آییننامه نظارت بر علائم و تصاویر کالاها
شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه ۴۷۴ مورخ ۱۳۷۹/۱۱/۱۱، بنا به پیشنهاد شورای فرهنگ عمومی (نامه شماره ۳۹۱۱/الف مورخ ۱۳۷۹/۱۰/۱۹) آییننامه نحوه نظارت بر علائم، نشانهها و تصاویر روی البسه و لوازم التحریر و کالاهای مشابه را به شرح ذیل تصویب کرد: ماده ۱:
الف - جلوگیری از به کار گرفتن علائم، نشانهها و تصاویری که با فرهنگ اسلامی ایرانی در تعارض است و بر فرهنگ عمومی تاثیر منفی دارد. ب - حفظ نمونه علامت و تصاویری که به صورتهای مختلف انتشار مییابد و در معرض فروش و استفاده عموم قرار میگیرد و یا از طریق جراید و رسانهها تبلیغ میشود. ج - تعیین مشخصات هرگونه طرح و تصویر قابل انتشار. د - حفظ حقوق طراحان گرافیک و نقاشان با توجه به قانون حمایت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان. ه- تشویق به استفاده از نقوش ملهم از هنر ایرانی و اسلامی در کالاها. ماده ۲
- طرحها و نقوش اعم از نمادها، خطوط و تصاویر و یا طرحهای ترکیبی باید مروج هنر و ارزشهای اسلامی و ملی و ترغیب نوآوری باشد، استفاده از طرحها و نقوش و تصاویر روی البسه و لوازم التحریر و کالاهای مشابه دیگر که مغایر با ضوابط این آییننامه نباشد، بلامانع است. ماده ۳
- طرح و نقشی که آشکار و غیر آشکار دارای نکات و پیامهایی نظیر موارد زیر باشد ممنوع است: الف - اهانت به ادیان رسمی کشور و کتب آسمانی و مقدسات مذهبی. ب - تبلیغ هرگونه مرام، مسلک و فرقه ای که به موجب قوانین کشور غیر قانونی میباشد و یا به صورت جریانهای فکری منحرف مطرح باشد. ج - تصاویر، کلمات و موضوعات مغایر با فرهنگ عمومی جامعه اسلامی ایران. د - نقوش و تصاویر مغایر با اصول فرهنگی عمومی و بومی یا فرهنگ اسلامی - ایرانی. تبصره
- شاخصها و نحوه تشخیص و تعیین جریانهای فکری منحرف (بند «ب») و تعیین اصول فرهنگی عمومی، بومی و اسلامی - ایرانی (بند «د») در آییننامه اجرایی مشخص میشود. ماده ۴
- تولیدکنندگان و وارد کنندگان کالاهای مصرفی فوق الذکر ملزم به رعایت ضوابط و معیارهای مصوب شورای نظارت بر علائم و نشانهها و تصاویر روی البته و... هستند. ماده ۵
- صدور مجوز برای کانونهای مشاوره هنری به منظور ارائه مشاوره به تولید کنندگان و نظارت بر کار این کانونها به عهده معاونت امور هنری است. ماده ۶ (اصلاحی ۱۳۹۰/۰۴/۰۸)
- شورای نظارت بر علائم، نشانهها و تصاویر روی البسه و... در معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل و اعضای آن به شرح ذیل است: الف - معاون امور هنری (رئیس شورا) ب - مدیر کل مرکز هنرهای تجسمی. ج - نماینده سازمان میراث فرهنگی. د - نماینده انجمن آثار و مفاخر فرهنگی. ه- نماینده وزارت اطلاعات. و - دو نفر از کارشناسان برجسته هنرهای تجسمی به پیشنهاد معاون امور هنری و تصویب شورای فرهنگ عمومی. ز - یک نفر صاحب نظر در مسائل فرهنگی، تاریخی و دینی از سازمان تبلیغات اسلامی و با تصویب شورای فرهنگ عمومی. ح - یک نفر صاحب نظر در مسائل تربیتی از وزارت آموزش و پرورش با تصویب شورای فرهنگ عمومی. ط - کارشناس حقوقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به پیشنهاد معاونت حقوقی. ی - نماینده وزارت صنعت، معدن و تجارت. تبصره ۱
- معاونت امور هنری میتواند دبیرخانههای مشورتی در استانهایی که توانایی انجام این کار را دارند تشکیل دهد. همچنین تعیین میزان و نحوه مشارکت استانها در چارچوب نظارتی، به عهده معاونت امور هنری است. تبصره ۲: تصمیمات شورای نظارت با تایید اکثریت اعضا معتبر خواهد بود. ماده ۷
- دبیرخانه شورا موظف به ثبت و حمایت نقوش به کار گرفته در کالاهاست. همچنین طبق قانون باید از حقوق مولفان و مصنفان حمایت شود. ماده ۸
- شورا میتواند در صورت لزوم از متخصصین و مطلعین امر برای شرکت در جلسات شورا دعوت به عمل آورد. ضرورت امر و انتخاب فرد مورد نظر، با تایید رئیس شورا خواهد بود. ماده ۹
- شورای نظارت دبیرخانه ای خواهد داشت که وظایف آن فراهم آوردن مقدمات تشکیل جلسات و پیگیری مصوبات و نظارت بر نحوه اجرای آنها است. ماده ۱۰
- شورا برای پیگیری امور و جرایم و تخلفات، یک واحد حقوقی به عنوان مدعی در دبیرخانه تشکیل میدهد. ماده ۱۱
- رسانههای گروهی بالاخص صدا و سیما و مطبوعات موظف اند نسبت به تبلیغ و ترویج نقوش ملهم از هنر ایرانی - اسلامی تلاش کنند. ماده ۱۲
- دستورالعملهای اجرایی و حدود اختیارات شورای نظارت در چارچوب این آییننامه توسط معاونت امور هنری تهیه و در شورای فرهنگ عمومی مورد تصویب قرار میگیرد. آییننامه فوق در ۱۲ ماده و ۳ تبصره در جلسه ۴۷۴ مورخ ۱۳۷۹/۱۱/۱۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید. رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - سید محمد خاتمی