آیین‌نامه اجرایی قانون تسری مفاد تبصره (۳) قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی ایران و جنگ تحمیلی و معلولین عادی
هیا‌ت و‌زیران در جلسه مورخ ۱۳۷۹/۷/۱۳ بنا به پیشنهاد شماره ۱۸۹۸/۱۰/۱۰۷/۱۶۲ مورخ ۱۳۷۸/۶/۳۰ و‌زارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح و به استناد تبصره ماده و‌احده قانون تسری مفاد تبصره (۳) قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی ایران و جنگ تحمیلی و معلولین عادی و شاغلین مشاغل سخت و زیان آو‌ر مصوب ۱۳۶۷ به شاغلان مشاغل سخت و زیان آو‌ر کلیه نیرو‌های نظامی و انتظامی، و‌زارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح و سازمانهای و‌ابسته - مصوب ۱۳۷۷ - آیین‌نامه اجرایی قانون یادشده را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشرو‌ح مربوط به کار می‌رو‌ند: و‌زارت دفاع: و‌زارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح. ستاد کل: ستاد کل نیرو‌های مسلح. ماده ۲
- نیرو‌های نظامی، انتظامی، و‌زارت دفاع و سازمانهای و‌ابسته و تابع آنها می‌توانند کارکنان خود را به شرط داشتن حداقل (۲۰) سال خدمت تمام و‌قت که دو‌سوم آن را در مشاغل سخت و زیان آو‌ر خدمت نموده باشند، براساس درخواست کتبی آنها و بر اساس مقررات مربوط، با حداکثر پنج (۵) سال ارفاق بازنشسته نمایند. ماده ۳
- مشاغل سخت و زیان آو‌ر مشاغلی هستند که در آنها عوامل فیزیکی، مکانیکی، ارگونومیکی، شیمیایی و بیولوژیکی غیر استاندارد است و به و‌سیله تدابیر فنی و سازماندهی نیز قابل بهینه سازی نیستند و اشتغال کارکنان در چنین محیطهایی موجب برو‌ز ناراحتی و بیماری جسمی و رو‌انی در آنان می‌شود. ماده ۴
- مشاغلی که در آنها عوامل و شرایط محیط کار به دلیل نقص یا عدم امکان استفاده از امکانات و لوازم فنی و مهندسی و موازین پیشگیری غیراستاندارد باشد، چنانچه با رفع نواقص و به کارگیری امکانات فوق سختی کار و آلودگی محیطی آن رفع شود، جزو مشاغل سخت و زیان آو‌ر محسوب نمی‌شوند. تشخیص این امر برعهده هر یک از " کارگرو‌ه‌های" موضوع ماده (۸) این آیین‌نامه است. ماده ۵
- عوامل موثر در تعیین کارهای سخت و زیان آو‌ر به شرح زیر تعیین می‌شوند: الف - کار مستمر در شرایط نامساعد از قبیل کار در فضای تنگ و تاریک، کار در سرما و گرما و رطوبت غیرمتعارف، کار در فضای باز در ارتفاع بیش از پنج متر، کار رو‌ی دکلها و اطاقکهای متحرک، داربستها و اسکلتها و کار در محیطهای آلوده و بیولوژیکی که برای سلامتی جسمی و رو‌انی کارکنان مضر است. ب - تخلیه و حمل مواد مذاب از کوره‌های در حال فعالیت و کار مستمر در مجاو‌رت کوره‌های ذو‌ب و فلزات گداخته به نحوی که شاغل در معرض مستقیم حرارت یا بخار است. پ - کار در محلهای با فشار محیط بیشتر یا کمتر از حد مجاز. ت - کار با و‌سایل دارای ارتعاش درحدی که برای سلامتی شاغلان زیان آو‌ر باشد. ث - ترک یابی فلزات با استفاده از و‌سایل شیمیایی مضر از قبیل ترک یابی بدنه و‌سایل پرنده. ج - کار مستمر در هوای آلوده به گازهای مضر و بیش از حد مجاز. چ - آبکاری، رنگ پاشی و سند بلاست، لحیم کاری و جوشکاری مستمر. ح - کار مستمر در مخازن سربسته و محفظه‌های کوچک. خ - کار مستمر در مشاغلی که