اصلاح آیین‌نامه اجرایی نظام صنفی کشاورزی و منابع طبیعی
هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۷/۹/۲۵ به پیشنهاد شماره ۵۸۴۰ /۰۲۰ مورخ ۱۳۹۲/۲/۲۹ وزارت جهاد کشاورزی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد: آیین‌نامه اجرایی نظام صنفی کارهای کشاورزی و منابع طبیعی، موضوع تصویب‌نامه شماره ۴۰۲۶۰ /ت ۳۴۲۷۴ ک مورخ ۱۳۸۷/۳/۲۰ به شرح زیر اصلاح می‌شود: ۱
- ماده (۱) به شرح زیر اصلاح می‌شود: الف
- در بند (الف)، بعد از واژه «صنفی» واژه «کشاورزی» اضافه می‌شود. ب
- بند (د) حذف و بند (ه-) قبلی به عنوان بند (د) تلقی و بندهای (ب)، (ج) و (د) به شرح زیر اصلاح می‌شود: ب - فرد صنفی کشاورزی: هر شخص حقیقی یا حقوقی که در یکی از مشاغل تولیدی و خدماتی کشاورزی و منابع طبیعی فعالیت خود را در زمینه بهره‌برداری از منابع آب، خاک و منابع طبیعی به منظور تولید محصولات کشاورزی، گیاهی و حیوانی (محصولات غذایی یا مواد خام صنعتی با منشا گیاهی و جانوری) در یک یا چند نوع از رشته‌های زیر قرار می‌دهد: ۱ - زراعت ۲ - باغداری و درختکاری مثمر و غیرمثمر ۳ - دامپروری، دامداری، تولیدات دامی، زنبور عسل و کرم ابریشم ۴ - طیور و ماکیان ۵ - آبزی پروری و صیادی (شیلات) ۶ - جنگل داری، جنگل کاری، مرتع داری، آبخیزداری و بیابان زدایی (منابع طبیعی) ۷ - آن بخش از خدمات و صنایع تبدیلی بلافصل کشاورزی که با یک مرحله تبدیل نوعاً از طریق روستاییان و عشایر انجام می‌شود. تبصره - در صورت بروز اختلاف در مصادیق رشته‌های موضوع جزء (۷) این بند، نظر هیات عالی نظارت بر سازمان‌های صنفی کشور لازم الاجرا است. ج - واحد صنفی کشاورزی: هر واحد تولیدی یا خدماتی کشاورزی و منابع طبیعی که به صورت ثابت یا سیار توسط فرد یا افراد صنفی کشاورزی با اخذ پروانه کسب کشاورزی برای فعالیت‌های موضوع بند (ب) این ماده دایر بوده و یا دایر می‌شود. تبصره - اشخاص حقیقی یا حقوقی که طبق قوانین جاری موظف به اخذ مجوز فعالیت یا پروانه تاسیس، بهره‌برداری، اشتغال از دستگاه‌ها هستند، چنانچه مبادرت به عرضه مستقیم کالا یا خدمات موضوع این آیین‌نامه نمایند، مکلفند علاوه بر دریافت مجوز فعالیت یا پروانه مذکور، با رعایت این آیین‌نامه و بر اساس قانون نظام صنفی نسبت به اخذ پروانه کسب اقدام نمایند. د - صنف: گروهی از افراد صنفی کشاورزی که ماهیت فعالیت آنان از یک یا چند نوع فعالیت همگن بوده و در هر یک از رشته‌های هفتگانه موضوع بند (ب) این ماده قرار می‌گیرند. ج
- متون زیر به عنوان بندهای (ه-) و (و) به ماده (۱) اضافه می‌شود: ه- - اتحادیه صنفی کشاورزی: مجموعه ای از اشخاص حقیقی و حقوقی موضوع بندهای (ب) و (ج) این ماده که پس از تایید وزارت جهاد کشاورزی رسمیت یافته و در چهارچوب مواد (۵۸۴) و (۵۸۵) قانون تجارت به ثبت می‌رسند و دارای شخصیت حقوقی غیردولتی می‌باشند. و - پروانه کسب کشاورزی: مجوزی که طبق این آیین‌نامه برای فعالیت در مشاغل کشاورزی موضوع بند (ب) این ماده به صورت موقت یا دایم از سوی اتحادیه صنفی کشاورزی شهرستان مربوط به فرد صنفی کشاورزی واجد شرایط داده می‌شود. تبصره ۱ - دستورالعمل نحوه تعیین حداقل ابعاد اقتصادی برای صدور پروانه کسب کشاورزی با همکاری دبیرخانه هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران و اتاق اصناف کشاورزی ایران تهیه و پس از تصویب در هیات یاد شده توسط وزیر جهاد کشاورزی برای اجرا ابلاغ می‌گردد. تبصره ۲ - تحصیل این پروانه داوطلبانه بوده و مانع فعالیت کشاورزی نیست، لکن تنها دارندگان این پروانه از مزایای آن بهره مند خواهند شد. ۲
- ماده (۲) به شرح زیر اصلاح می‌شود: ماده ۲ - ساختار نظام صنفی کشاورزی شامل اتحادیه صنفی کشاورزی، اتاق اصناف کشاورزی شهرستان، اتاق اصناف کشاورزی ایران، کمیسیون نظارت بر اصناف کشاورزی شهرستان و هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران می‌باشد. ۳
- متن زیر به عنوان ماده (۳) به فصل اول آیین‌نامه اضافه می‌شود: ماده ۳ - وظایف ساختار نظام صنفی کشاورزی به شرح زیر است: الف - هویت بخشی به شاغلین و مشاغل بخش کشاورزی و ارتقای جایگاه حرفه ای بخش کشاورزی. ب - دفاع از حقوق و منافع صنفی و حرفه ای و پیگیری مطالبات قانونی و صنفی شاغلین بخش کشاورزی. ج - حضور در مجامع سیاست گذاری و برنامه‌ریزی بخش کشاورزی و زمینه سازی حضور فعالان بخش در فرآیند تصمیم‌گیری و تصمیم سازی. د - تعامل با دستگاه‌ها و سازمان‌های دولتی در راستای تعیین الگوی کشت و ساماندهی زنجیره تولید و تامین محصولات کشاورزی. ه- - تعامل با دستگاه‌ها و سازمان‌های دولتی در جهت تنظیم بازار، قیمت گذاری محصولات کشاورزی و تعیین و تنظیم تعرفه‌های خدمات کشاورزی. و - نظارت و کنترل بر تولید محصول سالم و بهبود شرایط تولید، صادرات و واردات محصولات. ز - همکاری با وزارت جهاد کشاورزی جهت ارتقای سطح دانش و آگاهی و مهارت تولیدکنندگان و بهره برداران بخش کشاورزی و ترویج شیوه‌های نوین کشاورزی. تبصره - وظایف و اختیارات اتحادیه‌های صنفی کشاورزی، اتاق اصناف کشاورزی شهرستان و اتاق اصناف کشاورزی ایران در چهارچوب این آیین‌نامه، اساسنامه‌ها و شیوه نامه‌های مربوط پس از تصویب هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران توسط وزیر جهاد کشاورزی برای اجرا ابلاغ می‌شود. ۴
- فصل‌های دوم تا ششم حذف و متون زیر به عنوان مواد (۴) تا (۱۲) به عنوان فصل دوم محسوب می‌شود: فصل دوم - ساختار نظام صنفی کشاورزی ماده ۴ - در هر شهرستان افراد و واحدهای صنفی کشاورزی با رعایت این آیین‌نامه، اساسنامه اتحادیه صنفی کشاورزی و دستورالعمل‌های مربوط نسبت به تشکیل اتحادیه صنفی کشاورزی برای انجام وظایف و مسئولیت‌های مقرر در این آیین‌نامه اقدام می‌کنند. تبصره ۱ - حد نصاب تعداد افراد و واحدهای صنفی کشاورزی برای تشکیل اتحادیه صنفی کشاورزی مطابق دستورالعملی است که به پیشنهاد اتاق اصناف کشاورزی ایران ظرف دو ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این آیین‌نامه و پس از تصویب هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران توسط وزیر جهاد کشاورزی برای اجرا ابلاغ می‌شود. تبصره ۲ - اتحادیه صنفی کشاورزی موظف است مصوبات و بخشنامه‌های هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران، کمیسیون نظارت بر اصناف کشاورزی شهرستان، اتاق اصناف کشاورزی ایران و اتاق اصناف کشاورزی شهرستان را که در چهارچوب این آیین‌نامه به اتحادیه ابلاغ می‌شود، اجرا نماید. ماده ۵ - هر شهرستان دارای یک اتاق اصناف کشاورزی شهرستان می‌باشد. اتاق مذکور مرکب از هیات مدیره اتحادیه‌های صنفی کشاورزی هر شهرستان بوده و انجام وظایف و مسئولیت‌های مقرر در این آیین‌نامه و اساسنامه مربوط را بر عهده دارد. تبصره - اتاق اصناف کشاورزی شهرستان موظف است مصوبات و بخشنامه‌های هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران، کمیسیون نظارت بر اصناف کشاورزی شهرستان و اتاق اصناف کشاورزی ایران را ظرف پنج روز از تاریخ دریافت، به اتحادیه‌های صنفی کشاورزی ابلاغ کند. پس از انقضای این مهلت، دبیرخانه مراجع مذکور می‌توانند بی واسطه مصوبات و بخشنامه‌های خود را برای اجرا به اتحادیه‌های صنفی کشاورزی ابلاغ کنند. ماده ۶ - برای اداره امور کلان نظام صنفی کشاورزی، اتاق اصناف کشاورزی ایران مرکب از نمایندگان منتخب هیات رئیسه اتاق‌های اصناف کشاورزی شهرستان‌های کشور و نمایندگان وزارتخانه‌های جهاد کشاورزی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی و نیرو (هر دستگاه یک نفر) در تهران تشکیل می‌شود و به عنوان بالاترین مرجع برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری نظام صنفی کشاورزی در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط عمل می‌کند. تبصره ۱ - تعداد نمایندگان اتاق اصناف کشاورزی شهرستان‌های هر استان در اتاق اصناف کشاورزی ایران یک نفر می‌باشد که توسط اتاق اصناف کشاورزی شهرستان مرکز استان و با نظارت کمیسیون نظارت بر اصناف کشاورزی شهرستان مرکز استان انتخاب و به دبیرخانه هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران معرفی می‌شوند. به ازای هر (۴۰) هزار نفر عضو اتحادیه‌های اصناف کشاورزی شهرستان‌های هر استان یک نماینده به سهمیه آن استان اضافه می‌شود ولی در هر حال تعداد نمایندگان هر استان حداکثر پنج نفر خواهد بود. تبصره ۲ - نحوه انتخاب نمایندگان اتاق‌های اصناف کشاورزی شهرستان‌ها بر اساس دستورالعملی است که به تصویب هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران می‌رسد. ماده ۷ - هیات رئیسه اتاق اصناف کشاورزی ایران مرکب از هفت عضو اصلی و چهار عضو علی البدل است که شش عضو اصلی و چهار عضو علی البدل آن از بین اعضای غیردولتی اتاق مذکور و با رای مخفی اعضای اتاق یاد شده برای چهار سال انتخاب می‌شوند و عضو هفتم هیات رئیسه به پیشنهاد وزارت جهاد کشاورزی و با تصویب هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران از بین افراد متعهد و آگاه به مسایل صنفی تعیین می‌شود. همزمان با انتخاب اعضای هیات رئیسه، انتخاباتی برای انتخاب دو نفر بازرس (اصلی و علی البدل) برگزار می‌شود. ماده ۸ - هیات رئیسه منتخب ظرف پانزده روز پس از انتخابات تشکیل جلسه می‌دهد و از میان اعضای غیردولتی یک نفر را به عنوان رئیس انتخاب و برای صدور حکم به وزیر جهاد کشاورزی معرفی می‌کند. همچنین در این جلسه دو نایب رئیس (اول و دوم)، یک دبیر و یک خزانه دار انتخاب می‌شوند. ماده ۹ - مدت عضویت اعضای غیردولتی اتاق اصناف کشاورزی ایران در هیات رئیسه نمی‌تواند بیش از مدت باقیمانده از عضویت آنها در هیات مدیره اتحادیه صنفی کشاورزی و هیات رئیسه اتاق اصناف کشاورزی شهرستان باشد. با پایان یافتن مدت عضویت هر عضو، عضو علی البدل جایگزین خواهد شد. ماده ۱۰ - رئیس اتاق اصناف کشاورزی ایران با وظایف و اختیارات زیر، بالاترین مقام اجرایی و اداری نظام صنفی کشاورزی ایران است: الف - نمایندگی نظام صنفی کشاورزی در مراجع داخلی و بین‌المللی. ب - مسئولیت اجرای مصوبات اتاق اصناف کشاورزی ایران. ج - نظارت بر عملکرد دبیرخانه اتاق اصناف کشاورزی ایران. د - تهیه پیشنهادهای لازم برای تحقق اهداف مندرج در آیین‌نامه و ارایه آن به اتاق اصناف کشاورزی ایران. ه- - تهیه دستورالعمل چگونگی صدور پروانه کسب کشاورزی و ارایه آن به هیات رئیسه جهت تصویب. و - هماهنگی در نظارت بر عملکرد اتحادیه‌ها و اتاق‌های اصناف کشاورزی شهرستان‌ها. ز - ابلاغ دستورالعمل‌ها، مصوبات و بخشنامه‌ها. ح - انجام مکاتبات اداری نظام صنفی. ط - انجام سایر امور محوله از طرف اتاق اصناف کشاورزی ایران و سایر امور ضروری برای اداره نظام صنفی کشاورزی. تبصره - نایب رئیس در غیاب رئیس عهده دار وظایف رئیس خواهد بود. رئیس می‌تواند برخی از اختیارات خود را با حفظ مسئولیت به نواب رئیس تفویض کند. ماده ۱۱ - به منظور برنامه‌ریزی، هدایت، ایجاد هماهنگی و نظارت بر کلیه اتحادیه‌ها، اتاق‌های اصناف کشاورزی شهرستان‌ها، اتاق اصناف کشاورزی ایران و کمیسیون‌های نظارت بر اصناف کشاورزی شهرستان‌ها، هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران به عنوان بالاترین مرجع نظارتی نظام صنفی کشاورزی با عضویت وزیران جهاد کشاورزی (رئیس شورا)، کشور، دادگستری، صنعت، معدن و تجارت، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، نیرو، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر وزرا حسب دستور جلسه و هیات رئیسه اتاق اصناف کشاورزی ایران و روسای اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و اتاق اصناف ایران و بالاترین مقام سایر دستگاه‌های اجرایی حسب دستور جلسه و بدون حق رای تشکیل می‌شود. تبصره ۱ - کمیسیون نظارت بر اصناف کشاورزی در سطوح شهرستان و شهرستان مرکز استان با ترکیب بالاترین سطح دستگاه‌های متناظر هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران تشکیل می‌شود. تبصره ۲ - دبیرخانه هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران و کمیسیون نظارت بر اصناف کشاورزی در سطوح شهرستان و شهرستان مرکز استان به ترتیب در وزارت جهاد کشاورزی و مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان مستقر می‌باشد. تشکیلات اداری، مالی و نحوه فعالیت دبیرخانه‌های فوق به موجب دستورالعملی است که به پیشنهاد وزیر جهاد کشاورزی به تصویب هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران می‌رسد. ماده ۱۲ - وظایف و اختیارات هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران به شرح زیر است: الف - تصویب دستورالعمل نظارت بر حسن انجام وظایف قانونی و ایجاد هماهنگی بین کمیسیون‌های نظارت بر اصناف کشاورزی شهرستان و نظارت بر فعالیت آنها در حدود مفاد این آیین‌نامه. ب - رسیدگی به اختلافات بین کمیسیون نظارت بر اصناف کشاورزی شهرستان‌ها، اتاق اصناف کشاورزی شهرستان‌ها و اتاق اصناف کشاورزی ایران و اتخاذ تصمیم لازم. ج - رسیدگی و ابطال انتخابات و یا عزل اعضای هیات مدیره اتحادیه‌های صنفی کشاورزی و هیات رئیسه اتاق اصناف کشاورزی شهرستان‌ها به پیشنهاد کمیسیون نظارت بر اصناف کشاورزی شهرستان در صورت وجود جهات ابطال یا عزل مطابق ضوابط مربوط. د - رسیدگی و ابطال انتخابات و یا عزل اعضای هیات رئیسه اتاق اصناف کشاورزی ایران در صورت وجود جهات ابطال یا عزل مطابق ضوابط مربوط. ه- - رسیدگی به بودجه، ترازنامه و صورت‌های مالی اتاق اصناف کشاورزی ایران و تصویب آنها پس از استماع گزارش بازرس. و - سایر مواردی که به موجب این آیین‌نامه به هیات مذکور محول شده است. تبصره ۱ - وظایف و اختیارات کمیسیون نظارت بر اصناف کشاورزی شهرستان متناظر با ساختار نظام صنفی کشاورزی در دستورالعمل‌های مربوط که به تصویب هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران می‌رسد، خواهد بود. تبصره ۲ - ضوابط مربوط به بندهای (ج) و (د) این ماده از سوی اتاق اصناف کشاورزی ایران تهیه و به تصویب هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران می‌رسد. ۵
- عنوان فصل‌های هفتم و هشتم به فصل‌های سوم و چهارم اصلاح و شماره مواد ذیل این فصل‌ها از (۲۷) تا (۳۹) به (۱۳) تا (۲۵) تغییر می‌یابد و ماده (۴۰) حذف می‌شود. ۶
- متون زیر به عنوان مواد (۲۶) و (۲۷) به عنوان فصل پنجم تلقی می‌شود: فصل پنجم - سایر مقررات ماده ۲۶ - اتحادیه‌های صنفی کشاورزی موظفند پانزده درصد (۱۵ %) از مبالغ دریافتی حق عضویت سالانه، صدور، تمدید و تغییر پروانه کسب را به حساب اتاق اصناف کشاورزی شهرستان واریز نمایند. تبصره - اتاق اصناف کشاورزی شهرستان موظف است پنج درصد (۵ %) از کل وجوه دریافتی موضوع این ماده را به حساب اتاق اصناف کشاورزی ایران واریز نماید. ماده ۲۷ - وزارت جهاد کشاورزی موظف است ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این آیین‌نامه، اساسنامه‌های الگوی ساختار نظام صنفی کشاورزی مشتمل بر وظایف و حدود اختیارات، نحوه تشکیل، اداره و انتخاب اعضای واجد شرایط عضویت در هیات مدیره و هیات رئیسه و همچنین برگزاری جلسات آنها را در چهارچوب قوانین و مقررات مرتبط به صورت متحدالشکل با هماهنگی دبیرخانه هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران و اتاق اصناف کشاورزی ایران تهیه نماید. اساسنامه‌های مذکور پس از تصویب هیات عالی نظارت بر اصناف کشاورزی ایران و ابلاغ وزیر جهاد کشاورزی برای اجرا در اختیار ساختار نظام صنفی کشاورزی قرار می‌گیرد. تا زمان ابلاغ این اساسنامه‌ها، اساسنامه‌های موجود لازم الاجرا است. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری