آیین نامه بازرسی و نمونه برداری

ماده ۱

• تعاریف اصلاحاتیکه در این آیین‌نامه و آیین نامه‌های دیگر قانون مواد الحاقی به قانون تاسیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به کار رفته است به شرح زیر تعریف می‌شود: ۱
• کارخانه و کارگاه، واحد تولیدی است که در آن مواد اولیه اعم از خام و نیمه ساخت به صورت اشیاء و اجناس تولیدی یا ساخته شده درآید و کارگر در آنجا به دستور کارفرما برای انجام یکی از مقاصد تولیدی مذکور کار کند. ۲
• محل تهیه، محلی است که فرآورده‌های کشاورزری یا هر نوع فرآورده دیگر در آنجا به دست آمده و عملیات لازم برای قابل عرضه کردن آنها به بازار در آن محل فراهم شود. ۳
• محل تمرکز، انبارها و مراکزی است که مواد خام و یا نیمه ساخت و یا فرآورده در آنجا نگهداری شود. ۴
• محل عرضه و فروش، جائی است که فرآورده برای خرید و فروش در آن عرضه شود. ۵
• بازرسی اولیه، عبارتست از: الف- رسیدگی مدارک و اسناد مورد نیاز برای استاندارد کردن فرآورده. ب- بازدید فعالیت‌های کارخانه و کارگاه. ج- رسیدگی بوضع بهداشتی و ایمنی و حفاظتی. د- بررسی تجهیزات و وسائل آزمایشگاهی برای کنترل کیفیت فرآورده ه-- رسیدگی به میزان قدرت و تولید فرآورده و- نمونه برداری از فرآورده در مراحل مختلف. ز- تطبیق نتایج آزمایشگاهی با مشخصات استاندارد ۶
• بازرسی از مراحل از تولید، عملیاتی است که بعد از استاندارد شدن فرآورده برای کنترل مواد خام و حصل اطمینان از اجرای استاندارد رسمی در مراحل تهیه و تولید و ساخت کالا و علامتگذاری و بسته بندی و انبار کردن آنها انجام می‌شود. ۷
• بازرسی فرآورده، عملیاتی است که برای فرآورده‌های دارای مهر استاندارد که به بازار عرضه یا آماده عرضه شدن است به منظور مطابقت مشخصات آنها با استاندارد رسمی و تعیین نوع و چگونگی کیفیت و مقدار وزن و نحوه بسته بندی و ضد عفونی کردن و غیره انجام شود. ۸
• نمونه برداری، انتخاب مقداری از مواد اولیه و فرآورده‌ها است که در مراحل تولید یا ساخت یا نگهداری در انبار یا از محل عرضه و فروش بر طبق سیستم نمونه برداری مشخصی انجام شود. ۹
• آزمایش، کلیه عملیات آزمایشگاهی و مقایسه ای و مطالعاتی و تحقیقاتی است که برای مطابقت کیفیت مشخصات فرآورده با استاندارد رسمی و تطبیق روش کار با آیین کار با آیین کار رسمی انجام شود. ماده ۲
• بازرسی ۱
• کارشناس موسسه حق دارد در هر موقع جهت عملیاتی که برای تولید یا ساخت فرآورده انجام می‌شود بر طبق اجازه خاصی که بر حسب مورد از طرف موسسه صادر میشود بکارخانه‌ها و کارگاهها و محلهای تهیه یا تولید یا ساخت یا نگاهداری یا بسته بندی یا عرضه یا فروش فرآورده‌های استاندارد شده وارد شده و از فرآورده نمونه برداری نماید. ۲
• اجازه نامه بازرسی و نمونه برداری فرآورده معین یا تمام فرآورده‌های استاندارد شده به مدت محدود یا به طور دائم صادر می‌شود. ۳
• اجازه نامه رسمی بازرسی و نمونه برداری با امضای مدیرعامل موسسه یا توسط معاون مجاز از طرف او صادر خواهد شد. ۴
• در صورتی که محل تهیه یا تولید یا ساخت یا نگهداری فرآورده استاندارد شده مسکونی باشد تحصیل اجازه لازم از دادستان محل ضروری است. ماده ۳
• کارت بازرسی ۱
• موسسه استاندارد موظف است برای کارشناسان انتصابی خود کارت مخصوص بازرسی که معرف سمت آنان باشد صادر و به آنان تسلیم نماید. ۲
• در صورتی که کارشناس انتصابی از سمت بازرسی برکنار شود کارت مخصوص باید از او اخذ و باطل گردد. ۳
• کارشناسان موسسه باید در موقع بازرسی و نمونه برداری پروانه یا کارت مخصوص و همچنین اجازه نامه رسمی بازرسی و نمونه برداری را همراه داشته باشند و آن را قبل از شروع به بازرسی و نمونه برداری به مدیران کارخانه‌ها و یا کارگروهها و یا مسئولان محلهای تهیه یا تولید یا ساخت یا نگاهداری و یا فروش فرآورده‌های استاندارد شده ارائه دهند. ماده ۴
