آییننامه مالی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی
فصل اول
- کلیات و تعاریف ماده ۱
- عملیات مالی عبارت از کلیه فعالیت‌هایی است که قابل سنجش با معیار پول باشد. ماده ۲
- مدارک مالی به مستنداتی اطلاق می‌شود که حاوی جزئیات مربوط به کیفیت و کمیت عملیات مالی باشد. ماده ۳
- پردازش با سیستم مالی عبارت از کلیه فعالیت‌هایی است که به منظور طبقه بندی، ثبت و نگهداری عملیات و مدارک مالی صورت گیرد و منجر به تهیه صورتها و گزارش‌های مالی و یا متکی به مدارک مالی میگردد. ماده ۴
- حسابرسی داخلی عبارت از بررسی و ارزیابی فعالیت‌های بنیاد طبق ضوابط و استانداردهای معین و متداول به منظور حصول اطمینان از صحت عملیات مالی و ارائه پیشنهاد در جهت بهبود روشهای مالی می‌باشد. ماده ۵
- ارزیابی مدیریت به مجموعه فعالیت‌هایی اطلاق می‌شود که در جهت مطالعه سیستم‌های عمومی، اجرایی، فنی، مالی و کنترل‌های داخلی صورت می‌گیرد تا ضمن تعیین کارآئی سیستم‌ها و مدیران بنیاد، نکات مربوط به اتخاذ سیاستهای مناسب و استمرار بهبود روندهای اجرایی را در قالب گزارشها و پیشنهادها به سرپرست مرکز بنیاد ارائه نماید. ماده ۶
- عملیات مالی شامل انجام مراحل قبول تعهدات مالی و تبادل پول و انتفاع می‌باشد... که براساس مفاد اساسنامه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی از طریق تفویض اختیار، توسط مسئولین ذیربط و در چارچوب آیین نامه‌ها و دستورالعمل‌های محبوب صورت می‌گیرد. ماده ۷
- مدارک و مستندات مربوط به عملیات مالی باید بر حسب مورد براساس جزئیات مندرج در آیین نامه‌ها و دستورالعمل‌های مصوب تهیه شود. ماده ۸
- فعالیت‌های مربوط به طبقه بندی، ثبت و نگهداری مدارک مالی در هر مورد باید براساس دستورالعمل‌ها و سیستم‌های مالی صورت پذیرد و سیستم‌های تهیه شده پس از تصویب سرپرست مرکز بنیاد قابل اجراء خواهد بود. ماده ۹
- انتخاب و تدوین سیستم‌های مالی باید به نحوی صورت گیرد که دستیابی به نکات و اهداف مشروحه ذیل را امکان پذیر و تسهیل نماید. الف
- حصول اطمینان از این امر که تمامی جزئیات مربوط به کلیه عملیات مالی بنیاد در چارچوب مقررات و مصوبات شورای مرکزی و یا سرپرست مرکز بنیاد صورت گرفته و در قالب مدارک مالی به طور کامل و دقیق به مسئولین مالی گزارش میگردد. توضیحاً این امر باید از طریق صدور دستورالعمل‌های مربوط به نحوه تهیه و گردش نسخ مختلف مدارک مالی صورت گیرد. ب
- طبقه بندی و تفکیک وظایف هر یک از مشاغل مربوط به امور مالی به نحوی که ضمن حفظ ارتباطات لازم، از تداخلات سو و یا بیمورد جلوگیری به عمل آید. ماده ۱۰
- سیستم حسابداری مالی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی بر مبنای اصول متداول حسابداری دو طرفه و به روش «تعهدی تعدیل شده» استوار می‌باشد. اطلاق روشی «تعهد تعدیل شده» بدین معنی است که: الف
- ارقام مربوط به هزینه‌ها و پرداخت‌ها بمحض احتمال و یا قطعیت وقوع باید در سرفصل‌ها و حسابهای مربوط ثبت شود. ب
- ارقام مربوط به منابع مالی و درآمدها تنها پس از تحقق کامل به سرفصل‌ها و حسابهای مربوط منظور شود. ماده ۱۱
- سیستم حسابداری صنعتی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی باید براساس شناسائی، دقیق تمامی عوامل قیمت تمام شده به تفکیک هر یک از فعالیتها و مراکز جذب هزینه اعم از ساخت و ساز واحدهای مسکونی و یا تجاری، تولید مصالح، ارائه خدمات و پایگاه ماشین آلات صورت گیرد. این امر باید از طریق صدور دستورالعمل‌های متناسب با انواع فعالیت‌های بنیاد در موارد مشروحه ذیل انجام پذیرد: الف
- نحوه شناسائی و ثبت هزینه‌های مستقیم هر یک از انواع فعالیتها براساس سیستم و روشهای حسابداری صنعتی. ب
- نحوه شناسائی، تسهیم و ثبت سهم سیستم مناسبی از هزینه‌های سربار قابل تخصیص به هر یک از فعالیتها بر اساس سیستم و روشهای حسابداری صنعتی. ماده ۱۲
- حسابداری مدیریت در بنیاد مسکن انقلاب اسلامی مبتنی بر بکارگیری روشهای متداول به منظور تسهیل تصمیم‌گیری برای مدیران و مسئولین می‌باشد. این امر باید از طریق تدوین دستورالعمل‌های اجرایی در جهت نیل به نکات و اهداف مشروحه ذیل صورت گیرد. الف
- نحوه شناسایی مسایل موجود و تعریف دقیق آنها براساس استفاده از نتایج اجرای روند سیستم‌های مالی و سایر منابع اطلاعاتی. ب
- تعیین و پیشنهاد راه حل‌ها با توجه به کلیه منابع اطلاعاتی موجود و در نظر گرفتن امکانات قابل دستیابی. ماده ۱۳
- کلیه ارقام و اطلاعات مندرج در مدارک مالی باید براساس سیستم‌های حسابداری و کنترل مالی از طریق صدور اسناد حسابداری، طبقه بندی و تلخیص گردند. جزئیات مربوط به چگونگی فرمهای قابل استفاده جهت تنظیم اسناد حسابداری، نحوه طبقه بندی و تشخیص صحیح سرفصل‌ها و حسابهای مرتبط با اقلام مندرج در مدارک مالی و چگونگی تنظیم و ممیزی اسناد حسابداری صادر شده باید مطابق با دستورالعمل‌های اجرایی مصوب باشد. ماده ۱۴
