آیین‌نامه حمایت از ایمن سازی تاسیسات گردشگری
هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۳/۰۲/۲۳ به پیشنهاد شماره ۱۴۰۲۲۱۰۰/۱۵۹۴۴ مورخ ۱۴۰۲/۰۸/۱۴ وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین‌نامه حمایت از ایمن سازی تاسیسات گردشگری را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱
- وزارت: وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی. ۲
- تاسیسات گردشگری: هریک از تاسیسات گردشگری اقامتی مندرج در ماده (۱) آیین‌نامه ایجاد، اصلاح، تکمیل، درجه بندی و نرخ گذاری تاسیسات گردشگری و نظارت بر آنها، موضوع تصویب‌نامه شماره ۷۵۷۹۱/ت۵۱۰۰۱ه- مورخ ۱۳۹۴/۰۶/۱۱، که با اخذ مجوز از وزارت فعالیت می‌نمایند. ۳
- متقاضی: شخص حقیقی یا حقوقی که درخواست صدور مجوز تاسیس و بهره‌برداری یک یا چند عنوان از مصادیق تاسیسات گردشگری را دارد. ۴
- واحد در حال احداث: هر یک از مصادیق تاسیسات گردشگری که متقاضی آن قصد ایجاد بنا یا سازه را داشته یا بنای ساختمانی آن در مرحله سفت کاری و یا قبل از آن بوده و پس از طی فرآیند مربوط به صدور موافقت اصولی، درخواست احداث و بهره‌برداری واحد گردشگری را دارد. ۵
- واحد تبدیلی: واحدهایی که بنای ساختمانی آن در حال حاضر وجود داشته و متقاضی آن درخواست تبدیل آن بنا به یکی از مصادیق گردشگری را دارد. ۶
- تاسیسات گردشگری فاقد استحکام بنا و مقاومت در برابر آتش: ساختمان‌ها و تاسیسات گردشگری پرخطر، ناایمن و کم خطر. ۷
- بهسازی: مجموعه اقدامات فنی - اجرایی شامل ارزیابی، طراحی، اجرا و نظارت بر ساختمان‌ها و تاسیسات فاقد ایمنی در برابر زلزله و آتش و سیل، وفق مقررات ملی ساختمان، آیین‌نامه طراحی ساختمان در برابر زلزله (استاندارد ۲۸۰۰) و پیوست‌های آن و یا نشریات فنی سازمان برنامه و بودجه کشور حسب مرجع تامین کننده مالی آن. ۸
- تاسیسات پرخطر: هر یک از ساختمان‌ها و تاسیسات گردشگری که مطابق ضوابط و مقررات مباحث ملی ساختمان و آیین‌نامه طراحی ساختمان در برابر زلزله (استاندارد ۲۸۰۰) و سایر ضوابط موجود، علاوه بر اینکه ساختار (سیستم) سازه ای و عملکردی مقاوم در برابر زلزله و امکانات حفاظت در برابر آتش در آنها وجود ندارد، امکان بیشترین خطر و تلفات جانی را نیز به همراه داشته و به تشخیص کارشناس ذی صلاح، امکان فنی بهسازی در برابر زلزله، آتش و سیل را ندارد. ۹
- تاسیسات ناایمن: هر یک از ساختمان‌ها و تاسیسات گردشگری که مشمول تعریف تاسیسات پرخطر نبوده، لیکن به علت نقص اساسی و یا عدم وجود ساختار (سیستم) سازه ای مقاوم در برابر زلزله و یا نقص شرایط حفاظت در مقابل آتش و سیل، نیاز به بهسازی دارد. ۱۰
- تاسیسات کم خطر: هر یک از ساختمان‌ها و تاسیسات گردشگری که مطابق ضوابط و مقررات فنی و مهندسی زمان خود طراحی و اجرا شده‌اند، لیکن وفق ویرایش‌های جدید مقررات ملی ساختمان و آیین‌نامه طراحی ساختمان در برابر زلزله (استاندارد ۲۸۰۰) دارای ضعف ایمنی در برابر زلزله، آتش و سیل بوده و نیازمند اقدامات تکمیلی بهسازی می‌باشند. ماده ۲
- صدور پروانه بهره‌برداری برای متقاضی ایجاد واحد احداثی توسط وزارت، منوط به دارا بودن پروانه ساخت و گواهی پایان کار یا تاییدیه ایمنی از سوی مرجع صدور پروانه ساخت می‌باشد. ماده ۳
- در فرآیند ساخت تاسیسات گردشگری، علاوه بر لزوم رعایت مقررات ملی ساختمان و ضوابط شهرسازی در خصوص ایمنی و اصول فنی و پایش (کنترل) ساخت و سازها، اجرا و پیاده سازی ضوابط تخصصی ابلاغ شده از سوی وزارت الزامی است و شهرداری‌ها و سایر مراجع صدور پروانه ساخت موظفند قبل از صدور پروانه ساختمانی، تنها نقشه‌هایی را بپذیرند که مورد تایید وزارت نیز قرار گرفته‌اند. ماده ۴