• وظائف کارشناسان در موقع بازرسی وظائف کارشناسان در وقع بازرسی بر حسب مورد به قرار زیر است: ۱
• بازرسی فیزیکی از فرآورده بر اساس استاندارد رسمی. ۲
• نمونه برداری از فرآورده استاندارد شده با حضور و یا با اطلاع مدیران یا مسئولان کارخانه‌ها و کارگلاهها یا متصدیان مراکز تهیه یا تولید و عرضه یا فروش آنها. ۳
• انجام آزمایش بر روی فرآورده استاندارد شده در آزمایشگاه کارخانه یا کارگاه. ۴
• بررسی نتایج آزمایشهائیکه در آزمایشگاههای کارخانه‌ها یا کارگاهها انجام شده است. ۵
• نظارت مستمر یا غیرمستمر و محدود و یا نامحدود از وضعیت تولید و ساخت فرآورده استاندارد شده در تمام مراحل تهیه و ساخت و بسته بندی. ۶
• تعلیم روشهای علمی نمونه برداری و آزمایش نمونه‌ها بر طبق روش آزمایشی که در استاندارد رسمی پیش‌بینی شده است. ۷
• مراجعه به دفاتر و مدارکی که برای انجام بازرسی لازم و ضروری باشد و تهیه رونوشت تمام یا قسمت از مدارک مورد لزوم. ۸
• بازرسی در نحوه استعمال علائم استاندارد رسمی. ۹
• انجام اقدامات و عملیاتی که برای اجرای استانداردهای اجباری و تشویقی لازم بوده و هیات مدیره موسسه در حدود قانون مواد الحاقی به قانون تاسیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران یا سایر قوانین موضوعه انجام آنها را تصویب و ابلاغ کرده باشد. ماده ۵
• گزارش کارشناسی کارشناس موسسه مکلف است در هر مورد نتیجه مشاهدات و بازرسی و اقدامات خود را در دو نسخه در روی اوراق مخصوص که به وسیله موسسه و در اختیار او گذاشته میشود تنظیم نموده و به موسسه تسلیم نماید. مدیرعامل موسسه می‌تواند یک نسخه از گزارش مزبور را جهت اطلاع مدیر یا مسئول کارخانه یا کارگاه یا محل عرضه و فروش یا نگهداری فرآورده ارسال دارد. ماده ۶
• مقدار و میزان نمونه ۱
• نمونه برداری از فرآورده باید بر طبق میزان تعیین شده در استاندارد رسمی یا متناسب با اندازه ای باشد که برای آزمایش لازم است. ۲
• نمونه‌ها باید در مقابل رسید اخذ گردد و مقدار یا تعداد و همچنین مشخصات فیزیکی آن در گزارش کارشناس قید شود. ماده ۷
• روش آزمایش نمونه کالاهای استاندارد شده بر طبق روشی که در استاندارد رسمی پیش‌بینی شده است با رعایت اصول علمی آزمایش خواهد شد و در صورتی که در استاندارد رسمی روش آزمایش تعیین نشده باشد از روش آزمونی که کمیسیون تدوین استاندارد تعیین و تصویب می‌نماید پیرو خواهد شد. ماده ۸
• استرداد باقیمانده نمونه هرگاه پس از انجام آزمایش نمونه قابل استفاده یا تبدیل باشد باقیمانده آن باید بصاحب نمونه مسترد و رسید اخذ گردد. ماده ۹
• انجام آزمایش در خارج از آزمایشگاههای موسسه موسسه مجاز است در صورت لزوم به تشخیص خود انجام آزمایش نمونه فرآورده‌ها و تطبیق کیفیات و مشخصات آنها را با استاندارد رسمی به آزمایشگاههای موسسات آموزش عالی یا موسسات وابسته به دولت یا موسسات خصوصی معتبر داخل یا خارج از کشور ارجاع نماید در این صورت هزینه آزمایش نمونه فرآورده‌ها بر طبق صورت حسابی که هیات مزبور ارسال میدارند باضافه ۵ درصد کارمزد باید توسط اشخاص حقیقی و حقوقی که از مزایای علائم استاندارد بهره مند میشود پرداخت شود. ماده ۱۰
• دستورالعمل اجرایی دستورالعمل هائیکه برای اجرای این آیین‌نامه لازم باشد به وسیله هیات مدیره موسسه تهیه و به موقع اجرا گذارده خواهد شد. آیین‌نامه فوق که مشتمل بر ۱۰ ماده میباشد و بنا به اختیار حاصله از ماده ۱۲ قانون مواد الحاقی به قانون تاسیس موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب بیست و چهارم آذر ماه ۱۳۴۹ در جلسه مورخ ۲۸ /۴ /۵۰ به تصویب شورای عالی استاندارد رسیده است جهت اجرا ابلاغ می‌گردد. وزیر اقتصاد و رئیس شورای عالی استاندارد