- کمیت و کیفیت هر یک از ارقام مندرج در اسناد حسابداری باید براساس قوانین و مقررات مالی و تجاری، عرف حسابداری و دستورالعمل‌های اجرایی در دفاتر مالی ثبت گردد. ماده ۱۵
- صورتحسابهای مالی باید براساس طبقه بندی و تلخیص مانده حسابهای دفاتر مالی طبق اصول متداول حسابداری و دستورالعمل‌های اجرایی تهیه گردد. انواع مختلف صورتحسابهای مالی خاص و مقاطع زمانی تهیه هر یک، از طریق ابلاغ بخشنامه‌های اجرایی تعیین خواهد شد لیکن تهیه صورتحسابهای نهایی مشروحه ذیل در پایان هر یک از دوره‌های مالی سالانه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی اجباری است. الف
- تراز آزمایشی به صورتی که حاوی گردش ارقام ثبت شده و مانده هر یک از سرفصل‌ها و حسابهای دفاتر مالی در مقطع زمانی تهیه این صورت مالی باشد. ب
- صورتحساب تولید و عملکرد که شامل قیمت تمام شده و بهای واگذاری و یا فروش هر یک از مستحدثات و یا محصولات تولیدی بوده و نهایتاً انتفاع و یا سود ناویژه حاصل از عملیات ساخت و ساز و یا تولید را منعکس نماید. ج
- صورتحساب افزایش و کاهش درآمد به هزینه بنیاد و یا سود و زیان کارگاههای تولیدی و بانک ماشین آلات که باید به نحوی تهیه شود تا ضمن انعکاس انتفاع و یا سود ناویژه و درآمدها و هزینه‌های عمومی به طور تفکیک شده، نشان دهنده انتفاع و یا سود ویژه حاصل از عملکرد مربوط به دورره مالی مورد نظر باشد. د
- ترازنامه که مشتمل بر صورت طبقه بندی شده مانده حسابهای دائمی استخراج شده از دفاتر مالی اعم از انواع دارایی‌های ثابت و جاری، بدهی‌ها و ارزش ویژه در مقاطع زمانی پایان دوره مالی مورد نظر می‌باشد. تبصره محاسبه ذخیره استهلاک سالانه برای دارائیهای ثابت براساس نرخها و روشهای مستقیم و یا نزولی مندرج در قانون مالیات‌های مستقیم مصوب سال ۱۳۶۶ و یا دستورالعمل مصوب سرپرست مرکز بنیاد صورت می‌گیرد. ه
- - صورت تغییرات در وضعیت مالی باید با استفاده از روشهای متداول در جهت طبقه بندی و مقایسه مانده حساب‌ها در ابتدا و پایان دوره مالی مورد نظر به نحوی تهیه شود تا منابع و مصارف وجوه و نقدینگی حاصل از عملیات را به تفکیک و برای دوره مالی موردنظر نشان دهد. تبصره ۱
- کلیه صورتحسابهای مالی فوق الذکر بر حسب مورد باید همراه با یاداشت‌های پیوست و توضیحات کافی در مورد ماهیت اقلام تهیه گردد. تبصره ۲
- مدیران امور مالی و خدمات پشتیبانی بنیاد استان‌ها موظف هستند، صورتحسابهای مالی مربوط به دوره‌های مالی سالانه را تهیه، امضا و به سرپرست بنیاد استان ذیربط ارائه نمایند. تبصره ۳
- سرپرستهای بنیاد مسکن استان‌ها موظف هستند صورتحسابهای مالی سالانه را امضا و همراه با اظهارنظر شورای بنیاد استان حداکثر ظرف مدت ۲ ماه پس از پایان هر سال به مرکز بنیاد ارسال نمایند. تبصره ۴
- حوزه معاونت مالی و اداری موظف است نظارت‌های لازم را به طور مستمر در جهت حصول اطمینان از صحت عملکرد مالی بنیاد استان‌ها اعمال نموده و پیگیری‌های مقتضی جهت وصول به موقع صورتحسابهای مالی سالانه از بنیاد استان‌ها را به عمل آورد. تبصره ۵
- حوزه معاونت مالی و اداری مکلف است صورتهای مالی سالانه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی را بارعایت آییننامه و دستورالعمل‌های تلفیق حساب‌ها تهیه و حداکثر ظرف مدت دو ماه پس از دریافت صورتهای مالی سالانه بنیاد استان‌ها و واحدهای تابعه و وابسته به سرپرست مرکز بنیاد ارائه نماید. تبصره ۶
- سرپرست مرکز بنیاد موظف است پس از تهیه صورت حسابهای تلفیقی سالیانه، آنها را همراه با یک نسخه از گزارش فعالیت‌های بنیاد به ریاست شورای مرکزی و بازرسان منصوب از سوی شورای مرکزی ارسال دارد و دعوت لازم جهت تشکیل شورای مرکزی به منظور تصویب آنها به عمل آورد. تبصره ۷
- بازرسان موظف هستند گزارش رسیدگی به عملکرد بنیاد را لااقل ۱۰ روز قبل از تشکیل شورا به دبیرخانه شورای مرکزی تسلیم نمایند. ماده ۱۶
- بررسی و اظهارنظر نسبت به فعالیت‌های بنیاد و ارائه پیشنهادهای مربوط به بهبود روشها مستقیماٌ تحت نظر سرپرست مرکز بنیاد و توسط دفتر حسابرسی و ارزیابی مدیریت با استفاده از کارکنان این دفتر و یا خرید خدمت از افراد و موسسات انجام می‌گیرد. ماده ۱۷
- فعالیت‌های مربوط به ارزیابی مدیریت در قالب شرح وظایف و ساختار سازمانی توسط دفتر حسابرسی و ارزیابی مدیریت با استفاده از کارکنان مربوط و یا خرید خدمت از افراد و موسسات انجام می‌شود و گزارشها و پیشنهادهای تهیه شده به سرپرست بنیاد ارائه میگردد تا پس از تصویب جهت اجراء به مسئولین و مدیران ذیربط ابلاغ شود. فصل دوم
- بودجه ماده ۱۸
- بودجه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی پیش‌بینی کلیه عواید و سایر منابع تامین اعتبار و برآورد هزینه برنامه‌ها و عملیات معین سایر پرداخت‌ها برای مدت یک سال شمسی (از اول فروردین ماه تا پایان اسفندماه همان سال) است که به تصویب شورای مرکزی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی رسیده باشد. ماده ۱۹
- نظام بودجه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی بر مبنای «بودجه برنامه ای» استوار است و این بودجه اهداف بنیاد را در قالب برنامه‌های سالانه، میان مدت، بلندمدت و در چارچوب فعالیت‌های مشروحه ذیل تعیین می‌کند. الف
- برنامه «تولید انبوه مسکن». ب
- برنامه «عمران روستائی». ج
- برنامه «بازسازی مناطق آسیب دیده». د
- برنامه «تولید مصالح ساختمانی». ه
- - برنامه «سایر طرحها» شامل ایجاد بانک ماشین آلات، توسعه و ایجاد واحدهای اداری، تحقیقات و مطالعات ایجاد و استقرار سیستم‌ها و نظایر آنها. ماده ۲۰
- بودجه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی سالانه فقط یکبار و به طوریکه حاوی تمام هزینه‌ها و درآمدها اعم از درآمدهای اتفاقی و هزینه‌های اتفاقی باشد تهیه می‌شود. درآمدها و هزینه‌های منظور شده در بودجه باید از لحاظ اقتصادی تعادل داشته باشد و تمام درآمدها و هزینه‌های بنیاد را در برگیرد و به منظور پیشرفت برنامه‌ها و تحصیل حداکثر استفاده از نیروی انسانی و سایر منابع دارای انعطاف باشد. ماده ۲۱
- در تهیه و تنظیم بودجه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی باید تعادل‌های اساسی اقتصادی کشور از قبیل سیاستهای ارزی، وضع اشتغال و بازار کار و سیاستهای استفاده از منابع بانکی در نظر گرفته شود. ماده ۲۲
- کلیه درآمدهای بنیاد مسکن انقلاب اسلامی باید تماماً به حساب خزانه بنیاد واریز شود و بنیاد استان‌ها و سایر موسسات وابسته برای هزینه‌های خود درخواست وجه از خزانه بنیاد بنمایند. ماده ۲۳
- در پایان سال مالی کلیه موجودیهای بانکی بنیاد استان‌ها و سایر موسسات تابعه، به استثنای پیش دریافت‌ها، مشارکت با بانک‌ها و باید به حساب خزانه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی واریز گردد. ماده ۲۴
- برنامه‌ریزی و تنظیم بودجه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی از طریق مراحل مشروحه ذیل صورت می‌گیرد: الف
- برنامه‌ریزی ب
- طرح ریزی ج
- تهیه، تنظیم و تصویب بودجه د
- اجرای بودجه ه
- - گزارش‌های مالی و عملیاتی و
- ممیزی و ارزشیابی ز
- تجزیه و تحلیل سیستماتیک ماده ۲۵
- تهیه برنامه‌های سالانه، کوتاه مدت و بلندمدت بنیاد براساس اهداف مندرج در اساسنامه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی با در نظر گرفتن و تعیین سیاستها و اولویت‌ها برای تجهیز و بکارگیری منابع و انشای خط مشی‌های اجرایی و اداری صورت می‌گیرد. ماده ۲۶
- طرح ریزی شامل تعیین، تجزیه و تحلیل و انتخاب برنامه‌ها، فعالیتها و طرحها در یک زمان محدودتر همراه با برآورد منابع مالی برای نیل به اهداف برنامه‌ریزی شده می‌باشد. ماده ۲۷
- مراحل تهیه، تنظیم و تصویب بودجه به شرح ذیل است: الف
- ارسال بخشنامه‌ها، فرمها و دستورالعمل تنظیم بودجه به بنیاد استان و سایر موسسات وابسته. ب
- تشکیل کمیته تدوین بودجه در استان با مسئولیت سرپرست استان و عضویت مدیران فنی و مهندسی، مالی و خدمات پشتیبانی، امور تولیدی و کارشناس آمار و بودجه. ج
- تهیه و تنظیم بودجه بنیاد استان و سایر موسسات وابسته توسط کمیته تدوین بودجه. د
- اظهارنظر شورای هماهنگی طرحها و برنامه‌های بنیاد استان در مورد بودجه تنظیم شده. ه
- - اظهارنظر شورای بنیاد استان در مورد بودجه تنظیم شده. و
- ارسال بودجه تنظیم شده به حوزه معاونت اقتصادی و خدمات مدیریت. ز
- بررسی اولیه بودجه ارسالی از استان‌ها و سایر موسسات وابسته در حوزه معاونت اقتصادی و خدمات مدیریت. ح
- رفع نقایص احتمالی از طریق عودت بودجه تنظیم شده به استان‌ها و سایر موسسات ذیربط. ط
- ارجاع بودجه تنظیم شده و منطبق با ضوابط، به کمیته برنامه‌ریزی و بودجه مرکز بنیاد جهت بررسی. ی
- بررسی بودجه بنیاد استان‌ها، بودجه مرکز بنیاد و موسسات ذیربط با حضور سرپرست‌ها و مدیران بنیاد استان‌ها، مرکز بنیاد و مدیران موسسات تابعه. ک
- بررسی و تایید بودجه تلفیق شده بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در شورای برنامه‌ریزی. ل
- ارائه بودجه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی جهت بررسی و تصویب به سرپرست مرکز بنیاد جهت طرح در شورای مرکزی بنیاد. م
