آیین‌نامه چگونگی ایجاد مناطق ویژه اقتصادی
وزیران عضو شورای هماهنگی مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی در جلسه ۲۰/ ۱۲/ ۱۳۹۲ به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و با رعایت تصویب‌نامه شماره ۱۱۳۲۰۰/ت۴۹۵۱۶ه- مورخ ۵/ ۶/ ۱۳۹۲ آیین‌نامه چگونگی ایجاد مناطق ویژه اقتصادی را به شرح زیر تصویب کردند: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح به کار می‌روند: الف- شورا: شورای هماهنگی مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی ب- منطقه: هر یک از مناطق ویژه اقتصادی که به موجب قانون تاسیس شده و یا می‌شود. ج: دبیرخانه: دبیرخانه شورای هماهنگی مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی د- متقاضی: شخص حقوقی دولتی یا غیردولتی که ایجاد منطقه را درخواست می‌نماید. ه-- طرح توجیهی (مطالعات اولیه): شامل مطالعات پایه مبتنی بر مزیت‌های اقتصادی، تاریخی و فرهنگی به همراه برآورد هزینه‌های راه اندازی و نحوه تامین منابع مالی مورد نیاز به همراه برنامه زمان بندی و تاثیر عملکرد منطقه بر اقتصاد محلی و ملی با توجه به بازار کشورهای هدف برای تهیه مواد اولیه و صادرات کالاهای ساخته شده و تاثیر آن بر شاخص‌ها و استانداردهای فرهنگی، اجتماعی و زیست محیطی. و- طرح جامع: طرح بلند مدتی که در آن ضوابط و مقررات مربوط به نحوه استفاده از اراضی و منطقه بندی مربوط به حوزه‌های مسکونی، فرهنگی، آموزشی، صنعتی، بازرگانی، اداری و کشاورزی و تاسیسات و تجهیزات و تسهیلات شهری و نیازمندی‌های عمومی منطقه، خطوط کلی ارتباطی و فرودگاه‌ها و بنادر و سطح لازم برای ایجاد تاسیسات و تجهیزات و تسهیلات عمومی مناطق، نوسازی، بهسازی و اولویت‌های مربوط به آنها و حفظ بنا و نماهای تاریخی و مناظر طبیعی، تبیین می‌شود. این طرح در تطبیق با طرح‌های ناحیه ای و منطقه ای مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری تهیه می‌شود. ز- زیرساخت‌ها: مجموع امکانات و پیش نیازهای ضروری و لازم جهت ایجاد و تاسیس منطقه متناسب با موقعیت جغرافیایی محدوده مورد نظر در بخش‌های حمل و نقل (هوایی، زمینی و دریایی)، انرژی و ارتباطات و فناوری اطلاعات ح- محدوده منطقه: محدوده جغرافیایی که تحت حاکمیت قوانین و مقررات منطقه قرار می‌گیرد. ماده ۲
- فرآیند بررسی هر منطقه شامل مراحل و تشریفات زیر می‌باشد: الف- ارائه طرح توجیهی به همراه نقشه جانمایی و سایر اسناد و مدارک مربوط توسط متقاضی به دبیرخانه. ب- ارائه موافقت بدون قید و شرط دستگاه‌های اجرایی تامین کننده خدمات زیرساختی و سایر مراجع ذی ربط قانونی. ج- بررسی مدارک و طرح توجیهی ارائه شده توسط دبیرخانه د- ارائه گزارش نهایی ارزیابی ایجاد منطقه به دبیر شورا ه-- طرح ایجاد منطقه در شورا بر حسب تصمیم دبیر شورا ماده ۳
- همزمان با ارائه پیشنهاد برای بررسی امکان ایجاد یک منطقه جدید، لازم است سازمان مسئول پیشنهادی، معرفی و در اجرای ماده (۱۹) آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیل و اداره مناطق ویژه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران موضوع تصویب‌نامه شماره ۳۴۱۸۶/ت۳۵۳۶۱ک مورخ ۶/ ۳/ ۱۳۸۶ به صورت رسمی متعهد به موارد زیر شود: الف- ارائه گزارش توجیهی ب- تهیه طرح جامع منطقه ظرف یک سال پس از ابلاغ مصوبه شورا. ج- ارائه اسناد مالی معتبر دال بر توانمندی مالی متقاضی (توانایی لازم برای تامین اعتبار حداقل یک سوم هزینه‌های ایجاد زیرساخت) و ارائه سوابق کاری دال بر توانمندی اجرایی و مدیریتی د- آماده سازی و ایجاد کامل زیرساخت‌ها در بیست درصد از کل محدوده مصوب در دو سال اول فعالیت ه-- گزارش عملکرد منطقه در محدوده مصوب پس از یک سال توسط سازمان مسئول و بررسی آن توسط دبیرخانه با هدف چگونگی تداوم کار و- ارائه گزارش ماهانه پیشرفت کار آماده سازی از آغاز مرحله حصار (فنس) کشی محدوده تا مرحله نهایی آماده سازی ز- ایجاد مراکز خدمات پشتیبانی پس از تصویب منطقه ح- نظر مساعد استانداری و تعهد برای حمایت از منطقه ماده ۴
