آیین‌نامه اجرایی تشکیل و فعالیت تشکل‌های صنفی در مناطق آزاد
شماره: ۶۵۳۳۷/ ۶۰ تاریخ: ۱۱/ ۳/ ۱۳۹۴ جناب آقای خسروتاج قائم مقام محترم وزیر در امور تجارت و معاون امور اقتصادی و بازرگانی موضوع: ابلاغ آیین‌نامه اجرایی حاکم بر تشکیل و فعالیت تشکل‌های صنفی در مناطق آزاد کشور (موضوع ماده «۸۸» قانون نظام صنفی) باسلام بدینوسیله ابلاغ آیین‌نامه اجرایی حاکم بر تشکیل و فعالیت تشکل‌های صنفی در مناطق آزاد کشور (موضوع ماده «۸۸» قانون نظام صنفی) تصویب و جهت اجرا ابلاغ می‌گردد. محمد رضا نعمت زاده آیین‌نامه اجرایی حاکم بر تشکیل و فعالیت تشکل‌های صنفی در مناطق آزاد کشور (موضوع ماده «۸۸» قانون نظام صنفی) تعاریف ماده ۱- تعاریف: الف- مناطق آزاد: مناطق آزاد تجاری- صنعتی. ب- سازمان: سازمان منطقه آزاد تجاری- صنعتی. ج- قانون: قانون نظام صنفی. د- نظام صنفی: قواعد و مقرراتی است که امور مربوط به سازمان، وظایف، اختیارات حدود و حقوق افراد و واحدهای صنفی را طبق قانون تعیین می‌کند. ه-- فرد صنفی: هر شخص حقیقی یا حقوقی که در یکی از فعالیت‌های صنفی اعم از تولید، تبدیل، خرید، فروش، توزیع، خدمات و خدمات فنی سرمایه‌گذاری کند و به عنوان پیشه‌ور و صاحب حرفه و شغل آزاد، خواه به شخصه یا با مباشرت دیگران محل کسبی دایر یا وسیله کسبی فراهم آورد و تمام یا قسمتی از کالا، محصول یا خدمات خود را به طور مستقیم یا غیرمستقیم و به صورت کلی یا جزئی به مصرف کننده عرضه دارد، فرد صنفی شناخته می‌شود. تبصره - صنوفی که قانون خاص دارند، از شمول قانون نظام صنفی مستثنی می‌باشند. قانون خاص قانونی است که بر اساس آن نحوه صدور مجوز فعالیت، تنظیم و تنسیق امور واحدهای ذی‌ربط، نظارت، بازرسی و رسیدگی به تخلفات افراد و واحدهای تحت پوشش آن به صراحت در متن قانون مربوطه معین می‌شود. و- واحد صنفی: هر واحد اقتصادی که فعالیت آن در محل ثابت یا وسیله سیار باشد و توسط فرد یا افراد صنفی با اخذ پروانه کسب دایر شده باشد، واحد صنفی شناخته می‌شود. تعیین صنوف سیار مطابق آیین‌نامه اجرایی ماده «۳» قانون می‌باشد. تبصره
- ۱ - فعالیت واحدهای صنفی سیار در محل ثابت با اخذ پروانه کسب برای همان محل، بلامانع است. تبصره
- ۲ - اماکنی که واجد شرایط لازم جهت استقرار چند واحد صنفی باشند، می‌توانند به عنوان محل ثابت کسب، توسط یک یا چند فرد صنفی، پس از اخذ پروانه کسب مطابق آیین‌نامه اجرایی تبصره (۲) ماده «۳» قانون از اتحادیه یا اتحادیههای ذی ربط، مورد استفاده قرار گیرند. تبصره
- ۳ - دفاتری که خدماتی به واحدهای صنفی سیار می‌دهند، واحد صنفی محسوب میشوند. ز- صنف: عبارت است از گروهی از افراد که طبیعت فعالیت آنان از یک نوع باشد. صنوف مشمول این قانون، با توجه به نوع فعالیت آنها به دو گروه تولیدی- خدمات فنی و توزیعی- خدماتی تقسیم میشوند. ح- پروانه کسب: مجوزی است که طبق مقررات قانون به منظور شروع و ادامه کسب وکار یا حرفه به صورت موقت یا دائم به فرد یا افراد صنفی برای محل مشخص یا وسیله کسب معین داده می‌شود. تبصره
- ۱- پروانه کسب موقت تنها برای یک بار صادر می‌شود. مدت اعتبار پروانه کسب موقت یک سال و پروانه کسب دائم پنج سال است. تبصره
- ۲- اتحادیه صنفی مکلف است با انقضای مدت اعتبار پروانه کسب، اخطاریه یک ماهه برای تبدیل پروانه موقت به پروانه دائم یا تمدید پروانه دائم صادر نماید و در صورت عدم تبدیل یا تمدید پروانه، واحد صنفی در حکم واحد بدون پروانه تلقی می‌شود. ط- مجوز فعالیت یا پروانه: مجوز فعالیت یا پروانه تاسیس، بهره‌برداری یا اشتغال که طبق قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری- صنعتی جمهوری اسلامی ایران صادر می‌گردد. ی- پروانه تخصصی و فنی: گواهینامه‌ای است که بر داشتن مهارت انجام دادن‌کارهای تخصصی یا فنی دلالت دارد و به وسیله مراجع ذی‌صلاح صادر می‌شود. ک- اتحادیه: شخصیتی حقوقی است که از افراد یک یا چند صنف که دارای فعالیت یکسان یا مشابه‌اند، برای انجام دادن وظایف و مسئولیت‌های مقرر در قانون تشکیل می‌گردد. ل- اتاق اصناف: اتاقی متشکل از روسای اتحادیههای صنفی برای انجام وظایف و مسولیت‌های مقرر در قانون است. م- کمیسیون نظارت: کمیسیونی است که به منظور برقراری ارتباط و ایجاد هماهنگی بین اتحادیهها و اتاق اصناف با سازمان‌ها و ادارات مستقر در مناطق آزاد در راستای وظایف و اختیارات آنها و همچنین نظارت بر اتحادیهها و اتاق اصناف تشکیل می‌شود. ن- هیات عالی نظارت: هیاتی است که به منظور تعیین برنامه‌ریزی، هدایت، ایجاد هماهنگی و نظارت بر‌کلیه اتحادیهها، اتاق‌های اصناف، اتاق اصناف ایران و کمیسیون‌های نظارت تشکیل می‌گردد و بالاترین مرجع نظارت بر امور اصناف کشور است. س- دبیرخانه هیات عالی نظارت: بازوی اجرایی هیات عالی نظارت (موضوع ماده «۵۴» قانون). ع- سامانه اصناف: سامانه الکترونیکی دبیرخانه هیات عالی نظارت. نحوه تشکیل و فعالیت اتحادیه ماده
- ۲ - اتحادیه دارای شخصیت حقوقی و غیرانتفاعی است و پس از ثبت اطلاعات آن توسط سازمان در سامانه اصناف رسمیت می‌یابد. ماده
- ۳ - با توجه به محدوده جغرافیایی مناطق آزاد، اتحادیههای صنفی در مناطق مذکور به ترتیب زیر تشکیل می‌گردند: الف- در مناطق آزاد که قلمرو آنها شامل تمامی محدوده جغرافیایی یک یا چند شهرستان باشد، اتحادیههای صنفی مطابق نصاب‌های مقرر در تبصره (۲) ماده «۲۱» قانون تشکیل می‌گردند. ب- در مناطق آزاد که قلمرو آنها قسمتی از محدوده یک یا چند شهرستان باشد، اتحادیه با حد نصاب حداقل پنجاه واحد صنفی تشکیل خواهد شد. تا زمان تشکیل اتحادیههای صنفی، کلیه امور مربوط به اداره واحدهای صنفی از جمله صدور پروانه کسب و بازرسی و نظارت بر آنها بر عهده سازمان می‌باشد. ماده
- ۴ - اتحادیه‌هایی که قبل از تصویب این آیین‌نامه در منطقه تشکیل شده‌اند، می‌بایست حداکثر ظرف مدت شش ماه نسبت به تطبیق شرایط خود با این آیین‌نامه اقدام نمایند. ماده
- ۵- برگزاری انتخابات داوطلبان عضویت در هیات مدیره و بازرسان اتحادیههای صنفی مطابق آیین‌نامه اجرایی تبصره (۳) ماده «۲۲» قانون می‌باشد، به منظور برگزاری انتخابات هیات اجرایی زیرنظر رئیس کمیسیون نظارت و با ترکیب نمایندگان دستگاه‌های زیر تشکیل می‌گردد: الف- سازمان (به عنوان رئیس). ب- اداره صنعت، معدن و تجارت (در صورت عدم وجود اداره یاد شده مدیر بازرگانی سازمان). ج- یکی از اعضای هیات رئیسه اتاق اصناف به انتخاب هیات رئیسه، مشروط بر اینکه فرد مذکور داوطلب عضویت در هیات مدیره نباشد (در صورت عدم امکان، یک نفر معتمد صنفی دارای پروانه کسب به انتخاب کمیسیون نظارت). ماده
- ۶ - در اتحادیهها افراد منتخب به ترتیب اکثریت نسبی آرای ماخوذه شامل یک نفر رئیس، دونفر نایب رئیس (اول و دوم)، یک نفر دبیر و یک نفر خزانه دار تعیین می‌شود. همزمان با برگزاری انتخابات اعضای هیات مدیره اتحادیه، انتخاباتی برای انتخاب دو نفر بازرس (اصلی و علی البدل) برگزار می‌شود. شرح وظایف بازرس از جمله نظارت بر عملکرد هیات مدیره اتحادیه و نیز تهیه گزارش برای اتاق اصناف مطابق آیین‌نامه اجرایی ماده «۲۳» قانون می‌باشد. تبصره
- ۱ - در صورت عدم آمادگی پذیرش سمت تعیین شده توسط فرد منتخب، تعویض سمت وی با سمتی که احراز آن نیاز به تعداد آرای کمتری دارد بلامانع است. تبصره
- ۲ - در صورت تساوی آرا بین دو یا چند نفر از اعضای هیات مدیره اتحادیه، سمت آنها به طریق قرعه توسط رئیس کمیسیون نظارت و یا نماینده وی و با حضور اکثریت اعضای هیات مدیره اتحادیه تعیین می‌شود. تبصره
- ۳ - در صورت درخواست کلیه منتخبان، سمت آنها از طریق برگزاری انتخابات داخلی در حضور رئیس یا نماینده کمیسیون نظارت تعیین می‌شود. ماده
- ۷ - رئیس کمیسیون نظارت موظف است درچارچوب وظایف و اختیارات قانونی خود نسبت به تشکیل کمیته موضوع تبصره (۱) ماده «۲۲» مکرر قانون، به منظور تعیین صلاحیت داوطلبان عضویت در هیات مدیره و بازرسان اتحادیههای صنفی اقدام نماید. ماده
- ۸ - وظایف و اختیارات اتحادیهها عبارت است از: الف - ارایه پیشنهادات برای تهیه، تنظیم یا تغییر ضوابط صدور پروانه کسب و انواع پروانه‌های لازم برای مشاغل، به اتاق اصناف. ب - اجرای مصوبات و بخشنامههای هیات عالی نظارت و کمیسیون نظارت که در چارچوب قانون به اتحادیهها ابلاغ می‌گردد. تبصره - اتاق اصناف موظف است مصوبات و بخشنامههای هیات عالی نظارت و کمیسیون نظارت را ظرف پنج روز از تاریخ دریافت به اتحادیهها ابلاغ کند. پس از انقضای این مهلت، دبیرخانه هیات عالی نظارت و کمیسیون نظارت می‌توانند بی واسطه مصوبات و بخشنامههای خود را به اتحادیهها برای اجرا ابلاغ کنند. ج- ارایه پیشنهاد درباره امور اصناف به اتاق اصناف. د- صدور پروانه کسب با دریافت تقاضا و مدارک متقاضیان با رعایت قوانین و مقررات مربوط. ﻫ- ابطال پروانه کسب و تعطیل محل کسب طبق مقررات قانون و اعلام آن به کمیسیون نظارت و جلوگیری از ادامه فعالیت واحدهای صنفی که بدون پروانه کسب دایر میشوند مطابق ماده «۲۷» قانون یا پروانه آنها به عللی باطل می‌گردد. و- تنظیم بودجه سال بعد و تسلیم آن تا آخر دی ماه هر سال به اتاق اصناف جهت رسیدگی و تصویب. ز- تنظیم ترازنامه سالانه و تسلیم آن تا پایان خردادماه هر سال به اتاق اصناف برای رسیدگی و تصویب. ح- ایجاد تسهیلات لازم برای آموزش‌های مورد نیاز افراد صنفی به طور مستقل یا با کمک سازمان‌های دولتی یا غیردولتی. ط- تشکیل کمیسیون‌های رسیدگی به شکایات، حل اختلاف، بازرسی واحدهای صنفی، فنی و آموزشی و کمیسیون‌های دیگر مصوب هیات عالی نظارت مطابق آیین‌نامه اجرایی تبصره (۲) بند "ط" ماده «۳۰» قانون. تبصره
- ۱ - اعضای کمیسیون‌های مذکور بین سه تا پنج نفرند که از میان اعضای دارای پروانه کسب به پیشنهاد اتحادیه و تصویب اتاق اصناف ذی ربط تعیین میشوند. تبصره
- ۲ - درصورت بروز اختلاف صنفی بین افراد صنفی و اتحادیه، مراتب به اتاق اصناف جهت رسیدگی و صدور رای ارجاع می‌شود، طرف معترض نسبت به رای صادر شده می‌تواند ظرف بیست روز اعتراض خود را به کمیسیون نظارت تسلیم دارد. نظر کمیسیون نظارت قطعی و لازم الاجراء خواهد بود. درصورت اعتراض هر یک از طرفین می‌توانند به مراجع ذی صلاح قضایی مراجعه کنند. ی - وصول مالیات، عوارض و هزینه خدمات به نمایندگی از طرف سازمان. ک- هماهنگی با سازمان به منظور ایجاد شهرکهای صنفی و تمرکز تدریجی کالاها و معاملات عمدهفروشی در میادین و مراکز معین متناسب با احتیاجات شهر طبق مقررات و ضوابطی که به تصویب کمیسیون نظارت برسد. ل- ارایه پیشنهاد به منظور تعیین نرخ کالا و خدمات (درصورت نیاز) به اتاق اصناف جهت رسیدگی و تصویب کمیسیون نظارت. م- سایر مواردی که در قانون پیش‌بینی شده است. ن- برگزاری دوره‌های آموزشی احکام تجارت و کسب و کار به طور مستقل یا با کمک بسیج اصناف قبل از صدور تمدید پروانه کسب اعضای صنف. ماده
- ۹ - منابع مالی هر اتحادیه عبارتند از: الف- حق عضویت افراد صنفی در اتحادیه. ب- وجوه دریافتی در ازای خدمات غیرموظف از قبیل خدمات فنی و آموزشی به اعضای صنف. ج- کمک‌های دریافتی از اشخاص حقیقی یا حقوقی. د- کارمزد وصول مالیات، عوارض و هزینه خدمات به نمایندگی از طرف سازمان منطقه. ﻫ- - درصدی از وجوه دریافتی بابت صدور و تمدید پروانه کسب. اتحادیههای صنفی موظفند، وجوهی که بابت حق عضویت، صدور و تمدید پروانه کسب توسط کمیسیون نظارت در چارچوب آیین‌نامه اجرایی تبصره (۱) ماده «۳۱» قانون تعیین می‌گردد را رعایت نمایند. نحوه تشکیل و فعالیت اتاق اصناف منطقه ماده
- ۱۰ - اتاق اصناف شخصیت حقوقی، غیرانتفاعی و غیرتجاری دارد و پس از ثبت اطلاعات آن توسط سازمان در سامانه اصناف رسمیت می‌یابد. ماده
- ۱۱ - هیات رئیسه اتاق اصناف دارای پنج نفر عضو اصلی به ترتیب شامل یک رئیس، دو نایب رئیس (اول و دوم)، یک دبیر و یک خزانه دار و دو نفر عضو علی البدل می‌باشند. دو نفر از اعضای اصلی هیات رئیسه از بین صنوف تولیدی- خدمات فنی، دو نفر از صنوف توزیعی- خدماتی و یک نفر از حائزین اکثریت آراء انتخاب میشوند. ماده
- ۱۲ - ترتیب انتخاب هیات رئیسه اتاق اصناف، وظایف هیات رئیسه، طرز تشکیل جلسات و تعداد کمیسیون‌های آن و سایر مقررات مربوط به اداره اتاق‌ها و حق‌الزحمه خدمات آنها طبق آیین‌نامه اجرایی ماده «۳۶» قانون خواهد بود. به منظور برگزاری انتخابات، هیات اجرایی زیرنظر رئیس کمیسیون نظارت و مطابق ماده «۵» این آیین‌نامه تشکیل و یک نفر از بین اعضای اتاق به انتخاب اجلاس مشروط بر اینکه فرد مذکور داوطلب انتخابات نباشد و در مناطق فاقد اتاق یک نفر معتمد صنفی دارای پروانه کسب به انتخاب کمیسیون نظارت جایگزین بند "ج" ماده مذکور می‌گردد. ماده
- ۱۳ - وظایف و اختیارات اتاق اصناف به شرح زیر است: الف- ایجاد هماهنگی بین اتحادیهها، نظارت بر عملکرد آنها و راهنمایی صنوف. ب- تنظیم و تصویب آیین‌نامه‌های مالی، استخدامی، اداری، آموزشی و تشکیلاتی اتحادیهها و تغییرات آنها. ج- اظهارنظر در مورد ضوابط خاص داخلی اتحادیههای تحت پوشش برای صدور پروانه کسب جهت بررسی و تصویب کمیسیون نظارت. د- نظارت بر حسن اجرای اقدامات اتحادیهها در خصوص صدور پروانه کسب از جهت تطبیق با مقررات قانون و آیین‌نامه‌های آن. ﻫ- - تایید، انتخاب و معرفی نمایندگان اتحادیهها به اداره‌های امور مالیاتی، هیات‌های حل اختلاف مالیاتی و سایر مراجعی که به موجب قانون معرفی نماینده از طرف صنوف به عمل می‌آید. و- اجرای مصوبات هیات عالی نظارت، کمیسیون نظارت و اتاق اصناف ایران حسب مقررات قانون. ز- نظارت بر اجرای مقررات فنی، بهداشتی، ایمنی، انتظامی، حفاظتی، بیمه گزاری، زیباسازی و سایر مقررات مربوط به واحدهای صنفی که از طرف مراجع ذی ربط وضع می‌شود. همچنین همکاری با ماموران انتظامی در اجرای مقررات. تبصره- چنانچه افراد صنفی در انجام دادن ضوابط انتظامی که در موارد خاص تعیین و ازطریق اتاق اصناف ابلاغ می‌گردد و نیز در اجرای مقررات بهداشتی، ایمنی یا زیباسازی با مخالفت مالک ملک مواجه شوند، می‌توانند با جلب موافقت اتاق اصناف و با هزینه خود اقدام مقتضی را به عمل آورند. ح- رسیدگی به اعتراض افراد صنفی نسبت به تصمیمات اتحادیهها. ط- انتخاب و معرفی یک نفر نماینده از بین اعضاء هیات رئیسه به کمیسیون نظارت برای نظارت بر حسن اجرای انتخابات هیات مدیره اتحادیهها. ی- پیشنهاد تشکیل اتحادیه جدید یا ادغام اتحادیهها یا تقسیم یک اتحادیه به دو یا چند اتحادیه برای اتخاذ تصمیم به کمیسیون نظارت. ک- تعیین نوع و نرخ کالاها و خدماتی که افراد هر صنف می‌توانند برای فروش، عرضه یا ارایه کنند و پیشنهاد آن برای اتخاذ تصمیم به کمیسیون نظارت و اعلام مصوبه کمیسیون به اتحادیهها برای ابلاغ به افراد صنفی با هدف جلوگیری از تداخل صنفی. م- تنظیم ساعات کار و ایام تعطیل واحدهای صنفی با توجه به طبیعت و نوع کار آنان و ارایه برنامه برای اتخاذ تصمیم به وسیله کمیسیون نظارت. تبصره - به منظور ایجاد وحدت رویه بین کمیسیون‌های نظارت، دستورالعمل نحوه تنظیم ساعات کار و ایام تعطیلی واحدهای صنفی براساس دستورالعملی است که با پیشنهاد اتاق‌های اصناف توسط دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و با همکاری نیروی انتظامی و دبیرخانه هیات عالی نظارت تهیه و به تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت می‌رسد. ن- همکاری و معاضدت با سایر اتاق‌های اصناف،اتاق بازرگانی وصنایع ومعادن وکشاورزی واتاق تعاون. س- تصویب بودجه، ترازنامه و صورتهای مالی اتحادیهها پس از رسیدگی به آنها و نظارت بر عملیات مالی اتحادیهها. ع- درجه بندی واحدهای صنفی، در موارد لزوم، طبق ضوابط و مقرراتی که توسط سازمان هرمنطقه و با کسب نظر نیروی انتظامی و اتحادیههای ذی ربط تهیه می‌شود و به تصویب کمیسیون نظارت می‌رسد. ف- اجرای برنامه‌های علمی، آموزشی، فرهنگی و پژوهشی موردنیاز برای ارتقای سطح آگاهی‌های هیات مدیره اتحادیهها با همکاری دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی ذی ربط و بسیج اصناف کشور در چارچوب مقررات. ص- تنظیم ترازنامه و صورتهای مالی سالانه و تسلیم آن ظرف دو ماه بعد از پایان هرسال مالی به کمیسیون نظارت برای رسیدگی و تصویب. تبصره - کمیسیون نظارت مکلف است ترازنامه و صورتهای مالی را ظرف یک ماه رسیدگی کند و نتیجه را به اتاق اصناف اعلام دارد. تایید ترازنامه به منزله مفاصا حساب دوره عملکرد اتاق اصناف خواهد بود. ق- تنظیم بودجه سال بعد و تسلیم آن تا اول بهمن ماه هر سال به کمیسیون نظارت برای تصویب و نظارت بر اجرای آن. تبصره - کمیسیون نظارت موظف است تا پایان بهمن ماه، بودجه پیشنهادی اتاق اصناف را بررسی و پس از تصویب اعلام نماید. د- سایر مواردی که در قانون پیش‌بینی شده است. ش- تشکیل واحدهای بازرسی و نظارت به منظور نظارت بر عملکرد واحدهای صنفی و بررسی شکایات مطابق دستورالعمل موضوع بندهای "ش" ماده «۳۷» و "۶" ماده «۴۵» قانون. ت- عضویت روسای اتاق اصناف مناطق در دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد. تبصره
- ۱ - اداره امور اتاق اصناف و همچنین پیگیری و اجرای مصوبات اجلاس اتاق اصناف و نیز مسئولیت پیگیری و اجرای بندهای "الف"، "د"، "ﻫ"، "ز"، "ح"، "ط"، "ن"، "ع" و "ف" این ماده، به هیات رئیسه اتاق اصناف و سایر وظایف و اختیارات محوله به اجلاس عمومی اعضای اتاق اصناف واگذار می‌گردد. تبصره
- ۲ - اتاق اصناف با وزارت آموزش و پرورش در مورد آموزش مهارت‌های شاخه کار دانش همکاری لازم را به عمل خواهند آورد. تبصره
- ۳- اتاق‌های اصناف مجازند برای تشکیل بانک اصناف، موسسه اعتباری، صندوق قرض الحسنه، شرکت تعاونی اعتبار و دیگر موسسات پولی، بانکی، مالی و اعتباری، طبق قوانین و مقررات جاری اقدام کنند. ماده ۱۴ - منابع مالی اتاق اصناف عبارتند از:
- ۱- بیست درصد (۲۰%) دریافتی از درآمد اتحادیهها.
- ۲- درصدی از محل وجوه ناشی از جرائم و تخلفات صنفی موضوع تبصره (۷) ماده «۷۲» قانون.
