آیین‌نامه وصول مطالبات سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران

هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۸ /۳ /۳۲ بنا بر پیشنهاد شماره ۶۴۵ / ج /۳۹۷۷ مورخ ۹ /۳ /۳۲ وزارت کار مستند به ماده ۱۵ لایحه قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران آیین‌نامه طرز وصول مطالبات سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران را که دارای ۱۵ ماده و یک تبصره است تصویب نمودند. ماده ۱

مطالبات و درآمد سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران که درمواداتی سازمان نامیده میشود عبارتند از: ۱-۱۲۱ در صد از دستمزد کارگران بیمه شده ۲- ۶ درصد از دستمزد کارگران فصلی بیمه شده ۳-۳ درصد از دستمزد کارگران موقت بیمه شده ۴-حق بیمه و تعاون پیشه وران و کارگران موضوع ماده ۲ لایحه قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران. ۵-کلیه موجودیها و مطالبات و ذخیره‌های صندوق تعاون و بیمه کارگران ۶- " " " " بیمه کارگران در شرکت سهامی بیمه ایران ۷- " " " " صندوقهای تعاون و بهداشت کارگاههای کشور اعم از دولتی و غیر دولتی. ماده ۲
کارفرمایان مکلف هستند در اظهارنامه ایکه از طرف سازمان دریافت خواهند نمود تعداد کارگران و دستمزد انها را (اعم از نقدی و جنسی) در دو نسخه تهیه نموده و در اخر هر ماه به سازمان تسلیم نمایند. ماده ۳
اظهارنامه‌های ارسال موضوع ماده ۲ که مشخص حق بیمه و تعاون کارگران بیمه شده خواهد بود باید بامضا کارفرمایانماینده او و رئیس حسابداری کارگاه رسیده باشد. تبصره هرگاه کارگاههای کوچک دارای حسابدار نباشند اظهارنامه‌ها فقط بامضا کارفرمایانماینده او خواهد رسید. ماده ۴
بازرسان وزارت کار (یا ادارات کار) و نمایندگان سازمان میتوانند اظهارنامه‌های رسیده را در محل کارگاه مورد رسیدگی قرار دهند و برای این منظور حق دارند بکلیه دفاتر و اسناد و مدارک کارفرما مراجعه نموده و صحت و سقم اظهارنامه را ضمن تنظیم صورت‌مجلس تائید نمایند. کارفرمایان مکلف هستند کلیه اطلاعات لازم را در اختیار بازرسان و نمایندگان مذکور بگذارند. ماده ۵
صورت‌مجلس مذکور و ماده ۴ بامضا بازرس وزارت کار و یا نماینده سازمان و کارفرما و رئیس حسابداری کارگاه رسیده و یک نسخه آن به کارفرما و نسخه دیگر به سازمان تسلیم خواهد شد. ماده ۶
کارفرمایان مکلف هستند با توجه باظهارنامه‌های ارسال حق بیمه و تعاون کارگران خود را بماخذهای معیه در مواد ۱۳ و ۱۶ و ۱۷ لایحه قانونی بیمه اجتماعی کارگران ظرف ۱۰ روز اول هر ماده به حساب شعبه یا نمایندگی سازمان در شهرستان مربوطه پرداخت نموده و رسید دریافت نمایند کارفرما باید یک نسخه از لیست دستمزد کارگران خود را در موقع پرداخت حق بیمه و تعاون انها به سازمان ارسال نمایند. ماده ۷
هرگاه کارفرما از ارسال لیست دستمزد کارگران خود تا ۲۰ روز بعد از موقع مقرر به شرح ماده ۵ خودداری نموده و یا لیستی که ارسال میدارد بر خلاف دستورات مربوطه بوده و یا ناقص باشد سازمان یا نماینده او میتواند حق تعاون و بیمه کارگران آن کارگاه را با در نظر گرفتن لیستهای گذشته و اظهارنامه‌های مربوطه و یا از طریق برآورد عده کارگران و میزان متوسط دستمزد انها تعیین نموده و از همان قرار از کارفرما مطالبه نماید. ماده ۸
کارفرمایان نمیتوانند بهیچ عنوان قسمتی از حق تعاون و بیمه کارگران خود را برداشت نمایند مگر طبق قرار داد منعقده با سازمان. ماده ۹
به هر یک از کارگران دفترچه مخصوص بیمه که دارای شماره ثابت خواهد بود مندرجا داده خواهد شد کارفرمایان مکلف هستند وجوهیراکه از بابت حق بیمه و تعاون از انها کسر میکنند و همچنین وجوهی که خود بابت انها به سازمان میپردازند در دفترچه مذکور ثبت نمایند. کارفرمانمایندگان شورای توافق کارگاه سازمان یا نمایندگان سازمان مکلف هستند. وجوهیراکه طبق مقررات لایحه قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران بکارگر میپردازند در دفترچه نامبرده ثبت نموده و امضا نمایند. ماده ۱۰
هرگاه کارفرمایان از پرداخت حق بیمه و تعاون کارگران خود تا موعد مقرر در این آیین‌نامه تاخیر نمایند سازمان مکلف است فورا اقدامات قانونی برای وصول مطالبات خود بنماید. ماده ۱۱
کلیه مطالباتی که سازمان به موجب لایحه قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران و این آیین‌نامه دارد در عداد مطالبات ممتازه خواهد بود. وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و غیر دولتی مکلف هستند در صورت اعلام سازمان و یا اخطار وزارت کار از پرداخت مطالبات کارفرمایانی که دیون خود را به سازمان پرداخت ننموده‌اند خود داری نمایند. پرداخت مطالبات کارفرمایان مذکور منوط بارائه گواهی سازمان مبنی بر پرداخت بدهی انها خواهد بود. ماده ۱۲
کافرمایانیکه در پرداخت حق بیمه و تعاون کارگران خود تاخیر نمایند علاوه بر پرداخت اصل مبلغ مکلف بپرداخت تاخیر تادیه از قرار صدی دوازده برای مدت تاخیر خواهند بود. و هر گاه مدت تاخیر از ۵ ماه تجاوز نکند متخلف به موجب ماده ۸۹ لایحه قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران محکوم بر جزای نقدی برابر یک پنجم یا تمام مبلغ کسور عقب افتاده خواهد بود. ماده ۱۳
کارفرمایانی که برای فرار از پرداخت تمام یا قسمتی از حق تعاون و بیمه کارگران خود لیست یا اظهارنامه ناقص تهیه نموده و به سازمان ارسال دارند متخلف شناخته شده و طبق مقررات مربوطه به تخلفات لایحه قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران تعقیب خواهند شد. ماده ۱۴
تعقیب جرایم مربوط باین آیین‌نامه منوط به شکایت سازمان است و چنانچه در حین تعقیب سازمان از شکایت خود صرفنظر نماید تعقیب موقوف خواهد شد. ماده ۱۵
وزارت کار و وزارت دادگستری و سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران مامور اجرای این آیین‌نامه میباشند.

مطالبات و درآمد سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران که درمواداتی سازمان نامیده میشود عبارتند از: ۱-۱۲۱ در صد از دستمزد کارگران بیمه شده ۲- ۶ درصد از دستمزد کارگران فصلی بیمه شده ۳-۳ درصد از دستمزد کارگران موقت بیمه شده ۴-حق بیمه و تعاون پیشه وران و کارگران موضوع ماده ۲ لایحه قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران. ۵-کلیه موجودیها و مطالبات و ذخیره‌های صندوق تعاون و بیمه کارگران ۶- " " " " بیمه کارگران در شرکت سهامی بیمه ایران ۷- " " " " صندوقهای تعاون و بهداشت کارگاههای کشور اعم از دولتی و غیر دولتی. ماده ۲
کارفرمایان مکلف هستند در اظهارنامه ایکه از طرف سازمان دریافت خواهند نمود تعداد کارگران و دستمزد انها را (اعم از نقدی و جنسی) در دو نسخه تهیه نموده و در اخر هر ماه به سازمان تسلیم نمایند. ماده ۳
اظهارنامه‌های ارسال موضوع ماده ۲ که مشخص حق بیمه و تعاون کارگران بیمه شده خواهد بود باید بامضا کارفرمایانماینده او و رئیس حسابداری کارگاه رسیده باشد. تبصره هرگاه کارگاههای کوچک دارای حسابدار نباشند اظهارنامه‌ها فقط بامضا کارفرمایانماینده او خواهد رسید. ماده ۴
بازرسان وزارت کار (یا ادارات کار) و نمایندگان سازمان میتوانند اظهارنامه‌های رسیده را در محل کارگاه مورد رسیدگی قرار دهند و برای این منظور حق دارند بکلیه دفاتر و اسناد و مدارک کارفرما مراجعه نموده و صحت و سقم اظهارنامه را ضمن تنظیم صورت‌مجلس تائید نمایند. کارفرمایان مکلف هستند کلیه اطلاعات لازم را در اختیار بازرسان و نمایندگان مذکور بگذارند. ماده ۵
صورت‌مجلس مذکور و ماده ۴ بامضا بازرس وزارت کار و یا نماینده سازمان و کارفرما و رئیس حسابداری کارگاه رسیده و یک نسخه آن به کارفرما و نسخه دیگر به سازمان تسلیم خواهد شد. ماده ۶
کارفرمایان مکلف هستند با توجه باظهارنامه‌های ارسال حق بیمه و تعاون کارگران خود را بماخذهای معیه در مواد ۱۳ و ۱۶ و ۱۷ لایحه قانونی بیمه اجتماعی کارگران ظرف ۱۰ روز اول هر ماده به حساب شعبه یا نمایندگی سازمان در شهرستان مربوطه پرداخت نموده و رسید دریافت نمایند کارفرما باید یک نسخه از لیست دستمزد کارگران خود را در موقع پرداخت حق بیمه و تعاون انها به سازمان ارسال نمایند. ماده ۷
هرگاه کارفرما از ارسال لیست دستمزد کارگران خود تا ۲۰ روز بعد از موقع مقرر به شرح ماده ۵ خودداری نموده و یا لیستی که ارسال میدارد بر خلاف دستورات مربوطه بوده و یا ناقص باشد سازمان یا نماینده او میتواند حق تعاون و بیمه کارگران آن کارگاه را با در نظر گرفتن لیستهای گذشته و اظهارنامه‌های مربوطه و یا از طریق برآورد عده کارگران و میزان متوسط دستمزد انها تعیین نموده و از همان قرار از کارفرما مطالبه نماید. ماده ۸
کارفرمایان نمیتوانند بهیچ عنوان قسمتی از حق تعاون و بیمه کارگران خود را برداشت نمایند مگر طبق قرار داد منعقده با سازمان. ماده ۹
به هر یک از کارگران دفترچه مخصوص بیمه که دارای شماره ثابت خواهد بود مندرجا داده خواهد شد کارفرمایان مکلف هستند وجوهیراکه از بابت حق بیمه و تعاون از انها کسر میکنند و همچنین وجوهی که خود بابت انها به سازمان میپردازند در دفترچه مذکور ثبت نمایند. کارفرمانمایندگان شورای توافق کارگاه سازمان یا نمایندگان سازمان مکلف هستند. وجوهیراکه طبق مقررات لایحه قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران بکارگر میپردازند در دفترچه نامبرده ثبت نموده و امضا نمایند. ماده ۱۰
هرگاه کارفرمایان از پرداخت حق بیمه و تعاون کارگران خود تا موعد مقرر در این آیین‌نامه تاخیر نمایند سازمان مکلف است فورا اقدامات قانونی برای وصول مطالبات خود بنماید. ماده ۱۱
کلیه مطالباتی که سازمان به موجب لایحه قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران و این آیین‌نامه دارد در عداد مطالبات ممتازه خواهد بود. وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی و غیر دولتی مکلف هستند در صورت اعلام سازمان و یا اخطار وزارت کار از پرداخت مطالبات کارفرمایانی که دیون خود را به سازمان پرداخت ننموده‌اند خود داری نمایند. پرداخت مطالبات کارفرمایان مذکور منوط بارائه گواهی سازمان مبنی بر پرداخت بدهی انها خواهد بود. ماده ۱۲
کافرمایانیکه در پرداخت حق بیمه و تعاون کارگران خود تاخیر نمایند علاوه بر پرداخت اصل مبلغ مکلف بپرداخت تاخیر تادیه از قرار صدی دوازده برای مدت تاخیر خواهند بود. و هر گاه مدت تاخیر از ۵ ماه تجاوز نکند متخلف به موجب ماده ۸۹ لایحه قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران محکوم بر جزای نقدی برابر یک پنجم یا تمام مبلغ کسور عقب افتاده خواهد بود. ماده ۱۳
کارفرمایانی که برای فرار از پرداخت تمام یا قسمتی از حق تعاون و بیمه کارگران خود لیست یا اظهارنامه ناقص تهیه نموده و به سازمان ارسال دارند متخلف شناخته شده و طبق مقررات مربوطه به تخلفات لایحه قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران تعقیب خواهند شد. ماده ۱۴
تعقیب جرایم مربوط باین آیین‌نامه منوط به شکایت سازمان است و چنانچه در حین تعقیب سازمان از شکایت خود صرفنظر نماید تعقیب موقوف خواهد شد. ماده ۱۵
وزارت کار و وزارت دادگستری و سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران مامور اجرای این آیین‌نامه میباشند.