- تصویب بودجه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در شورای مرکزی بنیاد. ن
- ارسال آن قسمت از اعتبارات که باید از منابع عمرانی دولتی تامین شود به سازمان برنامه و بودجه. ماده ۲۸
- قبل از آنکه بودجه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی به مرحله اجراء درآید اقدامات مشروحه ذیل باید انجام شود. الف
- ابلاغ بودجه از طریق امضای بودجه مصوب شورای مرکزی توسط سرپرست مرکز بنیاد به بنیاد استان‌ها، حوزه‌های معاونت بنیاد و سایر موسسات وابسته صورت می‌گیرد. ب
- تخصیص اعتبار جاری عبارت از تقسیط اعتبارات مصوب به فواصل زمانی سه ماهه می‌باشد و از طرف حوزه معاونت اقتصادی و خدمات مدیریت تهیه و ابلاغ میگردد. ج
- امضا و مبادله موافقتنامه که شامل عملیات هر فعالیت و یا طرح، اعتبارات شرایط خاص و پیش‌بینی پیشرفت عملیات با سازمان برنامه و بودجه می‌باشد و توسط حوزه معاونت مالی و اداری انجام میگردد. ماده ۲۹
- تعاریف و الزامات قانونی اجرای مالی بودجه به شرح زیر است: الف
- مواد هزینه نوع هزینه را در داخل بودجه و یا قسمتی از عملیات بنیاد را مشخص می‌کند. ب
- تخصیص عبارت است از تعیین و انتخاب کالا و خدمات و سایر پرداخت‌ها که تحصیل و یا انجام آن برای نیل به اهداف بنیاد ضرورت دارد. ج
- تامین اعتبار عبارت است از تخصیص تمام و یا قسمتی از اعتبار برای هزینه معین. د
- تعهد عبارت از الزاماتی بر ذمه بنیاد است که ناشی از تحویل کالا یا انجام خدمت، اجرای قراردادها و احکام صادر شده از سوی مراجع قانونی ذیصلاحیت می‌باشد. ه
- - تسجیل عبارت است از تعیین میزان بدهی قابل پرداخت به موجب اسناد مثبته. و
- حواله سندی است که وسیله پرداخت از محل اعتبارات مربوط می‌باشد و برعهده مدیر مالی و یا ذیحساب در وجه ذینفع صادر می‌شود. ز
- درخواست وجه سندی است که ذیحساب و یا مدیر مالی برای پرداخت حواله‌های صادر شده از محل اعتبارات بودجه مصوب صادر می‌کند. ح
- هزینه عبارت است از پرداخت هائی که به ذینفع در قبال انجام تعهد و یا هر عنوان دیگری که در بودجه مصوب بنیاد منظور شده است صورت می‌گیرد. ط
- درآمدها و دریافت‌ها عبارت است از مبالغی که به موجب قوانین، مقررات و دستورالعمل‌ها توسط مرکز بنیاد و یا بنیاد استان‌ها و یا سایر موسسات تابعه تحصیل می‌شود و یا محل اعتبارات عمرانی به منظور اجرای طرح‌های مربوط به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی اختصاص می‌یابد. ی
- تنخواه گردان عبارت از وجهی است که خزانه بنیاد از محل اعتبارات مصوب برای انجام بعضی از هزینه‌های سال جاری و یا تعهدات قابل پرداخت سالهای قبل در اختیار ذیحساب و یا مدیرمالی قرار می‌دهد تا در قبال حواله‌های صادر شده واریز و با صدور درخواست وجه مجدداً دریافت گردد. ک
- تنخواه گردان پرداخت عبارت از وجوهی است که از محل تنخواه گردان امور مالی از طرف ذیحساب و یا مدیر مالی برای انجام پاره ای از هزینه‌های جزئی در اختیار جمعدار قرار می‌گیرد تا به تدریج که هزینه‌های مربوط انجام می‌شود اسناد هزینه تحویل و مجدداً وجه دریافت دارد. در هر صورت در هر زمان مقدار وجهی که در اختیار جمعدار قرار می‌گیرد نبایستی از مبلغ تنخواه تجاوز نماید. ل
- پیش پرداخت عبارت از پرداختی است که از محل اعتبارات مربوط طبق احکام و مقررات و قراردادها پیش از انجام تعهد صورت گیرد. م
- علی‌الحساب عبارت است از پرداختی که به منظور ادای قسمتی از تعهد صورت گیرد. ن
- مدیر امور مالی و خدمات پشتیبانی بنیاد استان ماموری است که از طرف سرپرست بنیاد استان تعیین و پس از تایید صلاحیت وی از هر جهت و هر بابت توسط کمیته سازمانی بنیاد استان و تصویب انتصاب او از جانب کمیته سازمانی مرکز بنیاد، به موجب حکم معاون مالی و اداری برای اداره امور حسابداری بنیاد استان ذیربط و نگاهداری حساب و حفظ اسناد، وجوه نقد، سپرده، اوراق بهادار و دفاتر مربوط به این سمت منصوب می‌شود. و به عنوان جمعدار ذیحساب از لحاظ اعتبارات عمرانی نیز محسوب میگردد. س
- جمعدار ماموری است که با موافقت ذیحساب یا مدیر امور مالی با حکم سرپرست بنیاد به منظور انجام امور مالی نقدی و جنسی به این سمت منصوب می‌شود. ماده ۳۰
- حوزه معاون مالی و اداری موظف است که درصدی از بودجه مصوب سالانه را که به تصویب سرپرست بنیاد می‌رسد به عنوان تنخواه گردان تامین و در اختیار بنیاد استان‌ها و با موسسات تابعه قرار دهد. ماده ۳۱
- هرگاه در جریان سال مالی تغییری در ارقام بودجه ضروری باشد به شرح ذیل عمل خواهد شد: الف
- در صورتی که تغییر ارقام متضمن افزایش اعتبار و یا تحصیل اعتبار جدید باشد بودجه متمم تنظیم و برای تصویب به شورای مرکزی بنیاد ارائه می‌شود شورای مرکزی می‌تواند اختیارات خود را در این زمینه به سرپرست بنیاد تفویض نماید. ب