- وزارت راه و شهرسازی موظف است با هماهنگی وزارت، حداکثر ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه نسبت به شناسایی و درجه بندی تاسیسات گردشگری فاقد استحکام بنا و مقاومت در برابر آتش در سه گروه پرخطر، ناایمن و کم خطر اقدام نماید. تبصره
- شهرداری‌ها و سایر مراجع صدور پروانه ساختمانی مکلفند در ارزیابی ایمنی با وزارت راه و شهرسازی همکاری نمایند و نسبت به ابلاغ اخطار رفع خطر تاسیسات گردشگری موضوع این ماده اقدام کنند. ماده ۵
- سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی و سایر دستگاه‌های ذی ربط تسهیلات مورد نیاز مربوط به بهسازی تاسیسات گردشگری فاقد استحکام بنا و مقاومت در برابر آتش را در اولویت پرداخت تسهیلات مربوط به حمایت از اشتغال قرار دهد و در لوایح بودجه سنواتی پیش‌بینی نماید. تبصره
- در صورت فراهم بودن تسهیلات و عدم اقدام به استحکام بخشی از سوی مالک، پروانه بهره‌برداری تمدید نمی‌شود و وزارت موظف است مراتب را به مراجع انتظامی و قضایی برای جلوگیری از فعالیت اعلام نماید. ماده ۶
- تمدید پروانه بهره‌برداری تاسیسات گردشگری پرخطر، ممنوع بوده و این گروه از تاسیسات گردشگری از حیث اعطای تسهیلات نوسازی در اولویت می‌باشند. ماده ۷
- صدور پروانه بهره‌برداری گردشگری برای واحدهای تبدیلی فاقد پایان کار، منوط به اخذ تاییدیه ایمنی از مرجع صدور پروانه ساختمانی است. ماده ۸
- تمدید پروانه بهره‌برداری تاسیسات گردشگری فاقد استحکام بنا و مقاومت در برابر آتش که گواهی پایان کار ندارند، در صورتی که در فهرست تاسیسات گردشگری پرخطر نباشد، با اخذ بیمه نامه مسئولیت مدنی در قبال کارکنان و اشخاص ثالث، بیمه نامه آتش سوزی و خطرات تبعی و اخذ تعهدنامه از بهره بردار مبنی بر قبول مسئولیت، حداکثر برای یک دوره سه ساله بلامانع است و در صورتی که در طول این مدت با وجود فراهم بودن تسهیلات بانکی، تاییدیه ایمنی مرجع ذی ربط را اخذ ننماید، مطابق تبصره ماده (۵) این آیین‌نامه از فعالیت آن ممانعت به عمل می‌آید. ماده ۹
- صدور و تمدید پروانه بهره‌برداری تاسیسات گردشگری واقع در بافت‌های تاریخی که نوسازی و بهسازی آنها به لحاظ قوانین میراث فرهنگی دارای محدودیت بوده و همچنین اقامتگاه‌های بوم گردی و سنتی، مستلزم اخذ بیمه نامه مسئولیت مدنی در قبال کارکنان و اشخاص ثالث، بیمه نامه آتش سوزی و اخذ تعهدنامه از بهره بردار مبنی بر قبول مسئولیت و مشروط به رعایت ضوابط تخصصی ارزیابی وزارت می‌باشد. ماده ۱۰
- اداره‌های نظارت بر اماکن عمومی فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مکلفند با اعلام وزارت، نسبت به جلوگیری از فعالیت واحدهای غیرمجاز که بدون اخذ پروانه از وزارت نسبت به اسکان و پذیرایی میهمانان و مسافران مبادرت می‌نمایند، جلوگیری نمایند. تبصره
- تشکل‌های حرفه ای گردشگری موظفند در شناسایی واحدهای غیرمجاز و فاقد مجوز بهره‌برداری، همکاری لازم را با دستگاه‌های ذی ربط به عمل آورند. ماده ۱۱
- وزارت مکلف است ضمن نظارت مستمر بر فعالیت تاسیسات گردشگری، با همکاری تشکل‌های حرفه ای ذی ربط، گزارش اجرای این آیین‌نامه را در مقاطع زمانی شش ماهه به کمیسیون فرهنگی و اجتماعی هیات دولت ارائه کند. معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر