آیین‌نامه اجرایی رسیدگی به شکایات مناقصات
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۸/۱۲/۱۳۸۹ بنا به پیشنهاد مشترک معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد ماده (۱۳) قانون اساسنامه هیات رسیدگی به شکایات قانون برگزاری مناقصات - مصوب ۱۳۸۸ -، آیین‌نامه اجرایی قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- اصطلاحات مندرج در این آیین‌نامه در معانی مشروح زیر به کار می‌روند: الف
- اساسنامه: قانون اساسنامه هیات رسیدگی به شکایات قانون برگزاری مناقصات- مصوب ۱۳۸۸-. ب
- قانون: قانون برگزاری مناقصات - مصوب ۱۳۸۳ -. پ
- معاونت: معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور ت
- هیئت: هیات رسیدگی به شکایات قانون شامل هیات مرکزی و هیئتهای استانی. ۱- هیات مرکزی: هیئتی متشکل از اعضای مندرج در بند «الف» ماده (۲) اساسنامه که به شکایات مربوط به مناقصاتی را که توسط دستگاه ملی برگزار می‌شود، رسیدگی می‌کند. ۲- هیات استانی: هیئتی متشکل از اعضای مندرج در بند «ب» ماده (۲) اساسنامه که شکایات مربوط به مناقصاتی را که توسط دستگاه‌های استانی و دستگاه‌های ملی مستقر در استان برگزار می‌شود، رسیدگی می‌کند. ث
- دستگاه‌های ملی: دستگاه‌های موضوع بند «ب» ماده (۱) قانون که از اعتبارات ملی استفاده می‌کنند و در مرکز کشور قرار دارند و موافقت نامه‌های خود را از طریق معاونت مبادله می‌کنند. ج
- دستگاه‌های استانی: دستگاه‌های موضوع بند «ب» ماده (۱) قانون که از اعتبارات استانی استفاده می‌کنند و اعتباراتشان از طریق شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان و خزانه معین استان تامین می‌شود و موافقت نامه‌های خود را از طریق استان مبادله می‌نمایند. چ
- دستگاه‌های ملی مستقر در استان: دستگاه‌های موضوع بند «ب» ماده (۱) قانون که از اعتبارات ملی استفاده می‌کنند و در استان (به غیر از استان تهران) واقع شده‌اند، ولی موافقت نامه هایشان را از طریق معاونت مبادله می‌نمایند. ح
- تجدید مناقصه: تکرار تمام یا آن قسمت‌هایی از فزآیند مناقصه که به تشخیص هیات مغایر با قوانین و مقررات مربوط بوده است. خ
- لغو مناقصه: ابطال کامل فرآیند برگزاری مناقصه توسط هیئت. د
- فسخ قرارداد: اعلام یکطرفه خاتمه قرارداد که با قصور یا بدون قصور طرف مقابل کارفرما صورت گیرد. ذ
- رد شکایت: چنانچه هیات پس از بررسی فرآیند مناقصه شکایت شاکی را وارد نداند یا علیرغم ورود شکایت، ایرادهای مطروحه به گونه ای نباشد که بر اساس قانون و یا سایر قوانین و مقررات مربوط به اساس اقدامات انجام شده و فرایند رقابت لطمه وارد آورد، هیات با در نظر گرفتن صرفه و صلاح دولت نسبت به صدور رای رد شکایت اقدام می‌کند. ر
- تعلیق قرارداد: توقف موقت اجرای قرارداد در رای صادره هیئت. ز
- توقف جریان ارجاع کار: به منظور بررسی بیشتر موضوعات و کسب اسناد مثبته هیات می‌تواند به مدت پنج تا ده روز کاری فرآیند ارجاع کار را متوقف کند. ژ
- اعتبار پیشنهادها: مدت زمانی که مناقصه گر متعهد می‌گردد در صورت ابلاغ کارفرما نسبت به انعقاد قرارداد اقدام نماید و برابر با مدت اعلام شده در اسناد می‌باشد در غیر این صورت برابر با پایان اعتبار تضمین شرکت در مناقصه می‌باشد. س
- شکایت: درخواست کتبی شاکی در مهلت قانونی مقرر که راساً و به طور مستقیم به دبیرخانه هیات ارایه و تسلیم شود و توسط دبیرخانه بررسی و دریافت گردد. ش
- تسلیم شکایت: شاکی شکایت و اسناد آن را بر اساس قوانین، مقررات مربوط و دستورالعمل‌های معاونت در مهلت‌های قانونی به دبیرخانه ارایه می‌کند و دبیرخانه آن را ثبت می‌کند. ص
- دریافت شکایت: چنانچه شاکی شکایت و اسناد آن را در دبیرخانه ثبت کرده باشد، دبیرخانه در صورت کفایت اسناد، نسبت به ارایه رسید دریافت شکایت اقدام می‌کند. ض
- قبول شکایت: شکایت در یکی از دو حالت زیر پذیرفته محسوب می‌شود: ۱- سه روز کاری پس از دریافت شکایت و اعلام صلاحیت هیئت. ۲- حداکثر پنج روز کاری از دریافت شکایت و خودداری هیات از اعلام عدم صلاحیت. ط
- انصراف از شکایت: در یکی از دو حالت زیر ممکن است، رخ دهد: ۱- خودداری شاکی از ارایه مستندات به هیات از طریق دبیرخانه ۲- انصراف کتبی شاکی از شکایت پس از تسلیم به دبیرخانه. ظ
- پایگاه: بانک اطلاعات و پایگاه ملی اطلاع رسانی مناقصات که به موجب ماده (۲۳) قانون ایجاد شده است. ع
- دبیرخانه: دبیرخانه هیات مرکزی و دبیرخانه هیات‌های استانی. ماده ۲
- دبیر هیات مرکزی با حکم معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و دبیر هیات استانی با حکم استاندار از بین کارکنان با سابقه مرتبط منصوب می‌شوند. ماده ۳
- شاکی باید شکایت خود را در قالب کاربرگهای موضوع دستورالعمل‌های ابلاغی معاونت، حداقل به همراه یکی از اسناد زیر ارایه نماید تا از طرف دبیرخانه قابل دریافت باشد: ۱- کلیه اوراق و اسنادی که در مقام دفاع و دعوی قابلیت استناد دارد از قبیل فراخوان، اسناد مناقصه، اسناد ارزیابی، مکاتبات مناقصه گزار، صورتجلسات و نظایر آن. ۲- اطلاعات و اسناد ثبت شده در پایگاه و اسناد الکترونیکی نظیر دورنگار، رایانامه، تلگرام و نظایر آن که قابلیت تصدیق داشته باشد. تبصره
- مدارک تکمیلی از جمله مدارک زیر پس از دریافت شکایت توسط هیات قابل بررسی است: ۱- اقرار مناقصه گزار و یا نمایندگان آنها. ۲- شهادت شهود که از نظر هیات قابل قبول باشد. ۳- انصراف مکتوب شاکی از شکایت. ماده ۴
- نخستین جلسه هیات باید حداکثر ظرف پانزده روز کاری از زمان دریافت شکایت تشکیل شود و هیات پس از شنیدن نظرات طرفین و بررسی اسناد و مدارک و مستندات مربوط در موارد زیر رای خود را صادر کند: الف- لغو مناقصه با رعایت تبصره (۲) ماده (۱۰) اساسنامه. ب- تجدید مناقصه با رعایت تبصره (۲) ماده (۱۰) اساسنامه. پ- رد شکایت. ت- تعلیق قرارداد. ث- فسخ قرارداد. ج- جواز ادامه قرارداد. چ- تایید انصراف از شکایت. تبصره ۱
- در صورت رای هیات به فسخ قرارداد، تسویه حساب کارفرما با طرف قرارداد بر اساس قرارداد و شرایط عمومی و خصوصی آن و یا سایر مقررات موضوعه می‌باشد. تبصره ۲
- در صورت نیاز به توقف جریان ارجاع کار به منظور بررسی بیشتر موضوعات، هیات می‌تواند با رای اکثریت اعضاء به مدت پنج تا حداکثر ده روز کاری فرایند ارجاع کار را متوقف کرده و صدور رای نهایی را برای مدت یاد شده به تاخیر بیاندازد.
تبصره ۳
- در صورت احراز تبانی توسط هیئت، موضوع از طریق دبیرخانه به دستگاه مناقصه گزار اعلام تا ضبط ضمانت نامه تبانی کنندگان توسط دستگاه مناقصه گزار صورت پذیرد. ماده ۵
- به منظور رسیدگی به شکایات، معاونت ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه موظف است به شرح زیر اقدام نماید: ۱- تشکیل دبیرخانه هیات مرکزی و تعیین دبیر آن و انجام ساز و کار لازم برای اجرایی شدن آیین‌نامه. ۲- تهیه و ابلاغ دستورالعمل‌ها، راهنماها و کاربرگهای لازم از جمله چارچوب، مشخصات و اسناد لازم. ۳- ارایه راهکارهای اجرایی و تبیین قانون، اساسنامه و آیین‌نامه‌های آنها و پاسخ گویی به ابهامات و سئوالات دستگاه‌های مناقصه گزار. ۴- اعلام نظر در خصوص شمول یا عدم شمول قانون و اساسنامه بر اشخاص و ماهیت مناقصات از نظر ملی، استانی و یا ملی مستقر در استان. ۵- تعیین اشخاص دارای صلاحیت و صاحب نظر و حق الزحمه‌های لازم به منظور اخذ نظر مشورتی و رسیدگی به شکایات. ۶- فراهم نمودن ساز و کار لازم در دستگاه‌های مناقصه گزار برای اطلاع رسانی و آموزش اساسنامه، قانون و آیین‌نامه‌های اجرایی مرتبط به منظور یکسان سازی رویه‌ها. ماده ۶
- هر یک از استانداران به منظور رسیدگی به شکایات موظفند ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه، نسبت به تشکیل دبیرخانه هیات استانی، تعیین دبیر آن و انجام ساز و کار لازم برای اجرایی شدن آیین‌نامه اقدام نمایند. ماده ۷
- وظایف دبیرخانه هیات مرکزی و استانی به شرح زیر است: ۱- ثبت شکایت پس از ارایه آن (تسلیم شکایت). ۲- دریافت شکایت. ۳- اعلام عدم صلاحیت هیات برای رسیدگی به شکایت در چارچوب ابلاغی هیئت. ۴- ارجاع شکایت به کارشناس یا هیات کارشناسی برای بررسی اولیه شکایت. ۵- جمع‌آوری و تکمیل اسناد و مستندات برای ارایه به هیئت. ۶- دعوت از اعضای هیات و تشکیل جلسات آن در زمان و مکان مقرر. ۷- اعلام و ابلاغ رای هیئت. ۸- مستندسازی شکایات و آرای صادره توسط هیئت. ۹- انجام مکاتبات ضروری و امور دبیرخانه ای. ۱۰- دریافت و ارایه انصراف شکایت شاکی به هیئت. ماده ۸
- کلیه دستگاه‌های اجرایی موضوع بند (ب) ماده (۱) قانون موظفند اطلاعات قراردادهای خود را در فرم‌های ابلاغی معاونت برای درج در بانک اطلاعاتی قراردادها ارسال دارند تا در صورت لزوم در اختیار هیات قرار گیرد. معاون اول رئیس جمهور - محمدرضا رحیمی