز نمی‌باشد. افتتاح حساب سپرده قرض الحسنه پس انداز و حساب سپرده سرمایه‌گذاری کوتاه مدت عادی به نام هر شخص محجور مجموعا در بیش از دو (۲) موسسه اعتباری مجاز نمی‌باشد. بانک مرکزی شرایط اجرای آن را از طریق سامانه سیاح فراهم می‌نماید. اختصاص هرگونه ابزار پرداخت به حساب‌های سپرده اشخاص کمتر از (۷) سال تمام ممنوع است. اختصاص ابزار پرداخت به حساب‌های سپرده اشخاص بالاتر از (۷) سال تمام تا (۱۲) سال تمام و نیز مجانین و اشخاص غیررشید بالاتر از (۱۸) سال تمام فقط در قالب اعطای کارت پرداخت فیزیکی مجاز است. موسسات اعتباری و شرکت‌های خدمات پرداخت باید امکان پذیرش ابزارهای پرداخت اشخاص محجور در پذیرندگان اصنافی که بانک مرکزی مشخص می‌نماید را محدود کنند. موسسات اعتباری باید رویه‌هایی را اتخاذ نمایند که پس از رفع حجر، بلافاصله نسبت به خلع سمت نماینده قانونی اقدام و زمینه برای بهره‌برداری مستقیم مشتری از خدمات بانکی فراهم گردد. سلب حق برداشت از حساب‌های سپرده ای که توسط مادر افتتاح شده‌اند باید پس از رسیدن مشتری به سن (۱۸) سال تمام صورت پذیرد. حدود مقرر در دستورالعمل مذکور برای برداشت از طریق ابزارهای پرداخت به قرار ذیل است: شخص محجور سقف خرید روزانه با هر کارت سقف خرید روزانه با کل کارت‌ها سقف خرید ماهانه با کل کارت‌ها استانه برداشت روزانه با سایر ابزارهای پرداخت استانه برداشت ماهانه با سایر ابزارهای پرداخت از (۷) تا (۱۲) سال ۱۰۰ میلیون ریال ۳۰۰ میلیون ریال ۵۰۰ میلیون ریال - - از (۱۲) تا (۱۸) سال ۱۵۰ میلیون ریال ۵۰۰ میلیون ریال یک میلیارد ریال ۱۵۰ میلیون ریال ۵۰۰ میلیون ریال مجانین/اشخاص غیررشید ۱۵۰ میلیون ریال ۵۰۰ میلیون ریال یک میلیارد ریال - - علاوه بر آن، آستانه مجاز مجموع مبالغ برداشت حضوری از کلیه حساب‌های سپرده متعلق به هر شخص محجور روزانه مبلغ ۵۰۰ میلیون ریال و ماهانه مبلغ پنج میلیارد ریال می‌باشد. در صورت درخواست دارنده حق برداشت از حساب سپرده شخص محجور مبنی بر ضرورت برداشت وجه حضوری بیش از آستانه‌های مجاز تعیین شده، برداشت وجه منوط به تکمیل فیلد (قسمت) "بابت" در فرم‌های مربوط و ارائه اسناد مثبته دال بر ارتباط وجوه مورد تقاضا برای برداشت، با منافع شخص محجور است. با عنایت به مراتب فوق و ضمن ایفاد یک نسخه از دستورالعمل مذکور، خواهشمند است دستور فرمایند تمهیدات و اقدامات مقتضی برای اجرای دقیق دستورالعمل، معمول شده و مراتب به قید تسریع و با لحاظ مفاد بخشنامه شماره ۱۴۹۱۵۳ /۹۶ مورخ ۱۳۹۶/۵/۱۶ به تمامی واحدهای ذیربط آن بانک/موسسه اعتباری غیربانکی ابلاغ و نسخه ای از آن به مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی بانک مرکزی ارسال گردد و بر حسن اجرای آن نیز نظارت دقیق به عمل آید. مدیریت کل مقررات، مجوزهای بانکی و مبارزه با پولشویی اداره مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم حمیدرضا غنی آبادی - محمدحسین دهقان ۰۲-۳۲۱۵ - ۲۳۱۶