آیین‌نامه اجرایی صدور سند مسافرت پناهندگان سیاسی
هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۶۶/۴/۱۰ بنا به پیشنهاد شماره ۲۴۰۴ پ/۱ - ۷۲۰/۴۲۳ مورخ ۲۶/۱۱/۶۵ وزارت امور خارجه و با توجه به ماده ۲۸ قانون کنوانسیون مربوط به وضع پناهندگان و پروتکل آن مصوب ۱۳۵۵ آیین‌نامه اجرایی صدور سند مسافرت پناهندگان سیاسی را به شرح زیر تصویب نمودند: ماده ۱
- سند مسافرت سندی است که از طرف مقامات صلاحیتدار دولت جمهوری اسلامی ایران برای مسافرت پناهندگان سیاسی بخارج از ایران صادر‌میشود. ماده ۲
- سند مسافرت با ارائه دفترچه اقامت پناهندگی و پس از احراز هویت متقاضی صادر خواهد شد. ماده ۳
- ورود و خروج پناهندگان با سند مسافرت تنها از مرزهای مجاز کشور و پس از کنترل مامورین صلاحیتدار مرزی میسر خواهد بود. ماده ۴
- سند مسافرت مشتمل بر چهل (۴۰) صفحه و در قطع 10X ۱۵ سانتیمتر بوده که با جلد مخصوص گذرنامه به رنگ آبی مجلد شده و عبارت"کنوانسیون ۲۸ ژوییه ۱۹۵۱" در وسط و دو خط مورب سیاهرنگ بالای سمت چپ روی جلد منقوش است. ماده ۵
- مدت اعتبار سند مسافرت از تاریخ صدور یک سال است که برای پنج نوبت یک ساله دیگر قابل تمدید خواهد بود. ماده ۶
- صدور سند و نگهداری آن منحصرا" در اداره امور اتباع خارجه شهربانی جمهوری اسلامی ایران در تهران انجام خواهد شد. ماده ۷
- سند مسافرت برای سفر به کلیه کشورها اعتبار دارد. به جز کشور متبوع سابق پناهنده و کشورهایی که دولت جمهوری اسلامی ایران در موارد مقتضی‌مسافرت دارندگان سند فوق را به آن کشورها ممنوع و یا محدود نموده باشد. ماده ۸
- در صورتی که سند مسافرت غیرقابل استفاده یا مفقود شود پس از رسیدگی لازم و طی مراحل قانونی سند مسافرت دیگری برای پناهنده سیاسی صادر‌خواهد شد. تبصره ۱
- دارنده سند مسافرت در صورت مفقود شدن سند باید در اولین فرصت ممکن مراتب را با ذکر علت در داخل کشور بیکی از مراکز پلیس و در خارج از‌شکرو بیکی از نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران اطلاع دهد. تبصره ۲
- نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج میتوانند در صورت اطلاع از مفقود و یا غیرقابل استفاده شدن سند مسافرت پناهنده با استیذان از‌مرکز برگ بازگشت به ایران (مخصوص پناهندگان) جهت وی صادر نمایند. تبصره ۳
- مدت زمان لازم برای صدور سند مسافرت جدید کمتر از شش ماه نخواهد بود. در موارد ضروری با موافقت ارگانهای مذکور در ماده ۹ این آیین‌نامه،سند مزبور بدون رعایت مدت پیش‌بینی شده در این تبصره صادر خواهد شد. ماده ۹
- اجازه خروج پناهنده از کشور توسط شهربانی جمهوری اسلامی ایران (اداره امور اتباع خارجه) و پس از استعلان از وزارت اطلاعات، وزارت کشور و‌وزارت امور خارجه داده خواهد شد. چنانچه پناهنده نظامی باشد استعلام از ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز الزامی خواهد بود. ماده ۱۰
- مرز خروجی در اجازه خروج پناهنده قید خواهد گردید. ماده۱۱ (اصلاحی ۱۳۶۷/۰۴/۱۵)
- دارندگان سند مسافرت میتوانند تا زمانی که سند مذکور اعتبار دارد در خارج از کشور اقامت نموده‌اند و یا به کشور مراجعت کنند. ماده ۱۲
- دارندگان سند مسافرت میبایست مادامی که به عنوان پناهنده جمهوری اسلامی ایران محسوب میشوند شئونات جمهوری اسلامی ایران در خارج از‌کشور را رعایت نمایند. ماده ۱۳
- نحوه دریافت سند مسافرت پناهندگان سیاسی. الف - متقاضاین جهت دریافت سند مسافرت به اداره امور اتباع خارجه شهربانی جمهوری اسلامی ایران و یا شهربانی محل سکومت مراجعه و پرسشنامه‌مربوطه را تکمیل و به هرماه ۶ قطعه عکس ۲ X ۶ و تفوکپی دفترچه اقامت پناهندگی سیاسی به آن اداره تحویل خواهند داد. ب - اداره امور اتباع خارجه شهربانی جمهوری اسلامی ایران پس از استعلان از مراجع مذکور در ماده ۹ این آیین‌نامه نسبت به صدور سند و اجازه خروج از‌کشور اقدام خواهد نمود. ج - متقاضی هنگام دریافت سند مسافرت، دفترچه اقامت پناهندگی خود را به مامورین اداره امور اتباع خارجه شهربانی جمهوری اسلامی ایران و یا شهربانی‌محل سکونت خویش تحویل داده و در قبال تسلیم اعلامیه ورود به اداره مزبور دفترچه اقامت پناهندگی خود را مجددا دریافت خواهد نمود. ماده ۱۴
- در صورتی که همسر و فرزندان کمتر از ۱۶ سال پناهنده بخواهند همراه وی مسافرت نمایند نام و مشخصات آن در سند مسافرت قید خواهد شد. ماده ۱۵
- همسر و فرزندان کمتر از ۱۶ سال پناهنده در صورت درخواست وی و موافقت مقامات ذیربط میتوانند سند مسافرت قید خواهد شد. ماده ۱۶
- هنگام ورود پناهنده به کشور سند مسافرت وی به وسیله مامورین مرزی در قبال تسلیم اعلامیه ورود اخذ و تحویل اداره امور اتباع خارجه شهربانی جمهوری اسلامی ایران خواهد شد. ماده ۱۷
- چنانچه معلوم شود دارنده سند مسافرت از کشور دیگری اجازه اقامت یا پناهندگی جدید دریافت نموده است سند مسافرت نامبرده از درجه اعتبار‌ساقط است. ماده ۱۸
- چنانچه دارنده سند مسافرت نسبت به در اختیار گذاشتن سند به غیر اقدام نماید، سند مسافرت وی اخذ و با او طبق قوانین جزایی جمهوری اسلامی‌ایران رفتار خواهد شد. ماده ۱۹
- در صورتی که صاحب سند نسبت به مخدوش نمودن سند اقدام نماید سند از درجه اعتبار ساقط و با دارنده طبق قوانین جزایی جمهوری اسلامی‌ایران رفتار خواهد شد. ماده ۲۰
- اگر دارنده سند از مسافرت منصرف شود، مکلف است ظرف مدت دو هفته پس از انقضای اعتبار اجازه خروج، سند مذکور را به اداره امور اتباع‌خارجه شهربانی جمهوری اسلامی ایران و با شهربانی محل سکومت خود عودت دهد و دفترچه اقامت پناهندگی خود را دریافت نماید. تبصره
- مدت اعتبار اجازه خروج سه ماه می‌باشد در صورتی که دارنده سند در انقضاء مدت اعتبار اجازه خروج از کشور بنا به دلائل موجه و قابل قبول موفق به‌خروج از کشور نگردد، اداره امور اتباع خارجه شهربانی جمهوری اسلامی ایران نسبت به تمدید اجاز خروج وی برای یک نوبت دیگر اقدام خواهد کرد. ماده ۲۱
- حسب تقاضای شخص پناهنده برای خروج دائمی از شکور و یا چنانچه ادامه اقامت پناهنده، بمصلحت تشخیص داده نشود پس از استعلام از‌مراجع مندرج در ماده ۹ و اخذ دفترچه اقامت پناهندگی پروانه عبور بدون بازگشت جهت وی صادر خواهد شد. ماده ۲۲
- قیمت صدور سند مسافرت مبلغ -/۵۰۰۰ ریال است که از متقاضی اخذ خواهد گردید. ماده ۲۳
- ماده ۷، تبصره یک و بخش اول تبصره سه ماده ۸ قسمت اول مواد ۱۱، ۱۲، ۱۷، ۱۸، ۱۹ و ۲۰ جهت آگاهی متقاضیان سند مسافرت در ظهر پرسشنامه‌های مربوط به متقاضیان دریافت سند مسافرت درج و به امضا آنان خواهد رسید. ماده ۲۴
- نمونه سند مسافرت و پروانه عبور و برگ بازگشت به ایران "ویژه پناهندگان و آوارگان" و نمونه نقش مهرها و پرسشنامه‌های مربوط ضمیمه است. میرحسین موسوی - نخست‌وزیر