- جانمایی اراضی محدوده منطقه باید به نحوی باشد تا با توجه به اسناد بالادستی و اهداف تاسیس منطقه، شرایط طبیعی و امکانات بالقوه و بالفعل مورد نیاز را دارا باشد. تبصره ۱
- ارائه اسناد و مستندات از سوی سازمان مسئول غیردولتی مبتنی بر اثبات مالکیت یا تصرف اراضی محدوده پیشنهادی، طبق تبصره (۲) ماده (۳) قانون تشکیل و اداره مناطق ویژه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۸۴ - ضروری است. تبصره ۲
- حداقل میزان مساحت مورد نیاز با توجه به طرح توجیهی و کاربری اراضی تعیین خواهد شد. ماده ۵
- مدارک و مستندات مورد نیاز به شرح زیر است: ۱
- نام منطقه و نقشه جانمایی (کاداستر) محدوده پیشنهادی و موقعیت جغرافیایی (جهات چهارگانه و موقعیت نسبت به شهرهای اطراف و غیره) و نوع و حدود فعالیت مجاز (طبق مفاد تبصره (۱) ماده (۱) قانون تشکیل و اداره مناطق ویژه اقتصادی) ۲
- پذیرش رسمی سازمان مسئول توسط شخص حقوقی متقاضی و ارائه اساسنامه (ترجیحاً بخش خصوصی توانمند به لحاظ مالی، فنی و تخصصی با ارائه سوابق کاری، ارائه گردش مالی و مستندات قابل قبول مبنی بر دارا بودن سرمایه ای دست کم معادل یک سوم هزینه‌های لازم برای ایجاد زیر ساخت‌ها در محدوده مورد نظر) ۳
- شبکه‌های زیربنایی (موافقت رسمی نهادها و سازمان‌های محلی با تامین خدمات مورد نیاز منطقه به شرح زیر): الف- موافقت صریح و غیرمشروط شرکت آب و فاضلاب استان یا منطقه ذی ربط با تامین آب ب- موافقت صریح و غیرمشروط شرکت توزیع برق استان یا منطقه ذی ربط با تامین برق ج- موافقت صریح و غیرمشروط شرکت مخابرات استان ذی ربط با تامین زیر ساخت‌های مورد نیاز ارتباطات و فناوری اطلاعات د- موافقت صریح و غیرمشروط اداره کل راه و شهرسازی استان ذی ربط با تامین زیرساخت‌های مواصلاتی (زمینی، دریایی و هوایی) حسب مورد. ه-- موافقت صریح و غیرمشروط وزارت نفت (واحدهای تابع) با تامین انرژی. ۴
- ارائه اسناد و مدارک مثبته مبنی بر تملک (یا واگذاری رسمی دستگاه‌های دولتی ذی ربط) و تصرف اراضی واقع در محدوده منطقه ویژه مورد نظر برای سازمان مسئول غیردولتی و موافقت رسمی دستگاه‌های ذی ربط مبنی بر واگذاری اراضی به سازمان مسئول دولتی ۵
- نظر مساعد ستاد کل نیروهای مسلح ۶
- موافقت گمرک با استقرار واحد گمرک در منطقه تبصره ۱
- چنانچه مدارک و مستندات درخواستی ناقص، مبهم و فاقد اطلاعات ضروری باشد، مهلتی جهت رفع نقص به متقاضی داده خواهد شد. چنانچه متقاضی ظرف مهلت مقرر جهت رفع نقص اقدام ننماید، بررسی درخواست ایشان از دستور کار دبیرخانه خارج خواهد شد. تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۹۳/۰۵/۲۶)
- پس از اخذ مجوز قانونی برای ایجاد منطقه و ابلاغ مصوبه مربوط به تعیین محدوده، سازمان مسئول و گرایش اقتصادی، متناسب با ایجاد زیرساخت، پروانه بهره‌برداری از سوی دبیرخانه صادر خواهد شد. این تصویب‌نامه در تاریخ ۱۰/ ۳/ ۱۳۹۳ به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است. اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس جمهور