- ۳- وجوه دریافتی در ازای ارایه خدمات غیرموظف به اشخاص حقیقی و حقوقی. ماده
- ۱۵ - سازمان موظف است پس از برگزاری انتخابات تشکل‌های صنفی، حداکثر ظرف یک هفته پس از صدور اعتبارنامه اعضای هیات مدیره اتحادیه و یا هیات رئیسه اتاق مطابق الگوی دبیرخانه هیات عالی نظارت، نسبت به ثبت اتحادیه و اتاق اصناف (برای اولین دوره انتخابات) و انجام تغییرات در انتخابات بعدی، از طریق سامانه اصناف اقدام نماید. سایر مقررات ماده
- ۱۶ -پروانه کسب در مناطق آزاد، در چارچوب آیین‌نامه اجرایی ماده «۱۲» قانون توسط اتحادیه صنفی ذی ربط و تا زمان تشکیل اتحادیه، توسط سازمان صادر می‌گردد. سازمان مناطق آزاد در محدوده منطقه، مرجع صدور و تمدید پروانه کسب برای متقاضیان مشمول ماده «۷۹» قانون مطابق آیین‌نامه اجرایی آن می‌باشد. ماده
- ۱۷ - مدیر عامل سازمان موظف است در چارچوب وظایف و اختیارات قانونی خود نسبت به تشکیل کمیسیون نظارت در مناطق آزاد اقدام نماید. تبصره - تشکیل کمیسیون نظارت و اتاق اصناف در محدوده هر یک از شهرستان‌های موضوع بند "الف" ماده «۳» این آیین‌نامه بلامانع است در این صورت کمیسیون نظارت و اتاق اصناف محل استقرار سازمان، کمیسیون نظارت و اتاق اصناف مرکز منطقه محسوب می‌شود. ماده
- ۱۸- وظایف و اختیارات کمیسیون نظارت به شرح زیر است: الف- تصمیم‌گیری در مورد ادغام اتحادیهها یا تقسیم یک اتحادیه به دو یا چند اتحادیه، تعیین رسته‌های صنفی و موافقت با تشکیل اتحادیه جدید درصورت تشخیص ضرورت یا با کسب نظر از اتاق اصناف. تبصره - وضعیت اموال، دارایی‌ها، حقوق و تعهدات اتحادیه ای که به دو یا چند اتحادیه تقسیم می‌گردد به موجب آیین‌نامه اجرایی تبصره بند "الف" ماده «۴۹» قانون خواهد بود. ب- نظارت بر انتخابات اتحادیهها و اتاق اصناف. ج- رسیدگی و بازرسی عملکرد اتحادیهها و اتاق اصناف و تطبیق دادن اقدامات انجام شده آنها با قوانین و مقررات. د- رسیدگی به بودجه، ترازنامه و صورتهای مالی اتاق اصناف و تصویب آنها. ﻫ-- سایر مواردی که در قانون پیش‌بینی شده است. تبصره - کمیسیون نظارت موظف به اجرای تصمیمات هیات عالی نظارت در حدود وظایف و اختیارات قانونی است. ماده
- ۱۹ - سازمان‌های مناطق آزاد موظفند،آمار و اطلاعات واحدهای صنفی مستقر در محدوده خود را (راساً و یا از طریق اتحادیههای صنفی) در سامانه اصناف، ثبت نمایند. ماده
- ۲۰ - تعداد نمایندگان کلیه اتاق‌های اصناف مناطق آزاد در اتاق اصناف ایران یک نفر از صنوف تولیدی و خدمات فنی و یک نفر از صنوف توزیعی و خدماتی است که با نظارت دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری صنعتی و با رای مخفی اعضای هیات رئیسه اتاق‌های اصناف انتخاب و به دبیرخانه هیات عالی نظارت، معرفی می‌گردند. به منظور برگزاری انتخابات برای تعیین نمایندگان اتاق‌های اصناف در اتاق ایران، هیات اجرایی مطابق ماده «۵» این آیین‌نامه تشکیل و یک نفر از اعضای هیات رئیسه اتاق‌های اصناف مشروط بر اینکه داوطلب انتخابات نباشد جایگزین بند "ج" ماده مذکور می‌گردد. نحوه برگزاری انتخابات مطابق دستورالعمل ماده «۴۲» قانون می‌باشد. ماده
- ۲۱ - نظارت بر عملکرد کمیسیون‌های نظارت در چارچوب قانون و مقررات نظام صنفی بر عهده دبیرخانه هیات عالی نظارت می‌باشد. ماده
- ۲۲ - مواردی که در این آیین‌نامه تعیین تکلیف نشده باشد، بر طبق قانون نظام صنفی و آیین‌نامه‌های اجرایی آن عمل خواهد شد. ماده
- ۲۳- این آیین‌نامه در اجرای ماده «۸۸» قانون نظام صنفی، مشتمل بر «۲۳» ماده و (۲۲) تبصره، توسط دبیرخانه هیات عالی نظارت با همکاری دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری- صنعتی تهیه و در تاریخ....................... توسط وزیر صنعت، معدن و تجارت، تصویب گردید.