آیین‌نامه تاسیس و فعالیت بورس در مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران
هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۷/۱۱/۲۸ به پیشنهاد شورای عالی بورس و اوراق بهادار و به استناد ماده (۲۹) الحاقی قانون اصلاح قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۸۸ -، آیین‌نامه تاسیس و فعالیت بورس در مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند و سایر اصطلاحات تابع تعاریف مندرج در قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۸۴ - که در این آیین‌نامه به اختصار "قانون" نامیده می‌شود و قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری - صنعتی جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۷۲ - و اصلاحات بعدی آن است: الف- دبیرخانه: دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری - صنعتی و ویژه اقتصادی. ب- اشخاص خارجی: اشخاص موضوع بند (۶) ماده (۱) آیین‌نامه سرمایه‌گذاری خارجی در بورس‌ها و بازارهای خارج از بورس موضوع تصمیم نامه شماره ۱۷۷۹۳/ ۴۲۴۵۹ مورخ ۱۳۸۹/۱/۲۹. ماده ۲
- صدور، تعلیق و لغو مجوز تاسیس و فعالیت بورس در مناطق با رعایت قانون و این آیین‌نامه انجام می‌شود. ماده ۳
- متقاضی تاسیس بورس باید درخواست خود را به صورت کتبی، به همراه مدارک زیر و با رعایت شرایط مندرج در ماده (۴) این آیین‌نامه به سازمان ارایه نماید: الف - کاربرگ (فرم) تکمیل شده تقاضا و طرح تجاری بورس مطابق قالب مورد تایید سازمان. ب - تاییدیه و معرفی نامه دبیرخانه. پ- اساسنامه پیشنهادی بورس مطابق قالب مورد تایید سازمان. ت- طرح عملیاتی مطابق قالب مورد تایید سازمان که حداقل شامل رویه‌های اجرایی معاملات، نحوه پذیرش و فعالیت مشارکت کنندگان و اعضا، ابزارهای مالی و کالاهای قابل معامله در بورس، رویه تسویه و پایاپای، مشخصات سامانه معاملاتی، رویه‌های نظارتی، مشخصات محل فعالیت و امکانات سخت افزاری و نرم افزاری باشد. ماده ۴
- بورس در مناطق باید حداقل دارای شرایط زیر باشد: الف- سرمایه بورس صرفاً ارزی باشد. ب - حسابرس بورس از بین حسابرسان داخلی و بین‌المللی مورد تایید سازمان انتخاب شود. پ - معاملات به صورت ارزی انجام شود. ت- ترکیب سهامداران متشکل از اشخاص داخلی و خارجی باشد. ث- شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه به عنوان اتاق پایاپای بورس، عملیات تسویه ارزی معاملات را به عاملیت یک یا چند بانک داخلی یا خارجی انجام دهد. ج- امکان دسترسی و فعالیت کارگزاران و معامله گران بین‌المللی با مجوز و نظارت سازمان فراهم شود. چ- زیرساخت‌های لازم برای انجام معاملات برخط (آنلاین) با مجوز و نظارت سازمان فراهم شود. ماده ۵
- حداقل سرمایه جهت تاسیس و فعالیت بورس، سقف مالکیت اشخاص داخلی و خارجی از سهام آن و همچنین گروه بندی سهامداران بورس از حیث نوع فعالیت و حداکثر درصد سهامداری هر گروه که در اساسنامه بورس آمده در زمان تاسیس و پس از آن، توسط شورا تعیین می‌شود. ماده ۶
- سازمان ظرف (۴۵) روز پس از تکمیل مدارک موضوع ماده (۳) این آیین‌نامه، با بررسی درخواست، نسبت به ارایه پیشنهاد صدور مجوز تاسیس به شورا و یا نسبت به عدم پذیرش درخواست اقدام و نتیجه را به متقاضی و دبیرخانه منعکس می‌نماید. ماده ۷
