آیین‌نامه اجرایی ماده (۲۹) قانون هوای پاک
هیات وزیران در جلسه ۱۳۹۷/۶/۲۱ به پیشنهاد شماره ۴۳۶۹۳ -۱ مورخ ۱۳۹۶/۱۱/۱ سازمان حفاظت محیط زیست و به استناد تبصره (۲) ماده (۲۹) قانون هوای پاک - مصوب ۱۳۹۶ -، آیین‌نامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: الف- قانون: قانون هوای پاک - مصوب ۱۳۹۶- ب- سازمان: سازمان حفاظت محیط زیست پ- آلودگی صوتی: پخش و انتشار هرگونه صدا و ارتعاش بیش از حد مجاز. ت- منابع و کانون‌های آلودگی صوتی: انواع منابع ثابت و متحرک مولد صدا و ارتعاش بیش از حد مجاز. ث- عامل آلودگی صوتی: هر شخص حقیقی یا حقوقی که اداره یا تصدی منابع و کانون‌های آلودگی صوتی را بر عهده داشته باشد. ماده ۲
- هرگونه اقدامی که موجبات آلودگی صوتی را فراهم نماید ممنوع است. حدود مجاز آلودگی صوتی به شرح پیوست که تایید شده به مهر دفتر هیات دولت است، تعیین می‌شود. ماده ۳
- سازمان موظف است ضمن شناسایی منابع و کانون‌های آلودگی صوتی میزان آلودگی آنها را بر اساس حدود مجاز تعیین و مراتب را به همراه مهلت رفع آلودگی مذکور به عامل آلودگی صوتی ابلاغ نماید. مهلت یاد شده و روش سنجش میزان آلودگی بر اساس دستورالعمل ابلاغی سازمان تعیین می‌شود و عامل آلودگی موظف است نسبت به رفع آلودگی صوتی مربوط در مهلت مقرر اقدام نماید. ماده ۴
- سازمان موظف است در صورت عدم رفع آلودگی صوتی در پایان مهلت تعیین شده نسبت به انجام اقدامات موضوع قانون در مورد متخلف یا متخلفان اقدام نماید. ماده ۵
- سازمان مجاز است در اجرای وظایف قانونی خود و رعایت مفاد قانون و این آیین‌نامه هر زمانی که لازم بداند نسبت به بازرسی منابع آلوده کننده اقدام نماید. تبصره (اصلاحی ۱۳۹۷/۰۶/۲۱)
- با عامل آلودگی صوتی و یا هر شخص دیگری که به طور مستقیم یا غیرمستقیم از انجام بازرسی و یا پایش میزان آلودگی صوتی جلوگیری و یا از ارایه آمار و اطلاعات مورد نیاز سازمان خودداری نماید طبق ماده (۱۶) قانون رفتار خواهد شد. ماده ۶
- مراکز معاینه فنی وسایل نقلیه موتوری موضوع ماده (۶) قانون موظفند انواع وسایل نقلیه موتوری مورد بازدید را از جهت رعایت حدود مجاز آلودگی صوتی نیز تحت آزمایش و معاینه قرار دهند. ماده ۷
- نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است در مورد وسایل نقلیه موتوری فاقد گواهی معاینه فنی مطابق ماده (۶) قانون اقدام نماید. ماده ۸
- وزارت راه و شهرسازی موظف است مستندات مورد نیاز مربوط به رعایت حدود مجاز استاندارد آلودگی صوتی مربوط به حمل و نقل عمومی، هوایی، ریلی و دریایی را در اختیار سازمان قرار دهد. ماده ۹
- وزارت راه و شهرسازی موظف است در اجرای ماده (۳۳) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان - مصوب ۱۳۷۴-، ظرف یک سال از تاریخ لازم الاجرا شدن این تصویب‌نامه، دستورالعمل کنترل و کاهش آلودگی صدا ناشی از فعالیت‌های ساختمانی و سایر ساخت و سازها در محدوده شهرها و روستاها را با لحاظ محدودیت‌های نوعی، کمّی و زمانی تدوین و در قالب مقررات ملی ساختمان ابلاغ نماید. ماده ۱۰
- وزارت کشور (سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور) موظف است نسبت به تکمیل طرح جامع مدیریت کاهش آلودگی صوتی در کلانشهرها ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این تصویب‌نامه اقدام و پس از تایید سازمان ابلاغ نماید. ماده ۱۱
- سازمان موظف است با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، شهرداری‌ها و سایر دستگاه‌های مربوط ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این تصویب‌نامه نسبت به تکمیل و راه اندازی شبکه ملی پایش و اطلاع رسانی آلودگی صوتی با اولویت کلانشهرها اقدام نماید. ماده ۱۲
- اعتبارات لازم برای اجرای تکالیف مقرر در این آیین‌نامه در چهارچوب لوایح بودجه سنواتی دستگاه‌های ذی ربط منظور و پس از تصویب در چهارچوب مقررات مربوط هزینه می‌شود. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری حدود مجاز آلودگی صوتی ۱
- موتورسیکلت: ظرفیت سیلندر موتورسیکلت (CC) حد مجاز صدا بر حسب دسی‌بل ۸۰≥ ۷۵ ۱۷۵≥> ۸۰ ۷۷ ۱۷۵< ۸۰ تبصره: روش انجام آزمون بر مبنای استاندارد شماره ۱۰۲۸۲ سازمان ملی استاندارد ایران با عنوان «موتور گازی و موتورسیکلت- سطح صدا» خواهد بود. ۲
- خودرو: عنوان استاندارد حد مجاز ارائه شده سطح صوت خودروها در ایران آزمون صدای عبوری آزمون صدای اگزوز آزمون صدای وسیله هشداردهنده خودرو (نصب بر روی خودرو) کلاس M1 کلاس N1 استاندارد ایران dB (A)* ۷۵ dB (A)* ۷۸ dB (A) ۸۶ dB (A) ۱۱۲-۸۷ dB(A)* تراز سطح صوت مقیاس وزنی A * روش انجام آزمونها: روش انجام آزمونها بر مبنای استانداردهای کشورهای عضو اتحادیه اروپا می‌باشد. * خودروی کلاس M1: خودروهایی که به منظور حمل مسافر می‌باشند و در برگیرنده بیشتر از ۹ صندلی با احتساب صندلی راننده نباشند. * خودروی کلاس N1: خودروهایی که برای مقاصد حمل و کالا می‌باشند (با مکانیزم جرم مجاز کمتر از ۲ تن) * آزمون صدای عبوری: براساس استاندارد EEC / ۷۰ / ۱۵۷ اتحادیه اروپا، این آزمون باید در یک محیط خشک که سطح صوت پس زمینه آن dB(A) ۱۰ از سطح صدای تولیدی توسط خودرو کمتر می‌باشد و در شرایط جوی مناسب (بدون وزش باد)، انجام گیرد. دو میکروفن در طرف خودرو و به فاصله ۵ / ۷ متر، از خط مرکز خودرو، در ارتفاع ۲ /۱ متر، به موازات سطح افق و عمود بر راستای خودرو قرار داده می‌شود. خودرو از فاصله ۱۰ متری امتداد میکروفن‌ها با کمینه دو سرعت: -
- ۱- سرعت Km/ h ۵۰، یا
- ۲- سرعت معادل سه چهارم سرعت اسمی موتور (در دنده ۲ یا ۳ یا درایو) به میکروفن‌ها نزدیک می‌شود و در زمان طی مسافت ۲۰ متر، سطح صوت ماشینی (مکانیزم) منتشره از آن اندازه گیری می‌گردد. * آزمون صدای اگزوز: براساس استاندارد EEC / ۷۰/ ۱۵۷ اتحادیه اروپا، این آزمون باید در یک محیط خشک که سطح صوت پس زمینه آن حداقل (A)dB10 از سطح صدای تولیدی توسط خودرو کمتر می‌باشد و در شرایط جوی مناسب (بدون وزش باد)،انجام گیرد. یک میکروفن با زاویه ۴۵ درجه نسبت به مجرای خروجی اگزوز و در بیشینه دو ارتفاع: -
- ۱- ارتفاع مجرای خروجی اگزوز یا
- ۲- ارتفاع ۲ /۰ متر و به فاصله ۵ /۰ متر، از دهانه خروجی اگزوز قرار داده می‌شود و سطح صوت ماکزیمم مقدار به دست آمده از سه اندازه گیری پیاپی با اختلافی در محدود (A)dB2، به عنوان نتیجه گزارش ارائه می‌گردد. * آزمون صدای وسیله هشداردهنده خودرو (نصب بر روی خودرو): براساس استاندارد EEC/ ۷۰/ ۳۸۸ اتحادیه اروپا، این آزمون باید در یک محیط خشک که سطح صوت پس زمینه آن حداقل (A)dB ۱۰ از سطح صدای تولیدی توسط بوق خودرو کمتر می‌باشد و در شرایط جوی مناسب (سرعت وزش باد کمتر از 18km/ h، می‌باشد) انجام گیرد. میکروفن‌ها به فاصله ۷ متر از لبه جلویی خودرو، به موازات سطح افق، در امتداد راستای طولی خودرو، به سمت منبع تولید صوت قرار داده می‌شود. ارتفاع میکروفن‌ها از ۵ /۰ تا ۵/ ۱ متر (نسبت به سطح زمین) متغیر بوده و ماکزیمم سطح صوت به دست آمده از آنها طی یکبار اندازه گیری صدای بوق (موتور خاموش است)، به عنوان نتیجه گزارش ارائه می‌گردد. ۳
- حدود مجاز آلودگی صوتی در پهنه‌های مختلف: ردیف نوع منطقه تراز متوسط روز (۷ صبح تا ۱۰ شب) dB(A) روزLp ̄ تراز متوسط شب (۱۰ شب تا ۷ صبح) dB(A) شب Lp ̄ ۱ پهنه مسکونی ۵۵ ۴۵ ۲ پهنه مختلط (تجاری - مسکونی) ۶۰ ۵۰ ۳ پهنه تجاری - اداری ۶۵ ۵۵ ۴ پهنه فعالیت (مسکونی - صنعتی) ۷۰ ۶۰ ۵ پهنه صنعتی ۷۵ ۶۵
- پهنه مسکونی: پهنه ای که کاربری غالب آن مسکونی و کارکرد اصلی آن سکونت بوده و کاربری‌های مربوط به فعالیت‌های پشتیبان برای تامین نیازهای روزمره و اولیه ساکنین محلات را نیز در خود جای داده است. در پهنه سکونت، تامین آسایش و امنیت ساکنین، مبنای انتخاب کاربری‌های مجاز به استقرار در این پهنه است. تنوع در پهنه‌های مسکونی ناشی از وجود تفاوت بارز در تراکم ساختمانی، ابعاد قطعات مسکونی، تعداد طبقات، تعداد واحد مسکونی در هر هکتار، عرض معابر و... است. * پهنه مختلط (تجاری - مسکونی): مشتمل بر قسمت‌هایی از شهر که از رشد خزنده فضاهای کار و فعالیت در بافت‌های مسکونی پدید آمده و از استقرار توامان کارکردهای سکونت و کار و فعالیت شکل گرفته است. * مراکز تجاری - اداری: شامل قسمت‌هایی از شهر که عمدتاً دارای کاربری تجاری صرف و یا کاربری‌های مرتبط با آن باشد (مانند بازارها، پاساژها و...) * پهنه فعالیت (مسکونی - صنعتی) مشتمل بر قسمت‌هایی از شهر که وجه غالب آن کار و فعالیت، به ویژه کاربری‌های تجاری خدماتی بوده و سکونت در آن ممنوع، یا محدود و تابع نظم عمومی کار و فعالیت است. این پهنه زیرپهنه‌های اصلی متمایزی را در بر می‌گیرد که در هر یک، غلبه یکی از وجوه تجاری، اداری، خدماتی، صنعتی یا اختلاطی از آنها در مقیاس‌های متفاوت شهری بارز است. * پهنه صنعتی پهنه ای دارای کاربری صنعتی که طبق ضوابط محیط زیست استقرار آنها در محیط شهر مجاز نبوده و بر اساس مطالعات زیست محیطی لازم است با فاصله ای مناسب بیرون از شهر یا نواحی مسکونی قرار گیرد. کارگاه‌های مزاحم شهری، کاربری‌های کارخانه ای، تولیدی و خدمات صنعتی عموماً در این محدوده واقع هستند. * روش و محل اندازه گیری آلودگی صوتی به شرح زیر می‌باشد: دستور (فرمول) محاسبه ی تراز متوسط (Lp ̄) روز و شب به شرح زیر است: n=15 logƩleq(10)/n=روزLp ̄ n=9 logƩleq(10)/n =شبLp ̄ Leq (۱۰') تراز معادل در مدت زمان ده دقیقه اندازه گیری است که ۲۴ بار در شبانه روز (با فاصله زمانی یک ساعته) اندازه گیری می‌شود. محل اندازه گیری ضلعی از فرستنده است که کمترین فاصله را با دریافت کننده دارد.