اساسنامه مرکز ملی فضای مجازی کشور
مقدمه براساس متن و پیوست حکم ابلاغی مورخ ۱۷ اسفند ۱۳۹۰ مقام معظم رهبری، مرکز ملی فضای مجازی، زیرنظر شورای عالی فضای مجازی کشور تاسیس می‌شود تا اشراف کامل و به روز نسبت به فضای مجازی در سطح داخلی و جهانی و تصمیم‌گیری نسبت به نحوه مواجهه فعال و خردمندانه کشور با این موضوع از حیث سخت افزاری، نرم افزاری و محتوایی در چارچوب مصوبات شورای عالی و نظارت بر اجرای دقیق تصمیمات در همه سطوح تحقق یابد. این مرکز در چارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی، بالاترین سطح حاکمیتی را در میان کلیه ی دستگاههای کشور در حوزه ی فضای مجازی دارد. ماده ۱
- تعاریف و اصطلاحات: شورای عالی: شورای عالی فضای مجازی کشور مرکز: مرکز ملی فضای مجازی کشور پژوهشگاه: پژوهشگاه فضای مجازی حکم: حکم ابلاغی مورخ ۱۷ اسفند ۱۳۹۰ مقام معظم رهبری با موضوع تشکیل شورای عالی و مرکز ماده ۲
- اهداف و سیاستهای مرکز: ۱
- مواجهه فعال و مبتکرانه با فضای مجازی در سطح ملی و جهانی و توسعه آن به میزان آمادگی قطعی نظام (از نظر فنی و محتوایی) برای استفاده از فرصتها و مقابله با تهدیدات آن ۲
- به حداقل رساندن اتکای کشور به کشورهای دیگر در استفاده از فضای مجازی و توابع آن در عرصه‌های فنی ۳
- جذاب سازی و غنی سازی محتوا و خدمات بومی جهت پاسخگویی حداکثری به نیازهای داخلی ۴
- آموزش عمومی و فرهنگ سازی در جهت بالابردن سواد اینترنتی، هشیار سازی مردم درمورد مخاطرات فضای مجازی و انگیزه دادن به مردم برای مقابله با مخاطرات آن در زندگی فردی و اجتماعی ۵
- مقدم داشتن محتوا نسبت به زیر ساختها، قالبها و خدمات اینترنتی و سرمایه‌گذاری بالا و مستمر در زمینه تولید وسیع و زاینده محتوای جذاب براساس اسلام ناب محمدی و گفتمان انقلاب اسلامی ۶
- مشارکت حداکثری نیروها و تشکلهای مردمی متعهد در یک فضای رقابتی جهت بهره بردا ری بهینه از فرصتها ۷
- حضور خلاقانه جمهوری اسلامی ایران در فضای مجازی در دو عرصه سخت افزاری و نرم افزاری خصوصاً درجهت ابداع خدمات نو، قوی و جذاب ۸
- ساماندهی تبادل اطلاعات با شبکه جهانی ۹
- فراهم آوردن شرایط لازم برای دستیابی فضای مجازی کشور به بالاترین سطح از امنیت و سلامت برای آحاد مردم، نظام و کلیه نقش آفرینان در فضای مجازی ۱۰
- در نظر گرفتن شرایط جنگ فرهنگی و به تبع آن حاکم کردن روحیه جهادی و گسترش تعامل و هم افزایی بین کلیه دستگاهها و نیروهای مردمی در عالی ترین سطح از هماهنگی و انسجام ۱۱
- ایجاد آمادگی لازم در عالی ترین سطح به منظور صیانت از زیرساختهای حیاتی در برابر حملات اینترنتی و دفاع مناسب در برابر هرگونه حمله ۱۲
- استفاده حداکثری از فضای مجازی به منظور ارتباط و همکاری وسیع و هدفمند با ملتها خصوصاً ملل مسلمان درجهت ترویج و تحقق گفتمان انقلاب اسلامی ۱۳
- حضور قوی و هدفمند نظام در مجامع و سازمانهای جهانی و ایجاد ائتلافهای قوی مرکب از ملتها و دولتها درجهت کاهش حاکمیت قدرتهای بزرگ در عرصه اینترنت و بوجود آمدن بستر عادلانه و اخلاقی برای استفاده از این ابزار توسط همه ملتها و دولتها و همچنین تامین حقوق ملت ایران در این عرصه ماده ۳
- وظایف و اختیارات مرکز: ۱
- انجام وظایف دبیرخانه ای شورای عالی به شرح ماده ۴ ۲
- تحقق بخشیدن به اهداف و سیاستها مرکز ونظارت برحسن اجرای آنها طبق مصوبات شورای عالی ۳
- تحقق بخشیدن به اقدامات و پروژه‌های مندرج در پیوست حکم (بند ه-) و نظارت بر حسن اجرای آنها در چارچوب مصوبات شورای عالی ۴
- نظارت وارزیابی در همه ی ابعاد فضای مجازی کشور در چارچوب طرح مصوب شورای عالی ۵
- تقسیم کار ملی، هماهنگی و هم افزایی در فضای مجازی کشور در همه ی ابعاد، طبق مصوبات شورای عالی ۶
- پایش و رصد نظام مند و مستمر فرصتها و تهدیدهای فضای مجازی برای کشور ۷
- برنامه‌ریزی برای حضور قوی و مستمر در مجامع جهانی مرتبط با فضای مجازی به منظور صیانت از حقوق و منافع ملی، به دست گیری ابتکار عمل و گسترش تعاملات میان دولتهای همسو در جهت سالم و امن سازی فضای مجازی و امکان بهره گیری همه کشورها از این فضا براساس حاکمیت ملی وعدالت در چارچوب مصوبات شورای عالی ۸
- مدیریت تشخیص حملات سایبری به کشور و همچنین دفاع از زیر ساختهای حیاتی در برابر حملات سایبری ۹
- انجام مستمر مطالعات راهبردی و آینده پژوهی درجهت مواجهه عالمانه و پیشتاز با تحولات فضای مجازی ایران و جهان ۱۰
- تدوین نقشه جامع توسعه فاوا، برنامه‌های پنج ساله توسعه فضای مجازی و تعیین اولویتهای علمی و فناوری فضای مجازی ۱۱
- تسهیم و توزیع بودجه طرحهای کلان یا فرادستگاهی مصوب شورای عالی از طریق ابلاغ اعتبار یا سایر روشهای مصوب شورای عالی یا قوانین کشور ۱۲
- تحقق بخشیدن به مصوبات کمیسیونهای تعریف شده در ماده ۶ و ۹ در چارچوب مصوبات شورای عالی و نظارت بر حسن اجرای آنها. تبصره انجام این وظایف با اولویت استفاده ی حداکثری از ظرفیتهای دستگاههای کشور می‌باشد. ماده ۴
- وظایف دبیرخانه ای مرکز: ۱
- انجام امور اداری دبیرخانه ای شامل دریافت و ارسال نامه‌ها، تدوین صورتجلسات شورای عالی، ابلاغ مصوبات شورای عالی و سایر وظایف اداری محول شده طبق آیین‌نامه داخلی شورای عالی ۲
- ارائه پیشنهاد در موارد زیر به شورای عالی جهت تصویب: ۲
- ۱ - سیاستگذاری، برنامه‌ریزی کلان، نظام سازی، نظارت و ارزیابی در همه ابعاد فضای مجازی کشور ۲
- ۲ - سازماندهی و نظام مند سازی کلیه ابعاد فنی، محتوایی و خدماتی در فضای مجازی کشور ۲
- ۳ - تقسیم کار ملی، هماهنگی و هم افزایی در فضای مجازی کشور در همه ابعاد اعم از فنی، امنیتی، علمی، محتوایی، اقتصادی، بازرگانی، حقوقی، انتظامی، دفاعی وغیره و همچنین نظارت و کنترل مستمر بر روی عملکرد دستگاهها و بخش مردمی در این زمینه ۲
- ۴ - پایش و رصد عالمانه، نظام مند و مستمر فرصتها و تهدیدهای فضای مجازی برای کشور و تدابیر لازم برای مواجهه به موقع و مبتکرانه با آنها ۲
- ۵ - برنامه‌ریزی کلان برای شناسایی و فعال سازی ظرفیتهای داخلی به منظور تولید قدرت نرم و همچنین مواجهه قوی با فرصتها و تهدیدهای نرم در فضای مجازی کشور درجهت گسترش و تعمیق اسلام ناب محمدی و گفتمان انقلاب اسلامی ۲
- ۶ - برنامه‌ریزی برای گسترش هدفمند ارتباطات و همکاریهای جهانی با ملتها اعم از نخبگان و توده مردم، از طریق فضای مجازی در چارچوب گفتمان انقلاب اسلامی ۲
- ۷ - بررسی و تصویب طرحهای کلان مرتبط با فضای مجازی کشور نظیر شبکه ملی اطلاعات و همچنین آی بی تی وی و آی پی مدیا و نظارت مستمر بر روی آنها ۲
- ۸ - طراحی و ساماندهی مشارکت وسیع و هدفمند کاربران و تشکلها و موسسات مردمی برای تولید محتوا و خدمات دهی فعال در فضای مجازی کشور ۲
- ۹ - تشویق و ترغیب مستمر بخش خصوصی برای ورود حساب شده به فضای مجازی کشور به منظور افزایش خدمات رسانی به مردم، گسترش بازار کسب و کار واشتغالزایی در کشور ۲
- ۱۰ - طراحی، ساماندهی و نظامند سازی پالایش محتوای فضای مجازی کشور و نظارت دائمی بر روی آن ۲
- ۱۱ - ساماندهی امنیت فضای مجازی کشور در شرایط عادی و بحرانی و همچنین تهیه و تصویب ضوابط، آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های موردنیاز در این عرصه و نظارت مستمر بر حسن اجرای آنها ۲
- ۱۲ - تشخیص حملات سایبری به کشور و همچنین دفاع از زیر ساختهای حیاتی در برابر حملات سایبری از داخل و خارج کشور ۲
- ۱۳ - پیشنهاد سیاستهای کلی نظام، برنامه‌های پنج ساله توسعه و خلاها و نقص‌های قانونی در ارتباط با فضای مجازی کشور ۲
- ۱۴ - نقشه جامع توسعه فاوا از حیث سخت افزاری و نرم افزاری و نظارت بر حسن اجرای آن ۲
- ۱۵ - تهیه و تصویب ضوابط و آیین‌نامه‌های اجرایی لازم در فضای مجازی و نظارت بر حسن اجرای آنها ۲
- ۱۶ - انجام مستمر مطالعات راهبردی و آینده پژوهی در جهت مواجهه عالمانه و پیشتاز با تحولات فضای مجازی ایران و جهان ۲
- ۱۷ - نیازسنجی و تعیین اولویتهای علمی و فناوری فضای مجازی و همچنین زمینه سازی برای گسترش نوآوریهای علمی و فناوری در این عرصه ۲
- ۱۸ - برنامه‌ریزی برای حضور قوی و مستمر در مجامع جهانی مرتبط با فضای مجازی به منظور صیانت از حقوق و منافع ملی، به دست گیری ابتکار عمل و گسترش تعاملات میان دولتهای همسو درجهت سالم و امن سازی فضای مجازی و امکان بهره گیری همه کشورها از این فضا براساس حاکمیت ملی و عدالت ۲
- ۱۹ - تدوین و تصویب شاخصهای ملی توسعه فاوا در ایران و ارزیابی مستمر وضعیت کشور و رتبه بندی آن و همچنین مطالعه و ارزیابی دائم موقعیت کشور در جهان برمبنای شاخصهای معتبر بین‌المللی ۲
- ۲۰ - تهیه و تدوین بودجه طرحهای کلان و فرادستگاهی مصوب مرکز و تسهیم و توزیع آن میان دستگاهها و بخشهای مربوط ۲
- ۲۱ - ساختار و تشکیلات مرکز شامل معاونتها و بخشهای تخصصی ناظر به ابعاد گوناگون فضای مجازی ماده ۵
- محل استقرار: محل اصلی استقرار مرکز در تهران است. با تصویب شورای عالی مرکز می‌تواند به تعداد موردنیاز در سایر نقاط موسسات و سازمانهای تابعه ایجاد نماید. ماده ۶
- ارکان مرکز: الف - شورای عالی (به منزله ی مجمع و هیات امنای مرکز) ب - رئیس مرکز و دبیر شورای عالی ج - کمیسیونهای عالی مرکز د - بازرس ماده ۷
- رئیس مرکز و دبیر شورای عالی: رئیس مرکز و دبیر شورای عالی، که به عنوان بالاترین مقام اجرایی و نماینده قانونی مرکز نزد مراجع حقیقی و حقوقی است، با حکم رئیس شورای عالی مطابق با آیین‌نامه داخلی شورای عالی منصوب می‌شود ماده ۸
- وظایف و اختیارات رئیس مرکز و دبیر شورای عالی: ۱
- امکان ارائه پیشنهاد تغییر اساسنامه مرکز به شورای عالی ۲
- مدیریت و هدایت امور مرکز و نظارت بر حسن اجرای کلیه فعالیت‌های آن در چارچوب اساسنامه و سیاستهای مصوب شورای عالی ۳
- پیشنهاد ساختار سازمانی و تشکیلات مرکز به شورای عالی ۴
- پیشنهاد آیین‌نامه‌های مالی - معاملاتی و اداری- استخدامی - تشکیلاتی مرکز به شورای عالی ۵
- تصمیم‌گیری درمورد خط مشی، اولویت‌ها و بودجه طرحهای اجرایی و تحقیقاتی توسعه سازمانی و تحول اداری مرکز ۶
- تصمیم‌گیری درمورد سیاستها، خط مشی‌ها و برنامه ارتقای بهروری مرکز ۷
- پیشنهاد بودجه سالانه براساس اهداف و وظایف مرکز به شورای عالی ۸
- امضای قراردادها، اسناد مالی و اداری در چارچوب ضوابط، مقررات و آیین‌نامه‌های مصوب شورای عالی ۹
- ارائه گزارش عملکرد سالانه مرکز به شورای عالی ۱۰
