آیین‌نامه ارزیابی اثرات زیست محیطی طرحها و پروژه‌های بزرگ
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۰/۸/۲۹ بنا به پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، آیین‌نامه ارزیابی اثرات زیست محیطی طرحها و پروژه‌های بزرگ تولیدی، خدماتی و عمرانی را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف
- سازمان: سازمان حفاظت محیط زیست. ب
- طرح: طرحها و پروژه‌های بزرگ تولیدی، خدماتی و عمرانی موضوع پیوست شماره (۱) مصوبه شماره ۱۴۴۴۷۹ /۴۵۸۸۰ مورخ ۱۳۹۰/۷/۲۰. ج
- گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی: گزارش مطالعاتی که با هدف پیش‌بینی و شناسایی مجموعه آثار و پیامدهای زیست محیطی احتمالی یک طرح صورت می‌گیرد و در قالب گزارش ارزیابی اجمالی و گزارش ارزیابی تفصیلی تدوین می‌شود. د
- گزارش ارزیابی اجمالی: گزارشی که بر اساس سر فصلهای تعیین شده در پیوست شماره (۲) مصوبه شماره ۱۴۴۴۷۹ /۴۵۸۸۰ مورخ ۱۳۹۰/۷/۲۰، تهیه می‌شود و هدف عمده آن، پیش‌بینی اثرات مهم و ماندگار طرح مورد نظر در محیط زیست و کمک به انتخاب بهینه گزینه‌های طرح می‌باشد. ه
- - گزارش ارزیابی تفصیلی: گزارشی تکمیلی و تا حد امکان کمی و مدلل که در آن جنبه‌ها و نکات مندرج در گزارش ارزیابی اجمالی بویژه وضع موجود محیط زیست منطقه اجرای طرح، جنبه‌های زیست محیطی طرح و شعاع تاثیرگذاری آنها و نیز تمهیدات مربوط به طور دقیق تشریح و ارایه می‌شود. هدف عمده این گزارش تدقیق پیش‌بینی اثرات و تصمیمات متخذه و در نهایت ارتقای کیفی تمهیدات پیشنهادی می‌باشد که شرح خدمات آن بر اساس پیوست شماره (۲) مصوبه شماره ۱۴۴۴۷۹ /۴۵۸۸۰ مورخ ۲۰/ ۷/ ۱۳۹۰ در مقیاس دقیقتر توسط دستگاه اجرایی ذی ربط و با همکاری سازمان تهیه می‌شود. و
- مناطق تحت حفاظت: مناطق چهار گانه تحت حفاظت شامل پارک ملی، اثر طبیعی ملی، پناهگاه حیات وحش و منطقه حفاظت شده موضوع بند (الف) ماده (۳) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست - مصوب ۱۳۵۳ - ز
- تالاب بین‌المللی: تالابهایی که در کنوانسیون جهانی رامسر به ثبت رسیده‌اند. ح
- مناطق حساس ساحلی - دریایی: شامل خورها، مصبها، خلیجها، تالابهای ساحلی، رویشگاههای حرا، بسترهای علفی، صخره‌های مرجانی، مناطق تخم گذاری لاک پشتهای دریایی و نظایر آن که دارای منابع حساس ساحلی و دریایی و یا وابسته به دریا می‌باشند. ماده ۲ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- مجریان طرحها موظفند در مرحله امکان سنجی و مکان یابی آنها گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی مربوط را تهیه و جهت بررسی و تایید به کارگروه ملی ارزیابی اثرات زیست محیطی که متشکل از اعضای زیر است، ارایه نمایند: ۱ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- معاون محیط زیست انسانی سازمان (رئیس) ۲ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- نماینده تام الاختیار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ۳ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- نماینده تام الاختیار رئیس دستگاه اجرایی مربوط (حداقل در سطح مدیر کل) تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- دبیرخانه کارگروه مذکور در دفتر ارزیابی اثرات زیست محیطی سازمان مستقر می‌باشد و مدیر کل آن دفتر به عنوان دبیر کارگروه تعیین می‌شود. تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- جلسات کارگروه یاد شده با حضور همه اعضا رسمیت می‌یابد و تصمیمات آن با رای مثبت حداقل دو عضو، معتبر می‌باشد. تبصره ۳ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- تهیه گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی صرفاً توسط مشاورین حقیقی و حقوقی ذی صلاح که صلاحیت آنها به تصویب مراجع قانونی رسیده باشد، مجاز است. تبصره ۴ (الحاقی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح‌های استانی موضوع بند (ث) تصویب‌نامه شماره ۷۵۶۰۹/ت ۵۱۰۵۲ ه- مورخ ۱۳۹۴/۶/۱۱ در صورت اخذ تاییدیه کارگروه متشکل از مدیران کل محیط زیست (رئیس) و دستگاه ذی ربط استان و رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان مربوط به محل اجرای طرح، از ارایه گزارش مذکور به کارگروه موضوع این ماده مستثنی می‌باشند. ماده ۳ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- مجریانی که گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح‌های آنها به تایید کارگروه موضوع ماده (۲) می‌رسد، موظفند از آغاز عملیاتی شدن و اجرای طرح خود بر اساس شیوه‌نامه ای که توسط سازمان تهیه و به تصویب هیات وزیران می‌رسد از اجرای صحیح طرح مصوب و الزامات مربوط اطمینان حاصل نمایند. تبصره
- دستگاههای دولتی فاقد واحد مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست می‌توانند از مشاورین ذی صلاح جهت نظارت استفاده نمایند. ماده ۴
- گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی باید شامل هر دو دوره ساخت و بهره‌برداری طرح باشد و مسئولیت اجرا و زمان هر اقدام به منظور رفع یا کاهش آثار سوء زیست محیطی مشخص گردد. ماده ۵
- سازمان موظف است برای اطلاع مجریان طرحها، محدوده مناطق تحت حفاظت خود را مطابق مصوبات شورای عالی حفاظت محیط زیست و همچنین تالابهای بین‌المللی و مناطق حساس ساحلی - دریایی را به صورت نقشه‌های رقومی تهیه و منتشر نماید. نقشه منتشر شده تا انتشار نقشه جدید، معتبر خواهد بود. ماده ۶ (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- کارگروه موضوع ماده (۲)، نظرات نهایی خود را در مورد گزارش ارزیابی، ظرف یک ماه پس از دریافت گزارش به مجری اعلام می‌نماید. تبصره (اصلاحی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- رئیس کارگروه می‌تواند برای یک بار مهلت بررسی گزارش ارزیابی را به مدت یک ماه تمدید نماید. عدم ارسال پاسخ کار گروه در پایان مهلت تعیین شده به معنی موافقت می‌باشد. ماده ۷
- سازمان نظر کارگروه موضوع ماده (۲) در خصوص گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی را به یکی از سه شکل زیر به مجری طرح ابلاغ خواهد نمود: الف - موافقت با اجرای طرح (تایید گزارش) ب - موافقت مشروط با اجرای طرح (براساس انجام گزینه‌های اصلاحی و یا راهکارهای بهسازی) ج- مخالفت با اجرای طرح (عدم تایید گزارش) و لزوم معرفی گزینه دیگر ماده ۸
- سازمان موظف است برای مجریانی که مفاد مندرج در گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی را رعایت ننمایند، در دو نوبت با مهلت ۲۰ روزه اخطاریه صادر نماید و در صورت عدم توجه با مجری طرح برابر قوانین و مقررات از جمله ماده (۶۹۰) قانون مجازات اسلامی رفتار می‌شود. تبصره (الحاقی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- در صورت عدم رعایت مفاد گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی توسط مدیران دولتی مجری طرح، موضوع به هیات رسیدگی به تخلفات اداری ارجاع می‌شود. ماده ۹ (الحاقی ۱۳۹۵/۰۴/۰۲)
- ارزیابی اثرات زیست محیطی تاسیسات هسته ای و فعالیت‌های پرتوی بر اساس قانون سازمان انرژی اتمی ایران - مصوب ۱۳۵۳ - و قانون حفاظت در برابر اشعه - مصوب ۱۳۶۸ - توسط مراکز نظام ایمنی هسته ای کشور و با رعایت قوانین و مقررات ملی و بین‌المللی و تایید شورای انرژی اتمی خواهد بود. محمدرضا رحیمی - معاون اول رئیس جمهور