- در صورتی که تغییر در ارقام محدود به نقل و انتقال اعتبار در داخل جمع اعتبارات بودجه باشد بودجه اصلاحی تهیه و پس از تصویب سرپرست مرکز بنیاد و یا نماینده وی اجراء خواهد شد. ماده ۳۲
- در بودجه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی درآمدها از دریافت اعتبارات بانکی به طور جداگانه طبقه بندی می‌شود. ماده ۳۳
- منابع درآمدها و دریافت‌های بنیاد مسکن انقلاب اسلامی طبق بندهای مشروحه ذیل طبقه بندی می‌شود. ۱
- حساب ۱۰۰ حضرت امام قدس سره الشریف. ۲
- دریافت اعتبار از بودجه کل کشور. ۳
- درآمدهای تحصیل شده از فروش واحدهای مسکونی تولید انبوه و یا تجاری. ۴
- دریافت اعتبار از بانک در قالب مشارکت‌های مدنی و حقوقی. ۵
- درآمد حاصل از فروش محصولات اصلی و فرعی. ۶
- درآمدهای حاصل از سود ویژه دیگر برنامه‌ها از قبیل کارگاههای تولید مصالح، بانک ماشین آلات و نظایر آنها. ۷
- درآمدهای حاصل از اجرای واگذاری و آماده سازی زمین مسکونی در روستاها. ۸
- خودیاری اهالی روستاها. ۹
- اقساط دریافتی بانک فروش مسکن و یا وامهای اعطا شده در گذشته. ۱۰
- درآمدهای حاصل از محل اجاره بهای واحدهای مسکونی، تجاری و سرقفلی. ۱۱
- درآمدهای حاصل از ارائه خدمات فنی از قبیل تهیه نقشه، مطالعات فنی و غیره. ۱۲
- درآمد حاصل از اجاره ماشین آلات. ۱۳
- درآمد حاصل از ارائه خدمات راه اندازی ماشین آلات. ۱۴
- درآمدهای اتفاقی از قبیل فروش دارائیهای اسقاط و نظایر آن. ۱۵
- درآمدهای حاصل از کمکهای غیرنقدی مردم (هبه). ۱۶
- کمکهای بلاعوض بنیاد مستضعفان. ماده ۳۴
- هزینه‌ها در بودجه بنیاد مسکن انقلاب اسلامی بر حسب انواع برنامه‌ها و به «فصول» مختلف طبقه بندی می‌شود. هر یک از فصول هزینه دربرگیرنده تعدادی «ماده هزینه» است که در بخشنامه بودجه هر سال پیش‌بینی میگردد. ماده ۳۵
- فصول هزینه‌ها با توجه به برنامه‌های بنیاد مسکن انقلاب اسلامی عبارتند از:
- فصل هزینه‌های جاری
- فصل هزینه‌های برنامه ای
- فصل هزینه‌های سرمایه ماده ۳۶
- گزارش‌های مالی و عملیاتی شامل جمع‌آوری اطلاعات حاصله از فرمهای تکمیل شده براساس دستورالعمل تهیه و تنظیم بودجه و صورتهای مقایسه ای مربوط به بودجه پیش‌بینی شده و ارقام قطعی است که باید در پایان دوره‌های تعیین شده تهیه و دربرگیرنده اطلاعات مشروحه ذیل باشد: الف
- آمار هریک از برنامه‌ها به تفکیک طرحها. ب
- درآمدهای قطعی ماده ۳۷
- ممیزی بودجه عبارت است از کنترل اقدامات مالی در قالب بودجه مصوب (کنترل بودجه) و مقررات موجود که باید از طریق اعمال رسیدگیهای مسمتر و به منظور حصول اطمینان از تطابق آنها صورت گیرد. ماده ۳۸
- ارزشیابی عبارت است از تطبیق عملیات انجام شده با اهداف و برنامه‌های اجرایی که باید از طریق اندازه گیری آثار و منابع حاصله از اجرای فعالیتها و بد منظور تعیین میزان و چگونگی صرفه و صلاح بنیاد در اجرای عملیات مختلف انجام گردد. ماده ۳۹
- تجزیه و تحلیل سیستماتیک کخلا به منظور حصول امکان انتخاب مناسبترین، ارزان ترین و موثرترین راه جهت نیل به مقاصد مندرج دربودجه برنامه ای انجام می‌شود. این امر باید از طریق تعیین ضوابط و استانداردهای لازم جهت شناسائی میزان مطلوبیت نتایج حاصله از عملکرد و با استفاده از عوامل مشروحه ذیل صورت گیرد: الف
- تعیین «هزینه - منفعت» ب
- تعیین «نرخ برگشت سرمایه» ج
- «تعیین «هزینه -؟؟؟؟؟؟؟؟» د
- تعیین «آثار متقابل و جایگزینی» ه
- - ارزش یابی کارآیی راه‌های انتخاب شده و
- بررسی امکانات مختلف در جهت نیل به اهداف فصل سوم
- مقررات هزینه کرد ماده ۴۰
- پیش پرداخت‌ها در مواردی که لازم است قبل از انجام تعهد وجهی پرداخت شود و یا در مواردی که تهیه اسناد مثبته قبل از پرداخت میسر نباشد با دستور سرپرست بنیاد و یا مقام مجاز از طرف وی در مرکز و سرپرست بنیاد استان یا مقام مجاز از طرف وی در استان‌ها و یا بالاترین مقام و یا جانشین وی در سایر موسسات و شرکت‌های وابسته مبالغ لازم برابر مقررات به عنوان پیش پرداخت تادیه میگردد تا پس از تهیه و تکمیل اسناد مثبته به حساب قطعی منظور واریز شود. به طور کلی پیش پرداخت در مورد زیر در حدود اعتبارات مصوب و در صورت ضرورت قابل پرداخت است. الف
- وجوه مربوط به هزینه ماموریت موقت تا حداکثر یکماه. ب
- وجوهی که بر طبق قراردادهای منعقده و یا براساس مذاکرات و یا اجازه مقامات مجاز ذیربط باید تادیه گردد. ج
- وجوهی که بابت خرید پرداخت می‌شود. د
- مساعده حقوق و مزایای کارکنان. ه
- - حقوق و مزایای ایام مرخصی استحقاقی. ماده ۴۱ پیش پرداختهای فوق الذکر به شرح زیر تسویه می‌شوند:
- پیش پرداخت موضوع بند «الف» حداکثر تا یکماه پس از خاتمه ماموریت.
- پیش پرداختهای موضوع بند «ب» و «ج» به ترتیبی که در قرارداد و یا پیش فاکتور قید شده است.
- پیش پرداختهای موضوع بند «د» و «ه-» در موقع پرداخت قطعی. ماده ۴۲
- اجازه مسئولین مختلف برای دستور پرداخت هزینه‌ها در حد و اختیاری است که از طرف سرپرست بنیاد در مرکز و سرپرستان بنیاد استان‌ها در استان‌ها و مدیران موسسات، کارگاههای تولیدی و شرکت‌های وابسته در حیطه اختیارات خود به آنها تفویض می‌شود. ماده ۴۳
- سپرده‌های دریافتی عبارت است از: الف
- وجوهی که طبق مقررات و به منظور تامین و یا جلوگیری از تضییع حقوق بنیاد دریافت میگردد و استرداد و یا ضبط آن برابر مقررات و قراردادهای مربوط می‌باشد. ب
- وجوهی که به موجب قرارداد و با احکام صادره از طرف مراجع قضایی، از اشخاص حقیقی و یا حقوقی دریافت میگردد، به موجب قراردادها و احکام مراجع مذکور کلا یا بعضاً قابل استرداد می‌باشد. تبصره وجوهی که توسط بنیاد به موجب مقررات تحت عنوان ودیعه، حق اشتراک و نظائر آن از اشخاص دریافت می‌شود سپرده تلقی نمی‌گردد. ماده ۴۴
- کلیه دریافت‌های بنیاد استان از محل درآمد حاصل از ارائه خدمات، مطالبات اشخاص، کمکها، بازپرداخت اقساط واگذاری‌های گذشته وام، افزایش سرمایه، عواید حاصل از تولید و عواید حاصل از ساخت و ساز و... باید به حساب خزانه بنیاد واریز شود، از وجوه حاصل از دریافت‌های فوق الذکر هیچگونه پرداختی به صورت مستقیم مجاز نمی‌باشد. ماده ۴۵
- کلیه پرداختهای بنیاد اعم از هزینه، پرداخت به بستانکاران، خرید کالا و یا خرید خدمت توسط امورمالی واحد ذیربط و با رعایت بودجه مصوب و با شرایط و به شرح زیر انجام خواهد شد. الف
- کلیه پرداخت‌ها از بابت هزینه‌ها، بستانکاران، خریدها و... به وسیله چک و از طریق حساب جاری مادر انجام خواهد گرفت. ب
- پرداختهای جزئی از طریق تنخواه گردان. ج
- کلیه پرداختهای بنیاد اعم از نقدی و یا بانکی می‌باید قبل از پرداخت تامین اعتبار شود و به تایید و امضا مسئول مال و سرپرست واحد ذیربط اعم از مرکز یا استان و یا موسسات تابعه و یا افراد مجاز از طرف آنان برسد. د
- مسئولیت کسر و تسویه به موقع کسور قانونی که جمع‌آوری و کسر آنها را قانون به عهده کارفرما گذاشته مثل «مالیات حقوق، مالیات پیمانکاران، عوارض، بیمه» به عهده مسئول امور مالی واحد ذیربط است. ماده ۴۶
- افتتاح هرگونه حساب بانکی فقط با درخواست سرپرست استان و سایر موسسات تابعه و تایید معاون مالی و اداری مرکز بنیاد و تصویب سرپرست مرکز بنیاد صورت خواهد گرفت. ماده ۴۷
- کلیه اسناد و اوراق تعهدآور - اوراق بهادار - چک‌ها - سفته‌ها، سایر اسناد مالی و تجاری و قراردادها با امضا مسئولین مالی مرکز بنیاد و سرپرستان بنیاد استان‌ها و یا موسسات تابعه و یا مقام مجاز از طرف آنها معتبر خواهد بود، مکاتبات عادی و احکام استخدامی برابر دستورالعمل جداگانه ای که تهیه و به تصویب سرپرست مرکز بنیاد می‌رسد صورت خواهد گرفت. ماده ۴۸
- وجوه اعتبار در بودجه مصوب به خودی خود برای اشخاص اعم از حقیقی و یا حقوقی ایجاد حق نمی‌کند و استفاده از اعتبارات باید با رعایت مقررات مربوط به خود به عمل آید. ماده ۴۹
- سرپرست بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و یا سرپرست بنیاد استان و یا بالاترین مقام موسسات تابعه و یا مقام مجاز از طرف آنها می‌توانند با رعایت مقررات و در محدوده بودجه مصوب دستور پرداخت صادر نماید. ماده ۵۰
- هزینه‌ها و سایر پرداختهای بنیاد باید طی مراحل زیر و با صدور اجازه پرداخت سرپرست مرکز بنیاد و یا بنیاد استان و یا بالاترین مقام موسسات تابعه و یا مقام مجاز طرف آنها انجام پذیرد. الف
- تخصیص ب
- تامین اعتبار ج
- تسجیل د
- حواله ه
- - پرداخت براساس مقررات و دریافت رسید معتبر ماده ۵۱
- در متن سند روزنامه مربوط به پرداخت اعم ازهزینه یا پیش پرداخت و یا هر گونه خرید باید مشخصات و هویت گیرنده وجه، تاریخ، موضوع پرداخت به صورت مشروح قید گردد. ماده ۵۲
- اسناد مالی باید حداقل مدارک مثبته زیر را به ضمیمه داشته باشند. الف
- درمورد خریدها بر حسب مورد براساس آییننامه معاملات، درخواست خرید، مدارک سفارش خرید، فاکتور، رسید انبار یا گواهی تحویل گیرنده مجاز مبنی بر وصول کالا و یا خدمت و یا دستور سرپرست مرکز بنیاد و یا بنیاد استان و یا بالاترین مقام موسسات تابعه در موارد لزوم و یا هر گونه اخذ مربوط با هزینه‌های خرید. ب
- در مورد خرید ماشین آلات و یا وسائط نقلیه و سایر اموال با ارزش. رونوشت مدارک انتقال و یا سند مالکیت برابر مدارک موجود در بند «الف» اضافه میگردد. ج
- درمورد خدمات و سرویس‌های قراردادی اجازه پرداخت، شماره قرارداد و یا احیاناٌ رونوشت خود قرارداد و گواهی انجام کار توسط مراجع ذی ربط (صورت وضعیت مجاز و معتبر) د
- در مورد اسناد حقوق و دستمزد لیست حقوق و دستمزد گواهی شده، صورت مغایرت لیست حقوقی یا پرداختی ماه قبل و هرگونه دستور پرداخت مجاز و معتبر در این مورد. ه
- - در مورد سایر معاملات و وقایع تجاری هرگونه اسناد مثبته که در دسترس باشد (از قبیل صورت حساب فاکتور صورت‌مجلس تحویل و تحول و غیره). و
- در مورد فروش برگ خروج، انبار فاکتور فروش معتبر و با امضا مجاز. ز
- در مورد هزینه‌های جزئی دستور پرداخت مجاز و رسید وجه. ح
- در هر نوع پرداخت دستمزد کارگری با تهیه و تنظیم کارت کارگری با ذکر مشخصات کامل و تایید انجام کار از طریق مقامات مجاز و اخذ امضا و یا اثرانگشت گیرنده وجه همراه با کسورات قانونی الزامی است. خ
- در مورد کالاهای وارداتی، یک نسخه ازسیاهه موقت فروشنده، برگ گشایش اعتبار اعلامیه بانک برای مبلغ اصلی خرید و هزینه‌های متعلقه، در صورت امکان یک نسخه از قرارداد و یا شماره آن (چنانچه خرید متکی به قرارداد باشد) و هرگونه سند مثبته مربوط به هزینه‌های جنبی خرید. ماده ۵۳
- فاکتورهای رسمی از مراکز دولتی و یا وابسته به دولت و یا شرکتها و موسسات بایستی مشخصات ذیل را داشته باشند: الف
- تاریخ خرید ب
- نام و آدرس موسسه ج
- امضا مسئول فروش د
- نام خریدار به صورت واضح ماده ۵۴
- فاکتورهای غیررسمی و دست نویس باید شرایط ذیل را دارا باشند: الف
- تاریخ خرید ب
- آدرس کامل و دقیق فروشنده ج
- امضا و حتی الامکان مهر فروشنده د
- مشخصات کامل کالا و یا خدمات انجام یافته ه
- - امضا مامور خرید که خرید به نازلترین قیمت ممکن صورت گرفته و تایید مسئول تدارکات. ماده ۵۵
- پرداخت هزینه‌های حمل کالال فقط در مقابل ارائه بارنامه رسمی و نسخه تمبردار امکان پذیر است. این بارنامه وقتی قابل قبول خواهد بود که شماره رسید انبار مربوط و مهر انبار مبنی بر دریافت کالا و امضا دریافت کننده وجه (راننده) در حاشیه آن قید گردیده باشد. ماده ۵۶
- هزینه سوخت برابر دستورالعمل پرداخت هزینه مربوط قابل پرداخت است که به تصویب سرپرست مرکز بنیاد خواهد رسید. ماده ۵۷
- پرداخت هزینه‌های تعمیرات در مقابل ارائه فاکتور قابل قبول حداقل یا شرایط مندرج در ماده ۶ بندهای «الف» لغایت «د» و با تایید مسئول مربوط صورت خواهد گرفت. ماده ۵۸
- هر واحد کارگاهی و ستادی می‌تواند جهت پرداختهای جزئی و یا به علت شرایط خاصی مبلغی را به عنوان تنخواه از امور مالی دریافت نماید، تشخیص پرداخت تنخواه گردان و سقف ریالی آن مرکز با پیشنهاد مدیرمالی و تصویب معاون مالی و اداری در استان‌ها با پیشنهاد مدیرمالی و خدمات پشتیبانی و تصویب سرپرست بنیاد و در سایر موسسات تابعه با پیشنهاد مدیر مالی و تصویب بالاترین مقام موسسه امکان پذیر خواهد بود. ماده ۵۹
- موجودی حساب تنخواه گردان حتی المقدور در جایی که در بانک به نام تنخواه دار افتتاح میگردد واریز می‌شود. ماده ۶۰
- در مورد تضمین وجوه تنخواه گردان به تناسب مبلغ تنخواه گردان می‌باید تضمین قابل قبول دریافت نمود. ماده ۶۱
- در هیچ موردی وجوهی که نزد مسئولین تنخواه گردان قرار می‌گیرد نباید از میزان تعیین شده تجاوز نماید. ماده ۶۲
- پرداخت هرگونه مساعده، وام، علی‌الحساب، پیش پرداخت و نظائر آن از حساب تنخواه گردان بدون تایید مقامات مجاز ممنوع می‌باشد. ماده ۶۳
- کلیه جمعداران نقدی موظف می‌باشند که تمام وجوه نقد نزد خود را در آخر سال مالی به حساب بانک واریز نموده و رسید بانک را به عنوان گواهی ارائه نمایند. ماده ۶۴
- اختیار و مسئولیت تشخیص و انجام تعهد و تسجیل و دستور پرداخت به عهده سرپرست مرکز بنیاد و یا بنیاد استان و یا بالاترین مقام موسسه تابعه می‌باشد و مسئولیت تامین اعتبار با مدیر امور مالی ذیربط است. تبصره ۱
- اختیارات و مسئولیت‌های موضوع این ماده حسب مورد مستقیماً و بدون واسطه از طرف مقامات مزبور به سایر کارکنان بنیاد کلا یا بعضاً قابل تفویض خواهد بود و لیکن در هیچ مورد تفویض اختیار و مسئولیت، سلب اختیار و مسئولیت از تفویض کننده نخواهد کرد. تبصره ۲
