آیین‌نامه مرزبانی مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران
اکثریت وزرای عضو شورای عالی مناطق آزاد تجاری صنعتی جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ ۱۳۷۳/۷/۹ با توجه به اختیار تفویضی هیات وزیران (موضوع تصویبنامه شماره ۱۶۶۳۲/ت ۳۰ه- مورخ ۱۳۷۳/۲/۱۳) به استناد بند (د) ماده (۴) قانون "چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری صنعتی جمهوری اسلامی ایران " مصوب ۱۳۷۲ و باعنایت به تایید مقام معظم فرماندهی کل قوا، آیین‌نامه مرزبانی مناطق آزاد تجاری صنعتی جمهوری اسلامی ایران را به شرح زیر تصویب نمودند: ماده ۱
- فرمانده منطقه ویژه انتظامی هرمنطقه آزاد، مرزبان کشور جمهوری اسلامی ایران محسوب گردیده و با سمت مرزبان درجه ۱ یا درجه ۲ منصوب خواهد شد. ماده ۲
- تعیین مرزبان درجه ۱ یا مرزبان درجه ۲ بنابراهمیت و حساسیت و وسعت منطقه مرزی و قراردادهای مشترک با درنظرگرفتن ضوابط سازمان مرکزی مرزبانی نیروی انتظامی خواهد بود. ماده ۳
- برای هریک از مناطق ویژه انتظامی که درمرزهای دریایی واقع شده باشند یک یگان دریایی منظور و زیرنظر مرزبان خواهد بود. الف استعداد سازمانی و پرسنلی و نوع تجهیزات یگان دریایی متناسب با وسعت و حساسیت حوزه مرزی و ماموریت‌های محوله ویژه منطقه آزاد خواهد بود. ب - فرم لباس پرسنل و رنگ و آرم تجهیزات دریایی همانند سایر پرسنل یگانهای دریایی ناجا خواهد بود. ج - کلیه امکانات ازقبیل اماکن، شناورها و غیره که مورد نیاز باشد توسط سازمان هرمنطقه متناسب با استانداردهای نیروی انتظامی تهیه خواهد شد. ماده ۴
- مرزبانان و پاسگاههای مرزی و یگانهای دریایی ازنظر امورفنی مرزی تابع سازمان مرکزی مرزبانی ناجا می‌باشند. ماده ۵
- درصورت ضرورت ایجاد امکانات تفریحی، سیاحتی، خدمات ویژه و مشابه درآبهای داخلی و ساحلی متصل به مناطق آزاد بایستی قبلا" محدوده این مناطق باهماهنگی سازمان مناطق آزاد و سازمان بنادر و کشتیرانی و نیروی انتظامی و سایر سازمانهای ذی ربط تعیین و مراتب به سازمان مرکزی مرزبانی ناجا اعلام شود. ماده ۶
- سایر وظایف عمومی مرزبانان به شرح زیر می‌باشد ۱
- دریافت استوارنامه ازسازمان مرکزی مرزبانی. ۲
- ملاقات با مرزبان کشور مقابل (همتای خود) و اعلام رسمیت و شروع به کار خود با ارائه استوارنامه. ۳
- تحویل و تحول علائم مرزی و توجیه کامل به نحوه عبور خط مرزوویژگی‌های موجود درمرز. ۴
- اجرای مفاد معاهدات و پروتکل‌های بین دوکشور و قوانین بین‌المللی. ۵
- اجرای قوانین ومقررات داخلی کشور و مناطق آزاد، مربوط به مرزبانی. ۶
- اعمال سیاست‌های دولت جمهوری اسلامی ایران درمرز، باهماهنگی سازمان مرکزی مرزبانی. ۷
- انجام اقدامات لازم درجهت مراقبت از حدود و ثغور کشور. ۸
- استیفای حقوق دولت و مرزنشینان. ۹
- انجام مکاتبات و شرکت درملاقات‌های متناوب درخاک یکدیگر با دعوت قبلی مرزبانان به منظور رسیدگی و حل و فصل مسایل مرزی. ۱۰
- سرپرستی اعضای شرکت کننده درملاقات‌های مرزی اعم از اعضای ثابت وکارشناسان تخصصی (برحسب ضرورت و نوع حادثه با انتخاب مرزبان) براساس معاهدات مرزی. ۱۱
- دریافت و جمع‌آوری اخبار و اطلاعات وگزارش‌ها و رویدادهای سیاسی، مرزی نظامی، امنیتی، اقتصادی، فرهنگی و تجزیه و تحلیل و انعکاس سریع آنها به سازمان مرکزی مرزبانی و مراجع ذی ربط ضمن اقدام لازم درهرمورد. ۱۲
- همکاری درحل و فصل دعاوی حقوقی و اختلافات ایلی وعشیرتی بین اتباع دوکشور که در منطقه مرزی سکونت داشته یا منشا وقوع آن درعمق نوار مرزی می‌باشد. ۱۳
- بررسی مشکلات، نارسایی‌ها و مسایل مرزنشینان و اقدام درجهت رفع آنها و انعکاس به سازمان مرکزی مرزبانی درصورت باقی ماندن مشکلات. ۱۴
- همکاری وهماهنگی لازم با سازمانهای دولتی و نظامی وسایر ارگانها ونهادها در جهت تسهیل اجرای وظایف قانونی آنها که درارتباط با مرز می‌باشند. ۱۵
- اقدام درمورد استرداد مجرمین و متهمین فراری دوکشور برابر قراردادهای فی مابین به شرط اینکه محل وقوع جرم درعمق نوار مرزی باشد درصورتی که با کشور مقابل قراردادی وجود نداشته باشد، ضمن توقیف احتیاطی متهم یا مجرم فراری از سازمان مرکزی مرزبانی کسب تکلیف خواهد نمود. ۱۶ اقدام درمورد صدور پروانه‌های گذرمرزی باعناوین (برگ راهداری پاساوان پروانه گذر گذرنامه مرزی برگ عبور گواهی عبور) که درهریک از معاهدات مشترک مرزی و تصویبنامه هیات وزیران (مرزهای جنوبی کشور) پیش‌بینی گردیده ضمن ایجاد تسهیلات لازم و هماهنگی با مرزبان کشور مقابل جهت تردد اتباع دوکشور ازنقاط مرزی تعیین شده است. ۱۷
- اقدام درمورد صدور گواهینامه‌های ویژه جهت تردد کارشناسان و کارکنان فنی برابر معاهدات دوجانبه بین‌المللی و ایجاد هماهنگی با مرزبان مقابل و فراهم نمودن تسهیلات لازم جهت کارشناسان دوطرف. ۱۸
- جلوگیری از هرگونه اقدام فیریکی درنوار مرز و حاشیه آن قبل از اخذ مجوز از سازمان مرزبانی مرکزی. ۱۹
- انجام بازدیدهای مشترک متناوب از کلیه علائم مرزی به منظور حصول اطمینان از پایداربودن آنها درمحل اولیه و خارج نشدن ازحال استاندارد. ۲۰
- تهیه و تنظیم آمارهای نوبه ای مرزی و تجزیه و تحلیل آنها و انعکاس به موقع به سازمان مرکزی مرزبانی وسازمان مناطق آزاد. ۲۱
- گزارش فوری کلیه رویدادهای مهم مرزی به سازمان مرکزی مرزبانی و سازمان مناطق آزاد وحضور درمحل و انجام اقدامات اولیه درمحل. ۲۲
- اجرای دستورهای سازمان مرکزی مرزبانی درکلیه امورمرزی. ۲۳
- نظارت فنی مرزبانی برنحوه اجرای کلیه کارهای عمرانی و طرحهای مرزی درمرز و اطمینان از عدم تضییع حقوق و منافع دولت و مرزنشینان وجلوگیری از ادامه کار درصورت مغایرت با منافع کشور و اعلام به سازمان مرکزی مرزبانی. ۲۴
- نظارت فنی مرزبانی بر فعالیتهای فیزیکی وطرحهای اجرایی حاشیه مرز درکشور مقابل و اطمینان از عدم تضییع حقوق و منافع دولت و مرزنشینان و اعتراض یا جلوگیری از ادامه کار (برحسب وضعیت) درصورت مغایرت بامعاهدات دوجانبه و قوانین بین‌المللی. ۲۵
- برآورد نیازمندیهای فنی با ارائه راه کارهای مناسب جهت بالابردن توان رزمی یگانهای مرزی و بهینه کردن کنترل مرز و اعلام به سازمان مرکزی مرزبانی. ۲۶
- اجرای قوانین جاری کشور درآبهای داخلی. ۲۷
- اجرای قوانین بین‌المللی یا داخلی (حسب مورد) دردریای سرزمینی (آبهای ساحلی). ۲۸
- اعمال نظارت به منظور پیشگیری از نقض قوانین و مقررات کشوراز جمله مصوبات مربوط به مناطق آزاد، شورای امنیتی، گمرکی، مالی، مهاجرتی، بهداشتی، زیست محیطی واقدام لازم درمورد تعقیب و مجازات متخلفین (باهماهنگی سازمانهای مرتبط) درآبهای منطقه. ۲۹
- نظارت به منظور عدم انجام فعالیتهای غیرقانونی و هرگونه بهره‌برداری مغایر باحقوق دولت جمهوری اسلامی ایران و اقدام درمورد تخلفات (باهماهنگی سازمانهای مربوط) در منطقه انحصاری اقتصادی و فلات قاره. ۳۰
- نظارت به منظور عبور بی ضرر شناورها از آبراههای بین‌المللی واقع در آبهای دریایی متعلق به ایران. ۳۱
- جلوگیری از هرگونه بهره‌برداری غیرمجاز درمنطقه اختصاصی ماهیگیری دردریای خزر. ۳۲
- اعمال فرماندهی بر پاسگاههای مرزی به منظور حسن انجام وظایف محوله. این تصویبنامه درتاریخ۱۳۷۳/۸/۱۷ به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است. حسن حبیبی- معاون اول رئیس جمهور