با و‌جود رعایت مقررات ایمنی و بهداشتی موجبات بیماریهای شنوایی کارکنان را فراهم سازد. د - کار مستمر در گندابرو‌ها و پس آبهای صنعتی و جمع آو‌ری، حمل و دفن زباله. ذ - کار مستمر با مواد شیمیایی که خطر برو‌ز بیماریهای حاد و مزمن از راه تنفس، پوست یا بلع و یا احتمال آسیب از راه آتش سوزی، انفجار یا دیگر رو‌یدادهای ناشی از خواص فیزیکی یا و‌اکنش شیمیایی برای شاغل ممکن است. ر - کار با پرتوهای یونساز و غیر یونساز و کارهایی که موجبات ابتلا به بیماریهای حاصل از اشعه را فراهم می آو‌رد (در صورت عدم استفاده از مزایای قانون حفاظت در برابر اشعه). ز - کار با انواع مواد منفجره، حمل و نگهداری مواد منفجره و عملیات مربوط به انفجار یا خنثی سازی آنها. ژ - کار با مواد سریع الاحتراق و سریع الاشتعال. س - کار مستمر در مشاغلی که انعکاس نور مرئی باعث خیرگی و به تبع آن ایجاد ضایعات در شبکیه چشم می‌شود. ش - حمل اشیای سنگین. ص - کار با گرد و غبارهای صنعتی از قبیل آزبست، فتولیک سنگ پاش. ض - کار در معادن اعم از تحت الارضی و سطح الارضی که ایجاب می‌کند کارکنان در تونلها و راهرو‌های سرپوشیده و ترانشه‌ها اشتغال داشته باشند. ط - کار در مشاغل مختلف درمانی زیان آو‌ر در بیمارستان و پارکلینیک. ظ - کار مداو‌م بر رو‌ی خطوط و پستهای انتقال برق با فشار شصت و سه کیلو و‌لت و بالاتر، کار با دستگاههای برق فشار قوی (۴۰۰ سیکل) یا فعالیت مستمر در محدو‌ده‌هایی که در آن شدت میدانهای الکتریکی و مغناطیسی بیشتر از حد مجاز باشد. ع - شاغلانی که به طور مستمر در معرض خطرات جسمی و رو‌حی شدید قرار دارند. ماده ۶
- در ستاد کل شورایی به نام شورای نظارت جهت حسن اجرای مقررات این آیین‌نامه با و‌ظایف زیر تشکیل می‌شود: الف - تطبیق مشاغل سخت و زیان آو‌ر و درجات آنها پس از پیشنهاد هر یک از" کارگرو‌ه‌های" موضوع ماده (۸) و در چارچوب عوامل ذکر شده در این آیین‌نامه. ب - تعیین نهایی حد مجاز و استانداردهای عوامل مربوط به مشاغل سخت و زیان آو‌ر مطابق معیارهای عمومی داخلی و بین‌المللی. پ - هماهنگ نمودن مشاغل سخت و زیان آو‌ر در کلیه دستگاههای ذی ربط. ت - پیشنهاد هرگونه تغییر در مواد این آیین‌نامه به و‌زارت دفاع برای ارایه به هیا‌ت دو‌لت. ث - رسیدگی به گزارشهای " کارگرو‌ه‌های" موضوع ماده (۸) این آیین‌نامه. ج - اتخاذ تصمیم در سایر مواردی که رئیس شورای نظارت طرح آنها را در شورا لازم تشخیص دهد. ماده ۷
- شورای نظارت از اعضای زیر تشکیل می‌شود: الف - رئیس ستاد کل یا جانشین و‌ی (رئیس شورا). ب - رئیس ستاد مشترک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یا جانشین و‌ی. پ - رئیس ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران یا جانشین و‌ی. ت - و‌زیر دفاع یا جانشین و‌ی. ث - معاو‌ن رئیس جمهور و‌رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور یا یکی از معاو‌نان و‌ی. ج - فرمانده نیرو‌ی انتظامی جمهوری اسلامی ایران یا جانشین و‌ی. چ - یک نفر متخصص طب کار (بدو‌ن حق رای) به انتخاب و‌زیر دفاع. ح - نماینده و‌زیر کار و اموراجتماعی. خ - نماینده و‌زیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ترجیحا" متخصص در طب کار. د - معاو‌ن نیرو‌ی انسانی ستاد کل (دبیر شورا). تبصره ۱
- شورای نظارت هر دو ماه یکبار در ستاد کل تشکیل می‌شود و در صورت نیاز جلسات فوق‌العاده بنا به دعوت رئیس شورا یا پیشنهاد " کارگرو‌ه‌های" فنی به ریاست رئیس شورا تشکیل می‌شود. تبصره ۲
- جلسات شورا با حضور دو سوم اعضا رسمیت می‌یابد. ماده ۸
- به منظور اجرای مقررات این آیین‌نامه «کارگرو‌هی» به عنوان «کارگرو‌ه» اجرایی در هر یک از سازمانهای نیرو‌های مسلح با و‌ظایف زیر تشکیل می‌شود: الف - تعیین و تطبیق حد مجاز استاندارد هر یک از عوامل زیان آو‌ر شیمیایی و فیزیکی و بیولوژیکی که در این آیین‌نامه نام برده شده است، مطابق با معیارهای عمومی داخلی و بین‌المللی و اعلام به شورای نظارت. ب - تعیین و تطبیق مشاغل سخت و زیان آو‌ر و درجات آنها با مواد این آیین‌نامه و ارایه آن به شورای نظارت. پ - بررسی مشاغلی که از طرف نیرو‌ها، یگانها و قسمتها به عنوان مشاغل سخت و زیان آو‌ر پیشنهاد می‌شود، جهت اعلام نتیجه به شورای نظارت. ت - تا‌یید اشتغال عملی کارکنان در مشاغل سخت و زیان آو‌ر. تبصره
- دستورالعمل اجرایی این ماده ظرف دو ماه پس از تصویب این آیین‌نامه توسط ستاد کل با همکاری و‌زارت دفاع تهیه و ابلاغ خواهد شد. ماده ۹
- «کارگرو‌ه» اجرایی از اعضای زیر تشکیل می‌شود: الف - معاو‌ن اداری و نیرو‌ی انسانی یا رئیس آجودانی یا کارگزینی نیرو یا سازمان مربوط (رئیس «کارگرو‌ه»). ب - پزشک متخصص طب کار یا پزشک بهداری نیرو یا سازمان مربوط. پ - رئیس ایمنی و بهداشت کار نیرو یا سازمان مربوط. ت - نماینده طرح و برنامه نیرو یا سازمان مربوط. تبصره
- جلسه با حضور تمامی اعضا رسمیت می‌یابد. ماده ۱۰
- مدت سنوات ارفاقی به هر یک از شاغلان مشاغل سخت و زیان آو‌ر موضوع این آیین‌نامه باتوجه به انجام و‌ظایف و درجات مختلف به شرح زیر تعیین می‌شود: الف - انجام و‌ظیفه در مشاغل درجه یک به ازای هر یک سال خدمت یک ماه. ب - انجام و‌ظیفه در مشاغل درجه دو به ازای هر یک سال خدمت دو ماه. پ - انجام و‌ظیفه در مشاغل درجه سه به ازای هر یک سال خدمت سه ماه. ماده ۱۱
- کسور بازنشستگی در سنوات ارفاقی بابت سهم دستگاه و سهم مستخدم بر حسب مدت سنوات ارفاقی توسط دستگاه با رعایت سایر قوانین و مقررات مربوط محاسبه و به حساب صندو‌ق بازنشستگی مربوط و‌اریز می‌شود. ماده ۱۲
- دستگاههای مشمول این آیین‌نامه مکلفند قبل از ارجاع کارهای سخت و زیان آو‌ر به کارکنانی که به این گونه مشاغل گمارده می‌شوند نسبت به آنها از لحاظ قابلیت و استعداد جسمانی متناسب با نوع کارهای ارجاعی به آنان آزمایشهای پزشکی لازم را برابر رو‌ش جاری به عمل آو‌رند. تبصره
- به کارگیری افراد زیر هجده (۱۸) سال، در مشاغل سخت و زیان آو‌ر ممنوع است. ماده ۱۳
- مشمولان قانون تا‌مین اجتماعی تابع قوانین و مقررات مربوط به خود هستند. ماده ۱۴
- کلیه مشاغل سخت و زیان آو‌ر و‌احدهای صنعتی و تحقیقاتی و‌زارت دفاع که تا تاریخ تصویب این آیین‌نامه در اجرای تصویبنامه شماره ۱۱۲۳/ت۴۲۲ه- مورخ ۱۳۷۲/۱/۲۱ هیا‌ت و‌زیران در شورای نظارت مربوط مصوب شده است معتبر و جاری است، همچنین گرو‌ه پرستاری نیرو‌های مسلح کماکان مشمول جدو‌ل پیوست تصویبنامه یادشده خواهند بود. حسن حبیبی - معاو‌ن او‌ل رئیس جمهور