آیین‌نامه پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس شهرها و روستاها
هیات وزیران در جلسه ۲۲/۲/۱۴۰۰ به پیشنهاد وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین‌نامه پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس شهرها و روستاها را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مربوط به کار می‌روند: ۱
- وزارت: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی. ۲
- دستگاه‌های اجرایی: دستگاه‌های موضوع ماده (۵) قانون مدیریت و خدمات کشوری - مصوب ۱۳۸۶ - ۳
- میراث فرهنگی ناملموس: میراث فرهنگی ناملموس یا معنوی، موضوع بند (۱) ماده (۲) قانون کنوانسیون حراست از میراث فرهنگی ناملموس - مصوب ۱۳۸۴ - ۴
- کارگروه ملی: کارگروه ملی میراث فرهنگی ناملموس، موضوع ماده (۱۱) آیین‌نامه اجرایی قانون الحاق جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون حراست از میراث فرهنگی ناملموس - مصوب ۲۰۰۳ یونسکو - موضوع تصویب‌نامه شماره ۲۱۰۱۵۸/ت۳۹۲۰۸ه- مورخ ۱۴/۱۱/۱۳۸۷ که وزارت کشور و شورای عالی استان‌ها به اعضای کارگروه یاد شده اضافه می‌شوند. ۵
- الگوی مشارکت: الگوی مشارکت در معرفی و ترویج میراث فرهنگی ناملموس شهرها و روستاها که ممکن است فراخور ویژگی‌های اجتماعی، سیاسی و قومی، دارای تنوع شکلی و ساختاری باشد. ماده ۲
- وزارت موظف است با همکاری دستگاه‌های عضو کارگروه ملی نسبت به برنامه‌ریزی، ارایه سازوکار اجرایی، تهیه پیش نویس الگوی مشارکت و تصویب آن از طریق کارگروه ملی و همچنین نظارت بر اجرا، پایش و روزآمدسازی آن از طریق کارگروه یادشده اقدام کند. ماده ۳
- معیارهای زیر در تدوین الگوی مشارکت ملاک عمل کارگروه ملی قرار می‌گیرد: ۱
- عنایت به ماهیت اجتماعی و مردمی میراث فرهنگی ناملموس. ۲
- پاسداری از الگوهای سنتی و بومی مشارکت اجتماعی. ۳
- اولویت دهی به آداب و شئون زندگی ایرانی - اسلامی. ۴
- اولویت دهی به اشتراکات اساسی در جهت وفاق ملی. ۵
- حرمت گذاری به رسوم مورد احترام اقلیت‌ها. ۶
- پرهیز از ترویج آداب و رسوم اختلاف برانگیز بین اقوام. ۷
- مدنظر قراردادن ملاحظات امنیتی، اجتماعی و سیاسی. ۸
- اهتمام به پاسداری از محیط زیست. ماده ۴
- دستگاه‌های اجرایی موظفند واحدهای تابع خود در سطح استانی را با هدف معرفی و ترویج میراث فرهنگی ناملموس فعال نموده و اقدامات زیر را با همکاری و نظارت وزارت انجام دهند: ۱
- آگاهی افزایی عمومی در خصوص اهمیت میراث فرهنگی ناملموس. ۲
- آشناسازی کارکنان دستگاه‌ها با مفاهیم و مصادیق میراث فرهنگی ناملموس. ۳
- برگزاری رویدادهای فرهنگی مرتبط با مصادیق میراث فرهنگی ناملموس. ۴
- اعطای کمک‌های ملی در چهارچوب قوانین و مقررات برای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس. ۵
- مستندسازی و جمع‌آوری مدارک و پرونده‌های توصیفی و تبیینی میراث فرهنگی ناملموس. ۶
- برگزاری دوره‌های آموزشی به منظور معرفی، ترویج و احیای میراث فرهنگی ناملموس. ماده ۵
- در راستای بومی سازی مشارکت و تقسیم کارمحلی بین دستگاه‌ها با هدف معرفی و ترویج میراث فرهنگی ناملموس در سطح شهرستانی، وزارت موظف است با همکاری وزارت کشور و دیگر دستگاه‌های عضو کارگروه ملی، کارگروه مشارکت در پاسداری از میراث ناملموس شهرها و روستاها را بدون توسعه ساختار اداری تشکیل دهد. اعضای این کارگروه حسب مورد به شرح زیر است: ۱
- فرماندار شهرستان مربوط (رئیس کارگروه). ۲
- رئیس اداره یا نمایندگی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در شهرستان مربوط (دبیر کارگروه). ۳
- شهردار مربوط یا نماینده تا الاختیار وی. ۴
- رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی در شهرستان مربوط. ۵
- رئیس اداره آموزش و پرورش. ۶
- رئیس اداره اطلاعات در شهرستان مربوط. ۷
- رئیس اداره نظارت بر اماکن عمومی در شهرستان مربوط. ۸
- نماینده سازمان‌های مردم نهاد دارای مجوز قانونی با انتخاب اداره یا نمایندگی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان مربوط. ۹
- رئیس شورای اسلامی شهر یا روستای مربوط. ۱۰
- دهیار مربوط. تبصره ۱
- نمایندگان سایر دستگاه‌های مرتبط، حسب مورد با تشخیص رئیس کارگروه می‌توانند به عنوان مدعو در جلسات کارگروه حضور داشته باشند. جلسات کارگروه با اکثریت مطلق اعضا رسمیت خواهد داشت و حداقل هر سه ماه یک بار برگزار می‌شود. تبصره ۲
- دبیرخانه این کارگروه‌ها در ادارات یا نمایندگی‌های میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان‌های مربوط مستقر خواهد بود. ماده ۶
- وظایف کارگروه مشارکت در پاسداری از میراث ناملموس شهرها و روستاها عبارت است از: ۱
- شناسایی، برنامه‌ریزی و هماهنگی برای برگزاری آیین‌های سنتی، هنرهای نمایشی و مراسم ویژه میراث فرهنگی ناملموس ثبت شده در فهرست میراث ملی و جهانی. ۲
- ارایه پیشنهاد برای تخصیص میزان متناسبی از اعتبارات فرهنگی کمیته برنامه‌ریزی شهرستان‌ها و شهرداری‌ها در راستای معرفی و ترویج میراث فرهنگی ناملموس. ۳
- ارایه پیشنهاد و برنامه به شوراهای اسلامی شهر و روستاهای مستقر در حوزه شهرستان با هدف حمایت و پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس. ۴
- تسهیل و برنامه‌ریزی به منظور اختصاص مراکزی برای حمایت، ترویج و توسعه مهارت‌های مرتبط با صنایع دستی سنتی. ۵
- تسهیل و برنامه‌ریزی برای تحقق اقدامات مرتبط با شناسایی، معرفی و آموزش میراث فرهنگی ناملموس. ۶
- تسهیل و برنامه‌ریزی برای حمایت از استادکاران هنرهای سنتی و حاملان میراث فرهنگی ناملموس (گنجینه‌های زنده بشری). ۷
- ارایه گزارش سالانه عملکرد امور مربوط به پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس مرتبط با حوزه شهرستان‌های از طریق ادارت کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان‌ها به کارگروه ملی و شهروندان از طریق رسانه‌های جمعی. ماده ۷
- اجرای این بند آیین‌نامه بر عهده وزارت است و کارگروه ملی وظیفه پایش و نظارت عالی بر عملکرد کارگروه‌های مشارکت در پاسداری از میراث ناملموس شهرها و روستاها را برعهده دارد. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری