آیین‌نامه اجرایی مواد (۲) و (۳) قانون توسعه و بهینه سازی آب شرب شهری و روستایی در کشور
هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۵/۱۲/۱۱ به پیشنهاد مشترک وزارتخانه‌های راه و شهرسازی، صنعت، معدن و تجارت، نیرو و آموزش و پرورش و سازمان‌های صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و برنامه و بودجه کشور و به استناد مواد (۲) و (۳) قانون توسعه و بهینه - سازی آب شرب شهری و روستایی در کشور - مصوب ۱۳۹۴- آیین‌نامه اجرایی مواد یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- اصطلاحات مندرج در این آیین‌نامه در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف
- قانون: قانون توسعه و بهینه سازی آب شرب شهری و روستایی در کشور - مصوب ۱۳۹۴-. ب
- الگوی مصرف آب: میزان مصرف آبی که به عنوان متوسط مصرف ماهانه آب مشترکین خانگی بر اساس بعد خانوار استانی و مناطق جغرافیایی مطابق با تبصره (۴) ماده (۱) قانون به تفکیک شرایط عادی، تنش و بحران توسط وزارت نیرو تهیه و ابلاغ می‌گردد. الگوی مصرف آب مشترکین آب غیرخانگی، ظرفیت قراردادی نامیده می‌شود که در قرارداد مشترک درج شده و مشترک مجاز به مصرف تا این حد بر حسب متر مکعب در ماه می‌باشد. پ
- تجهیزات آب بر: مجموعه ای از وسایل و تجهیزاتی که در آن آب، مصرف، تبدیل یا منتقل می‌شود مانند ماشین لباسشویی، ظرفشویی، کولر آبی، شوفاژ و آب گرمکن. ت
- تجهیزات آب پخش: تجهیزاتی که فقط آب را منتقل و پخش می‌نمایند مانند انواع شیرآلات، آب شویه (سیفون)، دوش و سرشیر. ث
- تجهیزات کاهنده مصرف: تجهیزاتی مانند وسایل کاهنده دبی جریان، کاهنده فشار و افزایش دهنده سرعت خروجی آب که باعث کاهش مصرف آب اعم از آب بر و آب پخش می‌گردند. ج
- آب خاکستری: فاضلاب تولید شده در خانه به جز فاضلاب توالت. چ
- بازچرخانی آب: فرآیند استفاده مجدد از آب خاکستری یا پساب. ح
- برچسب آب: صفحه حاوی اطلاعات مربوط به معیارها و برخی مشخصات فنی از قبیل مقدار مصرف و یا بازده که بر روی بدنه کالاهای آب بر و کالاهای آب پخش جهت اطلاع استفاده کنندگان از میزان مصرف آب، قابل نصب می‌باشد. خ
- تاسیسات جمع‌آوری آب باران: تجهیزات جمع‌آوری، ذخیره سازی و بهره‌برداری از آب باران که از پشت بام یا محوطه ساختمان یا بخشی از معابر عمومی سرازیر می‌شود. ماده ۲
- سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مکلف است با هماهنگی و کمک وزارت نیرو در همه ایام به ویژه در ماه‌های گرم سال در شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی سراسری و استانی، برنامه‌های مرتبط با مدیریت مصرف و بهره وری آب شرب در گروه‌های مختلف سنی شامل کودکان و بزرگسالان را تولید و نسبت به پخش رایگان آن در ساعات پرمخاطب و در ساختارها و قالب‌های متنوع به شرح جدول زیر اقدام نماید: ردیف پوشش شبکه استان موضوع پخش برنامه‌ها نوع شبکه (تلویزیونی/رادیویی) حداقل ماهانه پخش برنامه مرتبط هدف پخش ۱ شبکه‌های سراسری تمامی استانها تلویزیونی ۱۲۰۰ دقیقه ترویج مناسب فرهنگ بهینه مصرف رادیویی ۲۴۰۰ دقیقه ۲ شبکه‌های استانی استانهایی که اکثریت جمعیت آنها به تشخیص وزارت نیرو تحت شرایط عادی تامین آب قرار دارند تلویزیونی ۳۶۰ دقیقه آموزش مخاطبان در خصوص مدیریت و کاهش مصرف آب رادیویی ۷۲۰ دقیقه استانهایی که اکثریت جمعیت آنها به تشخیص وزارت نیرو تحت شرایط تنش در تامین آب قرار دارند تلویزیونی ۴۸۰ دقیقه آموزش مخاطبان در خصوص مدیریت و کاهش مصرف آب و هشدار درباره وضعیت آبی کشور و استان مربوط رادیویی ۹۶۰ دقیقه استانهایی که اکثریت جمعیت آنها به تشخیص وزارت نیرو در شرایط بحرانی تامین آب قرار دارند تلویزیونی ۶۶۰ دقیقه آموزش مخاطبان در خصوص مدیریت و کاهش مصرف آب، پخش اعلامیه‌های وزارت نیرو، نشان دادن فاجعه آبی و نتایج حاصل از بی آبی رادیویی ۱۳۲۰ دقیقه تبصره ۱
- در اجرای بند (الف) ماده (۲) قانون، وزارت نیرو مکلف است با همکاری سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران محتوا و اثربخشی برنامه‌های موضوع این ماده را بررسی و ارزیابی نموده و به صورت مستمر نسبت به رفع نواقص و بهبود آنها اقدام نماید. تبصره ۲ (اصلاحی ۱۳۹۶/۰۸/۰۳)
- رسانه‌های دولتی مکلفند در هر ماه نسبت به آگاهی بخشی در زمینه مدیریت مصرف آب از طرق مختلف از جمله پخش آگهی، گزارش، چاپ مقاله و تهیه ویژه نامه‌ها با هماهنگی وزارت نیرو اقدام نمایند. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مکلف است در مقاطع شش ماهه گزارش فعالیت‌های صورت گرفته در این خصوص را به سازمان برنامه و بودجه کشور ارایه نماید. دستگاه‌هایی که اختیار کمک از محل بودجه عمومی دولت به رسانه‌های غیردولتی را دارند در چارچوب قوانین، اولویت کمک را به موارد ترویج فرهنگ مصرف بهینه آب اختصاص دهند. ماده ۳
- وزارت آموزش و پرورش مکلف است با همکاری وزارت نیرو ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ آیین‌نامه، آموزش نحوه مصرف بهینه آب را در تدوین کتب درسی و برنامه‌های آموزشی و پرورشی منظور نماید. ماده ۴
- سازمان ملی استاندارد ایران مکلف است با همکاری وزارتخانه‌های نیرو و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی استانداردهای ملی تجهیزات و ماشین آلات آب بر و آب پخش شامل استاندارد برچسب آب، استانداردهای فنی و تاسیسات جمع‌آوری آب باران و باز چرخانی آب را متناسب با شرایط کم آبی کشوری در راستای مدیریت مصرف بهینه آب، ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، تدوین و جهت طی مراحل اجباری شدن به شورای عالی استاندارد ارایه نماید. تبصره ۱
- کلیه تولیدکنندگان و واردکنندگان تجهیزات آب بر و آب پخش و تجهیزات مرتبط با تاسیسات جمع‌آوری آب باران و بازچرخانی آب مکلفند با رعایت قوانین و مقررات و بر مبنای استانداردهای ملی مربوط، نسبت به تهیه و نصب برچسب آب بر روی کالا و بسته بندی آن اقدام نمایند. واردات، توزیع و فروش تجهیزات آب بر و آب پخش پرمصرف مغایر با الزامات برچسب آب ممنوع است. تبصره ۲
- ثبت سفارش و واردات کالاها و تجهیزات مغایر با استاندارد ملی و بین‌المللی مورد تایید سازمان ملی استاندارد ایران موضوع این ماده ممنوع بوده و گمرک جمهوری اسلامی ایران موظف است از ورود تجهیزات یاد شده جلوگیری نماید. موارد ثبت سفارش شده قبل از ابلاغ این آیین‌نامه مستثنی می‌باشند. تبصره ۳
- تمامی کاربران آب در بخش‌های دولتی، نظامی، انتظامی، نهادها و موسسات عمومی غیردولتی مکلفند تجهیزات و ماشین آلات مورد نیاز خود را براساس استانداردهای این ماده خریداری نمایند. ذی حساب‌های مربوط مکلف به نظارت بر رعایت مفاد این تبصره می‌باشند. ماده ۵
- سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است به منظور تامین منابع مورد نیاز جهت خرید و نصب تجهیزات کاهنده مصرف آب، بازچرخانی آب و تاسیسات جمع‌آوری آب باران در تمامی مراکزی که برابر قانون معاف از پرداخت آب بها می‌باشند، اعتبار لازم را با هماهنگی وزارت نیرو در قالب طرح ملی مدیریت مصرف آب شهری (تملک دارایی‌های سرمایه ای) پیش‌بینی و در بودجه سالانه طرح‌های عمرانی تامین نماید. ماده ۶
- وزارت راه و شهرسازی مکلف است ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، نسبت به اصلاح مبحث (۱۶) مقررات ملی ساختمان در زمینه طراحی و اجرای تاسیسات باز چرخانی آب، جمع‌آوری آب باران و دفع بهداشتی فاضلاب در ساختمان‌های موضوع بند (ث) ماده (۲) قانون و استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف و الزامات مدیریت بهینه مصرف آب در تمامی ساختمان‌ها اقدام و شرایط لازم را جهت کنترل و تایید طراحی و اجرای آن فراهم نماید. تبصره
- سازمان هواشناسی کشور موظف است ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، نقشه و فهرست شهرها و روستاهای دارای میانگین بلند مدت بارش سالانه (۲۵۰) میلیمتر و بالاتر را تهیه و اعلام نماید. ماده ۷
- شرکت‌های آب و فاضلاب شهری و روستایی مکلفند پس از دریافت تاییدیه سازمان نظام مهندسی ساختمان در شهرها و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در مناطق روستایی مبنی بر نصب تاسیسات باز چرخانی آب و جمع‌آوری آب باران در ساختمان‌های جدید الاحداث موضوع بند (ث) ماده (۲) قانون، نسبت به اعمال تخفیف در حق انشعاب آب به میزانی که به پیشنهاد وزارت نیرو به تصویب هیات وزیران می‌رسد، اقدام نمایند. تبصره ۱
- در صورت نصب تاسیسات بازچرخانی آب و جمع‌آوری آب باران در ساختمان‌های یاد شده، شرکت‌های آب و فاضلاب شهری مکلفند پس از تایید نصب تجهیزات مذکور و کنترل مستمر آن، نسبت به تخفیف بیست درصدی کارمزد دفع فاضلاب اقدام نمایند. تبصره ۲
- در صورتی که در کنترلهای دوره ای مشخص گردد تاسیسات بازچرخانی آب یا جمع‌آوری آب باران، کارکرد استاندارد را نداشته یا اینکه از مدار بهره‌برداری خارج شده‌اند، تخفیف مذکور برای اینگونه املاک تا زمان اصلاح قطع می‌گردد. ماده ۸
- وزارت نیرو موظف است تعرفه‌های آب و فاضلاب را سالانه با هماهنگی سازمان برنامه و بودجه کشور به تفکیک شرایط عادی، تنش و بحرانی به تصویب هیات وزیران برساند به نحوی که حداقل پنجاه درصد از منابع مورد نیاز جهت کاهش حداقل یک درصد از هدررفت آب در شبکه تا رسیدن به استاندارد جهانی تامین گردد. مابقی منابع مورد نیاز در بودجه سنواتی پیش‌بینی می‌گردد. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری