آییننامه درباره نحوه واگذاری بیمههای اتکایی اجباری
شورای عالی بیمه در اجرای ماده ۷۲ قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری، در جلسه مورخ ۱۱ /۰۷/ ۱۳۹۱" آییننامه نحوه واگذاری بیمههای اتکایی اجباری و میزان کارمزد و مشارکت در سود آن" را مشتمل بر ۲۰ ماده و ۱۱ تبصره به شرح ذیل تصویب نمود: ماده ۱
- موسسات بیمه موظفند تا یک ماه پس از انقضای هر ماه صورتهای زیر را برای بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران (که در این آییننامه بیمه مرکزی نامیده میشود) ارسال کنند: ۱ - صورت بیمه نامههای صادره ظرف ماه. ۲ - صورت تغییرات حاصله ظرف ماه در بیمه نامههای موجود. ۳ - صورت خسارات پرداخت شده. صورتهای فوق طبق نمونه و به شیوه ای که بیمه مرکزی معین میکند تنظیم و ارسال خواهد شد. در صورت درخواست بیمه مرکزی، موسسه بیمه موظف است سایر اطلاعات و اسناد درخواست شده را هم ارسال نماید تبصره در مواردی که موسسه بیمه، چند بیمه با کارمزدهای اتکایی اجباری متفاوت را در قالب یک بسته بیمه ای صادر کند موظف است اطلاعات مربوط به هر یک از بیمهها را جداگانه و در رشته بیمه مربوط به بیمه مرکزی ارسال نماید. در غیر این صورت کارمزد بسته بیمه ای با توجه به کارمزد بیمههای موجود در آن توسط بیمه مرکزی تعیین خواهد شد. ماده ۲
- موسسات بیمه موظفند تا یک ماه پس از انقضای هر سه ماه صورت خسارات معوقه (اعلام شده و پرداخت نشده) تا آخر آن سه ماه را طبق نمونه و به شیوه ای که بیمه مرکزی تعیین میکند برای این سازمان ارسال کنند. ماده ۳
- صورت حسابهای مربوط به واگذاریهای اتکایی اجباری برای هر ماه به طور جداگانه بر اساس صورتهای رسیده از موسسات بیمه توسط بیمه مرکزی تهیه خواهد شد. هر یک از موسسات بیمه میتوانند در صورت موافقت بیمه مرکزی تنظیم حسابهای مربوط به واگذاری اتکایی اجباری را خود به عهده بگیرند. ماده ۴
- موسسات بیمه واگذارنده و بیمه مرکزی موظفند حداکثر ظرف یک ماه از تاریخ دریافت صورت حساب، بدهی خود را تسویه نمایند. در غیر این صورت کامزدهای بیمه اتکایی اجباری مصوب قطعیت نخواهد یافت و هر ماه تاخیر در تسویه بدهی از سوی بیمه مرکزی یا موسسات واگذارنده به ترتیب موجب افزایش یا کاهش کارمزدهای مصوب به میزان دو درصد مانده صورت حساب خواهد بود. تبصره ۱
- چنانچه حق بیمه تقسیط شده باشد موسسه بیمه موظف است اطلاعات مربوط از قبیل شماره بیمه نامه، مبلغ کل حق بیمه، تاریخ سررسید و مبلغ هر قسط را به بیمه مرکزی ارسال نموده و سهم این سازمان از هر یک از اقساط حق بیمه را تا یک هفته پس از وصول و حداکثر تا پانزده روز پس از سررسید پرداخت کند. در صورت عدم ارسال اطلاعات بیمه نامههای اقساطی، کلیه بیمه نامههای موضوع صورتحساب نقدی محسوب خواهد شد. تبصره ۲
- اختلاف حساب تا ده درصد بدهی عدم پرداخت مانده صورت حساب نمیشود و این گونه موارد پس از قطعیت در اولین صورت حساب ماهانه منظور میگردد. تبصره ۳
- افزایش یا کاهش مندرج در این ماده در محاسبات مشارکت در منافع منظور نخواهد شد. تبصره ۴
- در مواقعی که موسسات بیمه پس از اعمال مفاد بدهی خود را پرداخت نموده و یا برای تسویه با بیمه مرکزی به تفاهم رسیده باشند بیمه مرکزی میتواند تمام یا قسمتی از وجوه حاصل از اعمال این ماده را برگشت دهد و یا مهلت را تمدید را تمدید نماید. ماده ۵