- استیفای منافع و حفظ حقوق مرکز در مراجع قانونی به نمایندگی از مرکز شخصاً یا به وسیله وکیل ۱۱
- پیشنهاد تشکیل کمیسیون عالی جدید جهت تصویب شورای عالی ۱۲
- تشکیل ستادها و کار گروههای موردنیاز تحقق اهداف مرکز ۱۳
- پیشنهاد تاسیس و انحلال نهادهای تابعه مرکز به شورای عالی ۱۴
- عزل و نصب معاونان و مدیران مرکز ۱۵
- سایر وظایف تعیین شده در مصوبات شورای عالی و اساسنامه حاضر تبصره رئیس مرکز می‌تواند بخشی از وظایف و اختیارات مندرج در این ماده (به استناد ردیف ۱۵) را با حفظ مسئولیت خویش به معاونین، مدیران و یا مشاورین خود تفویض نماید ماده ۹
- کمیسیونهای عالی جهت تصمیم سازی و تحقق مصوبات شورای عالی، مرکز در زمان تاسیس دارای سه کمیسیون عالی زیر می‌باشد که اعضا و وظایف آنها به تصویب شورای عالی می‌رسد: ۱ - کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور ۲ - کمیسیون عالی ارتقای تولید محتوای فضای مجازی کشور ۳ - کمیسیون عالی امنیت فضای مجازی کشور ماده ۱۰
- پژوهشگاه فضای مجازی: به منظور تحقق بخشیدن به بخشی از اهداف و وظایف مرکز و همچنین اعمال بخشی از وظایف نظارتی مرکز، پژوهشگاه فضای مجازی به عنوان یک نهاد تابعه مرکز تشکیل می‌گردد. سازمان شرح وظایف و همچنین انتخاب رئیس پژوهشگاه یا پیشنهاد رئیس مرکز، به تصویب شورای عالی می‌رسد. ماده ۱۱
- بازرس: معاونت نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری حسابرس و بازرس مرکز می‌باشد. وظیفه حسابرس و بازرس مرکز بر اساس وظایف ابلاغی نظارت و حسابرسی عبارت است از: ۱ - انجام حسابرسی مرکز و تایید حسابرسی واحدهای تابعه ۲ - انجام بازرسی‌های موردی و نوبه ای ۳ - بررسی ترازنامه و سایر صورت‌های مالی مرکز ۴ - تعیین امین مالی و حسابرس ثابت و درصورت نیاز تعیین بازرس ۵ - گزارش کلیه بررسی‌های انجام شده به همراه نظارت کارشناسی به شورای عالی و درموارد تعیین شده به دفتر مقام معظم رهبری ارائه می‌گردد. ۶ - حسابرسی و بازرسی می‌تواند در هرموقع هرگونه رسیدگی و بازرسی لازم را انجام داده و اسناد و مدارک و اطلاعات مربوط به مرکز را مطالبه و مورد رسیدگی قرار دهد. ماده ۱۲
- منابع مالی: ۱ - اعتبارات مصوب در بودجه کل کشور ۲ - درآمدهای اختصاصی ۳ - هدایا و کمک‌های نقدی و غیرنقدی دریافتی از اشخاص حقیقی و حقوقی تبصره اعتبارات موردنیاز مرکز و طرحهای مصوب شورای عالی در سال اول تاسیس، از طرف ریاست محترم جمهور اختصاص می‌یابد و در سال‌های بعد با همکاری دولت و مجلس در ردیف مجزایی به نام مرکز، در بودجه کل کشور تصویب و تخصیص می‌یابد. ماده ۱۳
- سال مالی: سال مالی مرکز از اول فروردین ماه هر سال شروع و به آخر اسفند ماه همان سال ختم می‌گردد. تبصره اولین سال مالی از تاریخ تصویب اساسنامه مرکز شروع و به پایان اسفند ماه همان سال ختم می‌گردد. ماده ۱۴
- سایر الزامات فعالیت مرکز: در راستای تحقق فرامین مندرج در حکم، کلیه دستگاههای کشور موظف به همکاری همه جانبه با مرکز می‌باشند و نظارت بر اجرای دقیق تصمیمات شورای عالی در همه مطرح توسط مرکز صورت می‌پذیرد. تصمیمات مرکز ملی، در چارچوب مصوبات شورای عالی، برای کلیه دستگاههای کشور لازم الاجرا بوده و تخطی از آن تخلف محسوب می‌شود. این اساسنامه مشتمل بر مقدمه، ۱۴ ماده و ۴ تبصره در تاریخ ۱۳۹۱/۴/۳۱ به تصویب شورای عالی فضای مجازی رسید و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا می‌باشد.