- مجوز فعالیت بورس پس از اخذ و تایید مستندات زیر توسط سازمان، از سوی شورا صادر می‌شود: ۱- آگهی روزنامه رسمی در خصوص ثبت و تاسیس شرکت در منطقه. ۲- سند مالکیت یا اجاره‌نامه محل استقرار بورس. ۳- وثایق و اسناد مربوط به آن، در صورتی که جهت شروع فعالیت بورس، تودیع وثایق توسط شورا تعیین شده باشد. تبصره
- بورس باید ظرف (۹) ماه پس از صدور مجوز تاسیس، مجوز موضوع این ماده را اخذ و فعالیت خود را آغاز نماید. در غیر این صورت مطابق ماده (۱۳) این آیین‌نامه اقدام خواهد شد. ماده ۸
- ثبت بورس در منطقه توسط مرجع ثبت سازمان منطقه پس از تایید سازمان مبنی بر احراز شرایط زیر با رعایت قانون انجام خواهد شد: الف - صدور مجوز تاسیس بورس، توسط شورا. ب - تصویب اساسنامه توسط مجمع عمومی موسس مطابق آنچه به تصویب سازمان رسیده است. پ- تادیه حداقل سرمایه تعیین شده توسط شورا. ت- تایید صلاحیت حرفه ای اعضای هیات مدیره و مدیرعامل بورس قبل از قبول سمت توسط سازمان. ث - تایید ساختار سازمانی بورس توسط سازمان. تبصره
- ثبت تغییرات بورس پس از موافقت سازمان در مرجع ثبت سازمان منطقه امکان پذیر است. ماده ۹
- کلیه مقررات نظارتی و اجرایی از جمله مقررات پذیرش اوراق بهادار و کالا، معاملات، انتشار و افشای اطلاعات، تسویه و پایاپای و پذیرش امضا به پیشنهاد بورس به تصویب سازمان می‌رسد. ماده ۱۰
- فعالیت نهادهای مالی داخلی و خارجی در مناطق از طریق تاسیس نهادهای مالی جدید یا افتتاح شعب یا نمایندگی یا پیشنهاد بورس و پس از اخذ مجوز از سازمان مجاز می‌باشد. ماده ۱۱
- بورس موظف است اطلاعات و گزارش‌های مالی مورد درخواست سازمان را بر اساس ضوابط و در قالب کاربرگ (فرم) های ابلاغی مصوب سازمان و طی مهلت‌های مقرر ارایه نماید. ماده ۱۲
- مصادیق تخلفات بورس و مدیران آن به موجب دستورالعمل مصوب سازمان تعیین می‌شود. نحوه رسیدگی به تخلفات مذکور نیز مطابق ترتیبات مقرر در دستورالعمل یاد شده خواهد بود. ماده ۱۳
- در صورت وقوع هر یک از موارد زیر سازمان پیشنهاد تعلیق یا لغو مجوز بورس را به شورا ارایه می‌نماید: ۱- ورشکستگی بورس. ۲- افزایش بیش از حد مخاطرات فعالیت بورس، به تشخیص سازمان. ۳- عدم شروع فعالیت طی مهلت مقرر در این آیین‌نامه. ۴- درخواست بورس مبنی بر توقف فعالیت. تبصره
- تداوم تعلیق به مدتی بیش از شش ماه منجر به لغو مجوز خواهد شد. ماده ۱۴
- توقف اختیاری فعالیت بورس در صورت موافقت شورا و پس از ایفای کلیه تعهدات آن امکان پذیر است. توقف فعالیت بدون رعایت مقررات این ماده تخلف محسوب می‌شود. ماده ۱۵
- انحلال بورس منوط به اخذ مجوز از شورا و انجام مراحل انحلال، تصفیه و ثبت خاتمه تصفیه تحت نظارت سازمان خواهد بود. ماده ۱۶
- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است تمهیدات و اقدامات لازم جهت انجام فعالیت بورس از جمله افتتاح حساب ارزی، انتقال و تسویه وجوه به صورت ارزی را به عمل آورد. ماده ۱۷
- سایر ضوابط لازم جهت توسعه بورس در چهارچوب قوانین مربوط و این آیین‌نامه، توسط شورا تصویب و ابلاغ می‌شود. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری