آیین‌نامه اجرایی حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع
هیئت وزیران در جلسه مورخ ۴۶/۱۲/۶ بنا به پیشنهاد شماره ۱۲۷۱۳- ۴۶/۱۱/۹ وزارت منابع طبیعی در اجرای مقررات قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع مصوب سی ام مرداد ماه ۱۳۴۶ آئین‌نامه زیر را تصویب نمودند.
در مورد قاچاق چوب و هیزم و ذغال واحد محاسبه قاچاق چوب یک مترمکعب و واحد قاچاق هیزم یک استر و واحد قاچاق ذغال مقدار ذغالی است که از یک استر هیزم بدست می‌آید (معادل ۴/۱ مترمکعب ذغال) تبصره - کسر واحدهای مذکور در ماده ۱ در حکم یک واحد است.
(اصلاحی ۱۳۷۱/۱۲/۱۶)- بیست درصد جرائم نقدی و وجوه حاصل از فروش مواد بازداشتی که براساس مقررات ماده ۲۸ قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع و قوانین مربوط به قاچاق وصول میشود به نسبت‌های مندرج در ذیل تقسیم میشود. ۱- مخبر ده درصد ۲- کاشف پنجاه درصد ۳- مأموریا مأمورین انتظامی به تشخیص وزارت منابع طبیعی پانزده درصد ۴- ذخیره برای پرداختهای ضروری بنا به تشخیص وزارت منابع طبیعی بیست و پنج درصد تبصره ۱ (الحاقی ۱۳۷۱/۱۲/۱۶)- مخبر کسی است که وقوع جرم قاچاق را به ماموران وزارت جهادسازندگی - سازمان جنگلها و مراتع کشور اطلاع دهد در صورتی که مخبر بخواهد نام او محفوظ بماند یا به نظر ماموران وزارت جهادسازندگی و سازمان جنگلها و مراتع کشور افشای نام مخبر مصلحت نباشد نام او با ذکر مطلب در صورتمجلس محفوظ خواهد ماند. تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۷۱/۱۲/۱۶)- در صورتی که کسی به دو عنوان ذی سهم باشد فقط حق دریافت سهم زیادتر را خواهد داشت. تبصره ۳ (الحاقی ۱۳۷۱/۱۲/۱۶)- در صورت تعدد مامورین کاشف، مامورین انتظامی و مخبرین سهم مقرر بین آنان به تساوی تقسیم خواهد شد. تبصره ۴ (الحاقی ۱۳۷۱/۱۲/۱۶)- سهمیه‌های مقرر در این ماده در صورتی پرداخت خواهد شد که پرونده‌های امر منتهی به صدور کیفرخواست شده باشد.
در صورتی که هریک از اشخاص مذکور در ماده ۲ وجود نداشته باشد سهم او به حساب ذخیره مندرج در بند ۴ ماده ۲ آئین‌نامه منظور خواهد شد.
در صورتی که کسی به دو عنوان ذی‌سهم باشند فقط حق دریافت سهم زیادتر را خواهد داشت.
در مواردی که مخبر یا کاشف متعدد باشند سهم مقرر بین آنان به تساوی تقسیم خواهد شد.
مأموران وزارت منابع طبیعی در حوزه استحفاظی خود نمیتوانند بهیچ وجه از سهم مخبر و کاشف استفاده کنند.
حق الکشف مقرر در ماده ۲ در صورتی پرداخت خواهد شد که صورتمجلس کشف به علت عدم اعتراض در مدت مقرر قانونی یا صدور رأی محکومیت متخلف از مراجع قضائی به مرحله قطعیت رسیده باشد.
به منظور حفظ حاصلخیزی خاک و آماده نمودن اراضی جنگلی و پاک کردن زمین از ریشه و کنده اقداماتی که انجام میشود باید با نظارت وزارت منابع طبیعی صورت گیرد و مجریان طرح‌های بهره‌برداری از اراضی جنگلی مکلفند کلیه اصول مندرج در طرح مصوب را طبق برنامه سالانه طرح رعایت نمایند. وزارت منابع طبیعی باید در قراردادهای منعقده با مجریان طرح قید نماید که در صورت تخلف مجری طرح از مواد قرارداد و تعهدات سالانه حق فسخ قرارداد را به تشخیص کمیسیون موضوع تبصره ماده ۳۲ قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع خواهد داشت.
وزارت منابع طبیعی مجاز است در صورت تقاضای مجریان طرح نسبت به پاک کردن اراضی جنگلی موضوع قرارداد در برابر دریافت هزینه مربوط اقدام نماید.
کمیسیون‌های خاص مندرج در تبصره ماده ۳۲ قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع از یک نفر عضو شورای عالی جنگل و مرتع و خاک و دو نفر کارشناس بنا به پیشنهاد شورای مذکور و تصویب وزیر منابع طبیعی تشکیل میگردد.
شرایط مالی و فنی درخواست کنندگان بهره‌برداری از اراضی جنگلی به موجب آئین نامهای خواهد بود که به تصویب وزیر منابع طبیعی برسد، کسانی که در تاریخ ملی شدن جنگلها مالک اراضی جنگلی بوده‌اند در صورت تساوی شرایط و با رعایت نصاب مقرر در قانون نسبت به سایر درخواست کنندگان حق تقدم خواهند داشت.
(اصلاحی ۱۳۷۱/۱۲/۱۶)- حداکثر مصرف شخصی چوب و هیزم و ذغال مقرر در قسمت آخر ماده (۴۸) قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگلها و مراتع برای هر خانوار روستایی مجاور شهر در هر سال به قرار زیر تعیین میشود: ۱- چوب یک متر مکعب ۲- هیزم سی استر ۳- ذغال یکصد کیلوگرم تبصره (اصلاحی ۱۳۷۱/۱۲/۱۶)- در صورتی که مصرف کنندگان نیاز به میزان بیشتری از حداکثر معین شده در این ماده پیدا کنند باید از نزدیکترین واحد تابع سازمان جنگلها و مراتع به محل اقامت خود گواهی لازم را اخذ نمایند.
وزیر مشاور - دکتر محمود کشفیان