- موسسات بیمه باید خسارات بیش از دو میلیارد ریال را در اسرع وقت به اطلاع بیمه مرکزی برسانند. هر گاه موسسه بیمه ای ناگزیر به پرداخت خسارتی بیش ا زپنج میلیارد ریال شود میتواند، از بیمه مرکزی درخواست کند که سهم خود در خسارت فوق را قبل از انقضای یک ماه پرداخت نماید. در این صورت بیمه مرکزی پس از کسر مطالبات خود از موسسه بیمه متقاضی، سهم خود را خسارت را حداکثر ظرف یک هفته پرداخت خواهد کرد. ماده ۶
- موسسات بیمه سرزمین اصلی و مناطق آزاد تجاری - صنعتی موظفند ضمن ارسال اطلاعات مربوط به بیمه نامههایی که نسبت به مازاد سهمیه بیمه اتکایی اجباری، واگذاری دارند قبل از صدور بیمه نامه با تعهدات/سرمایه آنها بیش از مبالغ ذیل، موافقت بیمه مرکزی را در مورد نرخ و شرایط جلب نمایند. در غیر این صورت بیمه مرکزی میتواند از قبول تمام یا قسمتی از سهم خود از خسارت مربوط به آن بیمه نامه خودداری کند و عدم قبول خسارت توسط بیمه مرکزی در تعهد موسسه بیمه صادرکننده بیمه نامه در مقابل بیمه گذار و افراد ذینفع در بیمه تاثیری نخواهد داشت. بیمه نامههای آتش سوزی، مهندسی و نفت، گاز و پتروشیمی: با سرمایه/تعهد بیش از ۲۵۰۰ میلیارد ریال. بیمه نامههای کشتی: با تعهد بیش از ۲۰۰ میلیارد ریال برای هر کشتی و ۱۰۰۰ میلیارد ریال برای هر ناوگان. بیمه نامههای هواپیما: با مجموع تعهدات بدنه و مسئولیت بیش از ۴۰ میلیارد ریال برای هر هواپیما و ۱۸۰ میلیارد ریال برای هر ناوگان هواپیمایی. بیمه نامههای باربری با سرمایه بیش از ۳۰۰ میلیارد برای هر حمل. تبصره بیمه مرکزی حسب مورد میتواند مبالغ مندرج در این ماده را تغییر دهد و مراتب را به شرکتهای بیمه اعلام نماید. ماده ۷
- خسارت مندرج در صورت حسابهای ماهانه برای هر مورد بر اساس مبالغ خسارات پرداخت شده به بیمه گذاران و یا صاحبان حقوق آنها احتساب میشود. موسسه بیمه واگذارنده میتواند هزینههای متعارف مربوطه به خسارت از قبیل حقالزحمه کارشناسان، هزینه دادرسی، حقالوکاله طبق تعرفه مربوط و هزینه داوری را نیز جداگانه اعلام و به حساب خسارت منظور کند ولی احتساب حقوق و مزایای کارمندانی که در ساعات اداری به امر رسیدگی پروندههای خسارات اشتغال دارند به حساب خسارت ممنوع است. ماده ۸
- بیمه مرکزی میتواند بر امر رسیدگی به پرونده خسارت و برآورد میزان آن نظارت نماید. ماده ۹
- هر گاه موسسه بیمه در صورتهای ماهانه، صدور یک یا چند بیمه نامه را طبق ماده ۱ به بیمه مرکزی اعلام نکند و یا ده روز پس از اخطار بیمه مرکزی از ارسال صورتهای ماهانه خودداری کند کارکزد واگذاری بیمه اتکایی اجباری این بیمه نامهها فقط به میزان ده درصد آن قابل پرداخت خواهد بود. ماده ۱۰
- در مورد بیمههایی که موسسه بیمه صادرکننده بیمه نامه، کلیه هفتاد و پنج درصد مازاد سهمیه اتکایی اجباری را در تعهد خود نگه میدارد نرخ کارمزد اتکایی قابل پرداخت به شرح زیر تعیین میشود: ردیف رشتههای بیمه درصد ۱ بیمه آتش سوزی و خطرات تابعه آن ۲۷ ۲ بیمه باربری کالا ۲۷ ۳ بیمه حوادث اعم از انفرادی و گروهی ۵/۲۴ ۴ بیمه حوادث رانندگان و سرنشینان اتومبیل بیمه شده ۲۲ ۵ بیمه حوادث تکمیل عمر انفرادی ۵/۲۴ ۶ بیمه درمانی اعم از انفرادی و جمعی ۱۵ ۷ بیمه اتومبیل (بدنه) ۲۲ ۸ بیمه دام و طیور ۱۷ ۹ بیمه مسئولیت مدنی دارندگان وسائل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث ۷ ۱۰ بیمه وسائط نقلیه آبی و مسئولیتهای مدنی مربوط به آن ۱۲ ۱۱ بیمه هواپیما و مسئولیتهای مدنی مربوط به آن ۱۲ ۱۲ بیمههای مسئولیت مدنی عمومی ۲۲ ۱۳ بیمههای مسئولیتهای مدنی حرفه ای ۱۷ ۱۴ بیمههای مسئولیتهای حمل و نقل بینالمللی ۱۲ ۱۵ بیمههای مهندسی ۱۷ ۱۶ بیمه پول در صندوق و در حین حمل ۱۷ ۱۷ بیمه صداقت و امانت کارمندان ۱۷ ۱۸ بیمه عدم النفع (به صورت بیمه مستقل) ۱۷ ۱۹ بیمه نفت، گاز و پتروشیمی ۸ ۲۰ بیمه دزدی با شکست حرز (به صورت بیمه مستقل) ۱۷ ۲۱ بیمه شکست شیشه (یه صورت بیمه مستقل) ۲۷ ۲۲ بیمههای اعتباری ۷ ۲۳ بیمه مسئولیت متصدیان حمل و نقل داخلی ۱۵ تبصره ۱
- بیمههای مهندسی مربوط به مواد زیر است: بیمههای تمام خطر مقاطعه کاری، نصب و شکست ماشین آلات، تجهیزات الکترونیک، ماشین آلات پیمانکاری، عیوب اساسی و پنهان ساختمان، بیمه جامع پروژه، بیمه جامع ماشین آلات، فساد کالا در سردخانه و سازههای تکمیل شده. تبصره ۲
- بیمه نفت، گاز و پتروشیمی مربوط به موارد زیر است: الف) بخش خشکی (ساحلی) Onshore: عملیات مربوط به اکتشاف و استخراج نفت و گاز (شامل چاهها، تاسیسات،عملیات و دستگاههای حفاری)، پالایشگاههای نفت، توسعه پالایشگاههای نفت، پالایشگاههای گاز، توسعه پالایشگاههای گاز، تاسیسات پتروشیمی در حال بهرهبرداری، ساخت و نصب تاسیسات نفت، گاز و پتروشیمی، کارخانههای تولید روغن موتور، مخازن نفت و خطوط لوله در حال بهرهبرداری. ب) بخش درایی (فراساحلی) Offshore: عملیات مربوط به اکتشاف و استخراج نفت و گاز (شامل چاهها، تاسیسات، عملیات و دستگاههای حفاری دریایی)، ساخت سکوهای حفاری دریایی، بارگزاری جکتها، Deck ها و... بر روی Barge و حمل و استقرار آنها در محل نصب در دریا جهت ساخت سکوهای حفاری دریایی، بازسازی سکوهای حفاری دریایی، سکوهای حفاری دریایی در حال بهرهبرداری، لوله گذاری در دریا و خطوط لوله در حال بهرهبرداری در دریا و سایر موارد مرتبط با عملیات اکتشاف و استخراج نفت و گاز در دریا. ماده ۱۱
- در مورد بیمههایی که موسسه بیمه صادرکننده بیمه نامه نسبت به مازاد سهمیه بیمه اتکایی اجباری، واگذاری اتکایی انجام میدهد نرخ کارمزد قابل پرداخت معادل هفتاد و پنج درصد نرخ کارمزدی است که در این واگذاری اتکایی به دست میآورد. در هر حال، کارمزد اتکایی اجباری قابل پرداخت، بیش از مقادیر مندرج در جدول ماده ۱۰ نخواهد بود. ماده ۱۲
- کارمزد منافع (مشارکت در سود) هر موسسه بیمه معادل ۱۵ درصد منافع بیمه مرکزی از مجموع بیمههای اتکایی اجباری موضوع این آییننامه موسسه بیمه خواهد بود. ماده ۱۳
- در مواردی که نرخ کارمزد اتکایی اجباری و نرخ کارمزد منافع در این آییننامه و سایر مصوبات شورای عالی بیمه یا در مجوز عرضه بیمه، تعیین نشده است بیمه مرکزی با توجه به موارد مشابه نرخ کارمزد و کارمزد منافع را تعیین خواهد نمود. ماده ۱۴
- منافع بیمه مرکزی از واگذاری بیمههای اتکایی اجباری هر یک از موسسات بیمه که پس از پایان هر سال مالی محاسبه خواهد شد عبارتست از جمع اقلام مندرج در بند (الف) پس از کسر جمع اقلام مندرج در بند (ب) به شرح زیر: الف: ۱ - ذخیره حق بیمه برای خطرات جاری نقل از سال مالی قبل. ۲ - ذخیره خسارات معوق نقل از سال مالی قبل. ۳ - حق بیمه بیمههای اتکایی اجباری سال مالی مورد عمل. ب: ۱ - کارمزدهای اتکایی اجباری سال مالی مورد عمل. ۲ - خسارات پرداختی سال مالی مورد عمل. ۳ - ذخیره حق بیمه برای خطرات جاری در آخر سال مالی مورد عمل. ۴ - ذخیره خسارات معوق در آخر سال مالی مورد عمل. ۵ - پنج درصد حق بیمه بیمههای اتکایی اجباری بابت هزینههای اداری. ۶ - زیان سالهای قبل. ۷ - پنج درصد حق بیمه بیمههای اتکایی اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسائل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث به عنوان سهم صندوق تامین خسارتهای بدنی ۸ - سایر عوارض قانونی. تبصره ۱
- ذخیره حق بیمه برای خطرات جاری طبق آییننامه ذخایر فنی مصوب مجمع عمومی بیمه مرکزی و مکملهای آن محاسبه میشود. تبصره ۲
- حق بیمههای اتکایی اجباری سال مالی مورد عمل عبارتست از حق بیمه بیمههای اتکایی اجباری واگذاری به اضافه حق بیمههای اضافی مربوط منهای حق بیمههای برگشتی مربوط. تبصره ۳
- خسارت پرداختی سال مالی مورد عمل عبارتست از سهم بیمه مرکزی در خسارات و هزینههای کارشناسی پرداخت شده توسط موسسه بیمه پس از کسر سهم بیمه مرکزی از خالص بازیافتیهای خسارات. ماده ۱۵
- چنانچه ضریب خسارت سالانه موسسه بیمه در هر یک از رشتههای غیر زندگی (به جز شخص ثالث) بین ۷۰ درصد تا ۸۵ درصد باشد کارمزد بیمه اتکایی اجباری آن رشته معادل ۸۰ درصد کارمزد مصوب و چنانچه ضریب خسارت هر رشته بیشتر از ۸۵ درصد باشد کارمزد بیمه اتکایی اجباری آن معادل ۶۰ درصد کارمزد مصوب خواهد بود. ماده ۱۶
- چنانچه ضریب خسارت سالانه رشته شخص ثالث در هر موسسه بیمه بین ۹۰ درصد تا ۱۰۰ درصد باشد کارمزد بیمه اتکائی اجباری این رشته معادل ۹۰ درصد کارمزد مصوب و چنانچه ضریب خسارت سالانه این رشته بیشتر از ۱۰۰ درصد باشد کارمزد بیمه اتکائی اجباری آن معادل ۸۰ درصد کارمزد مصوب خواهد بود. ماده ۱۷
- ضریب خسارت طبق فرمول مندرج در آییننامه ذخایر فنی بیمه مرکزی و بر اساس آمار عملکرد بیمههای اتکایی اجباری محاسبه خواهد شد. ماده ۱۸
- موسسات بیمه موظفند بدهیهای معوق ناشی از عملیات اتکایی اجباری خود را تا پایان سال ۱۳۹۱ به بیمه مرکزی بپردازند مگر آن که در خصوص پرداخت، موافقت بیمه مرکزی را به نحو دیگری جلب نمایند. در غیر این صورت بیمه مرکزی میتواند از تاریخ ۱ /۱/ ۱۳۹۲ صورت حسابهای بیمه اتکایی اجباری را بر اساس ۷۵ درصد کارمزدهای مصوب شورای عالی بیمه تهیه و در محاسبات منظور نماید. ماده ۱۹
- بیمه مرکزی میتواند در صورت عدم اجرای مفاد این آییننامه توسط هر یک از موسسات بیمه، با تایید هیات عامل یک یا چند مورد از اقدامات ذیل را اعمال نماید: ۱ - تذکر کتبی به موسسه بیمه. ۲ - عدم پرداخت تمام یا قسمتی از کارمزد و یا کارمزد منافع به تشخیص بیمه مرکزی ۳ - انجام سایر اقدامات پیشبینی شده در قوانین و مقررات مربوطه از قبیل سلب صلاحیت، تعلیق فعالیت شرکت بیمه در یک یا چند رشته بیمه ای معین و.... ماده ۲۰
- این آییننامه از تاریخ ۱۳۹۱/۰۷/۰۱ لازم الاجرا است و جایگزین آییننامههای شماره ۱، ۵، ۷، ۱۴، ۱۶ و ۳۰ و مکملهای آنها و مصوبههای مورخ ۱۶ /۱۲ /۷۸ و ۱۳ /۱۱ /۷۶ شورای عالی بیمه خواهد بود. در مواردی که مفاد این آییننامه با سایر آییننامههای مصوب شورای عالی بیمه از تاریخ لازم الاجرا شدن تعارض داشته باشد آییننامه حاضر ملاک عمل خواهد بود.