- در اجرای این ماده تفویض اختیارات نمی‌تواند منجر به جمع اختیارات و مسئولیت‌های سرپرست و بالاترین مقام موسسه تابعه و مدیر امور مالی ذیربط در یک شخص واحد شود. ماده ۶۵
- در صورتی که مدیر امور مالی تشخیص دهد پرداخت وجه بدون اعتبار و یا خلاف قوانین و مقررات ابلاغی می‌باشد مراتب را به سرپرست بنیاد اعلام می‌کند و هرگاه سرپرست بنیاد کتباً مسئولیت آن را به عهده گرفت مدیر امور مالی مکلف است وجه را پرداخت نماید. تبصره چنانچه مورد فوق در استان موضوعیت پیدا نماید پرداخت توسط مدیر مالی و خدمات پشتیبانی صورت گرفته و مراتب به امور مالی مرکز گزارش میگردد. ماده ۶۶
- کسور ریالی دریافت و پرداخت نشده درجمع اسناد و گزارشات مالی منعکس نمی‌شود. ماده ۶۷
- دستورالعمل حفظ اموال و منابع مالی به تصویب سرپرست مرکز بنیاد خواهد رسید. ماده ۶۸
- هزینه‌های تاسیس و هزینه‌های مقدماتی حداکثر تا مدت ۴ سال پس از شروع بهره‌برداری باید مستهلک شود. ماده ۶۹
- هزینه‌های مطالعاتی و تحقیقاتی کلا در همان سال وقوع باید به حساب هزینه منظور گردد. ماده ۷۰
- هزینه‌های آموزش کارکنان که تعهد خدمت بیش از یک سال می‌سپارند طی دوره تعهد آنان باید مستهلاک شود. ماده ۷۱
- در مواردی که کسب حق الامتیاز مستلزم پرداخت هزینه‌های دیگری مانند حق درآمد مالکانه و یا قصد استفاده از معدن... باشد اینگونه مخارج برحسب شرایط قرارداد به حساب هزینه‌های سال منظور خواهد شد. ماده ۷۲
- سند مالی کلیه فعالیت‌های مالی که قابل تقویم به ریال می‌باشد می‌بایستی از طریق صدور سند مالی که در آن فعالیتها به صورت دو طرفه طبقه بندی و تلخیص گردیده است، در دفتر روزنامه به ترتیب انجام فعالیت و بر اساس سیستم حسابداری بازرگانی و یا صنعتی به ثبت برسد. هنگام تنظیم سند مالی به نکات زیر باید توجه داشت. الف
- سند دارای امضا‌های مجاز باشد، اسناد مالی جهت ثبت در دفاتر زمانی معتبر خواهد بود که حداقل امضا‌های تنظیم کننده، رئیس حسابداری، مسئول مالی و سرپرست بنیاد یا مقام مجاز از طرف وی را داشته باشد. ب
- کلیه مدارک مثبته مربوط ضمیمه سند باشد. ج
- دوطرف حساب براساس ضوابط سیستم حسابداری دقیقاً مشخص شده و شرح مختصر و کافی در مورد هر حساب داده شود. د
- محاسبات سند صحیح باشد. ه
- - به نحو درستی به ثبت مربوط در دفاتر عطف داده شده باشد. و
- پس از ثبت در دفاتر به طریق مطلوبی بایگانی و نگهداری گردد باید توجه داشت که سند دارای شماره چاپی نیست و شماره مسلسل آن پس از تنظیم توسط تنظیم کننده تعیین خواهد شد. ماده ۷۳
- برای کلیه اقلام خریداری شده به هر مناسبت باید براساس سیستم انبار برگ ورود و خروج انبار صادر شود و امور مالی موظف است در دفاتر خود از حساب انبار جهت ورود و خروج کالاهای خریداری شده استفاده نماید. ماده ۷۴
- در مواردی که از اعتبارات عمومی جهت اجرای طرح‌های مصوب استفاده می‌شود رعایت مقررات عمومی دولت و یا مقررات خاص آن اعتبار در هزینه کرد طرح الزامی است. ماده ۷۵
- برداشت از حسابهای بانکی افتتاح شده جهت اجرای وظایف بنیاد با امضا سرپرست مرکز بنیاد و یا سرپرست استان و یا بالاترین مقام موسسات تابعه و یا مقام مجاز از طرف آنها و مدیرمالی مرکز و یا مدیر مالی و خدمات پشتیبانی در استان بهمراه مهر بنیاد مکسن انقلاب اسلامی صورت می‌گیرد. ماده ۷۶
- ارتباط شعب مناطق بنیاد با مراکز استان به صورت تنخواهی بوده و هیچ استانی مجاز به داشتن حسابداری مستقل در مناطق نیست. نگهداری حساب در مراکز استان به صورت مستقل و با ثبت در دفاتر روزنامه و... کل می‌باشد که براساس سیستم حسابداری که به تصویب سرپرست بنیاد خواهد رسید گزارشات مالی به مرکز ارائه میگردد. ماده ۷۷
- نگهداری حساب واحدهای تولیدی به صورت جداگانه و براساس سیستم حسابداری صنعتی صورت خواهد گرفت که به تصویب سرپرست مرکز بنیاد خواهد رسید. ماده ۷۸
- نگهداری حساب بانک ماشین آلات در قالب دستورالعملی که به تصویب سرپرست مرکز بنیاد می‌رسد صورت خواهد گرفت. ماده ۷۹
- مواردیکه در این آییننامه ذکری از آنها به عمل نیامده است برابر قوانین مالی و تجاری و مقررات موضوعه و عرف متداول در حرفه حسابداری انجام خواهد شد. ماده ۸۰
- از تاریخ تصویب این آییننامه کلیه مقررات مغایر با آن ملغی میگردد. این آییننامه در ۸۰ ماده و ۱۲ تبصره تهیه و جهت تصویب به وزیر محترم مسکن و شهرسازی ارائه میگردد. وزیر مسکن و شهرسازی - سراج الدین کازرونی