آیین‌نامه ساماندهی تشکل‌های اقتصادی
هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۰/۲/۱ به پیشنهاد شماره ۲۴۹۴۶۴ /۸۰ مورخ ۱۳۹۸/۱۲/۲۱ وزارت امور اقتصادی و دارایی و به استناد تبصره (۲) ماده (۴) قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی - مصوب ۱۳۹۸-، آیین‌نامه اجرایی تبصره یاد شده را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱ (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۵/۰۳)
- در این آیین‌نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱- قانون: قانون بهبود مستمر محیط کسب و کار - مصوب ۱۳۹۰-. ۲- اتاق‌ها: اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران (اتاق ایران)، اتاق تعاون ایران و اتاق اصناف ایران. ۳- تشکل اقتصادی: تشکل‌های موضوع بند (ب) ماده (۱) قانون. ۴- کارگروه: کارگروه ساماندهی تشکل‌های اقتصادی موضوع ماده (۲) این آیین‌نامه. ۵- ادغام: فرآیندی که به موجب آن دو یا چند تشکل اقتصادی، با محو شخصیت حقوقی خود، تشکل واحد و جدیدی تشکیل دهند یا در تشکل اقتصادی دیگری جذب شوند. ۶- یکپارچه سازی: فرآیندی که طی آن تشکل‌های اقتصادی با حفظ شخصیت حقوقی خود، به موجب قرارداد یا با عضویت در یک تشکل بزرگ تر، هدف واحدی را دنبال کنند. ۷- شبکه سازی: فرآیندی که طی آن، تشکل‌های اقتصادی با حفظ شخصیت حقوقی خود با هدف استفاده از ظرفیت سایر تشکل‌های اقتصادی با یکدیگر تعامل و ارتباط نظام مند برقرار کنند. ۸- انسجام: ایجاد هماهنگی در فعالیت تشکل‌های اقتصادی مختلف به نحوی که مانع موازی کاری شود. ماده ۲ (اصلاحی ۱۴۰۰/۰۵/۰۳)
- به منظور ساماندهی و زمینه سازی برای ادغام، یکپارچه سازی، شبکه سازی و انسجام تشکل‌های اقتصادی، کارگروهی متشکل از اتاق‌ها و با حضور (بدون حق رای) نمایندگان تام الاختیار وزارتخانه‌های کشور، تعاون، کار و رفاه اجتماعی، صنعت، معدن و تجارت، راه و شهرسازی و جهاد کشاورزی و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، مرکز آمار ایران و کانون عالی انجمن‌های صنفی کارفرمایی ایران تشکیل می‌شود. دبیرخانه مشترک کارگروه، در اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران (اتاق ایران) مستقر خواهد بود. ماده ۳
- فهرست ملی تشکل‌های اقتصادی بر اساس شاخص‌های زیر توسط اتاق‌ها تهیه و اعلام می‌شود: ۱- در چهارچوب قوانین و مقررات تاسیس شده باشند. ۲- دارای ماهیت غیرانتفاعی، غیرسیاسی، غیرتجاری و غیردولتی باشند. ۳- موضوع و دامنه شمول فعالیت آنها با یک شناسه (کد) حداقل سه رقمی در طبقه بندی مشاغل، موضوع سامانه بین‌المللی طبقه بندی استاندارد صنایع (ISIC) یا طبقه بندی بین‌المللی معادل آن مانند طبقه بندی محوری محصولات (CPC) یا شناسه بین‌المللی کالا (HS) شناسایی و ثبت شده یا بشود. ۴- به منظور حفظ حقوق و منافع مشروع و قانونی اعضا، ساماندهی فعالیت و بهبود وضعیت اقتصادی آنها اعم از حقیقی و حقوقی، تشکیل شده باشند. تبصره
- در اجرای ماده (۲) قانون، نظر بزرگ ترین تشکل به لحاظ تعداد اعضا، سهم بازار و رشته فعالیت مورد نظر بررسی و تشکل مذکور در صورت لزوم به جلسات تصمیم‌گیری دعوت می‌شود. ماده ۴
- کارگروه مکلف است با اعلام مشخصات تشکل‌های متقاضی برای قرار گرفتن در فهرست تشکل‌های اقتصادی ملی، دلایل رد یا پذیرش درخواست‌های دریافت شده برای ثبت در فهرست فوق را از طریق درگاه (پورتال) رسمی اتاق‌ها، اطلاع رسانی کند. ماده ۵
- تشکل‌های اقتصادی موازی بر اساس شاخص‌های زیر شناسایی و اقدامات لازم برای ادغام، یکپارچه سازی، انسجام و شبکه سازی آنها پس از دارا بودن هر دو شرط زیر توسط اتاق‌ها صورت می‌گیرد: ۱- دارا بودن یک شناسه (کد) فعالیت مشترک سه رقمی در طبقه بندی مشاغل، موضوع سامانه بین‌المللی طبقه بندی استاندارد صنایع (ISIC) یا طبقه بندی بین‌المللی معادل آن مانند طبقه بندی محوری محصولات (CPC) یا شناسه بین‌المللی کالا (HS). ۲- مشترک بودن شرح وظایف، اهداف، ماموریت‌ها و زمینه‌های فعالیت تشکل با تشکل اقتصادی موجود. ماده ۶
- در زمان اعلام فهرست ملی تشکل‌های اقتصادی، در صورتی که برای یک فعالیت اقتصادی چند تشکل موازی وجود داشته باشد، مراتب توسط کارگروه به تشکل‌های مذکور و مراجع قانونی ثبت آنها اعلام می‌شود تا اقدامات لازم برای ادغام، یکپارچه سازی و شبکه سازی آنها ظرف دو ماه صورت پذیرد. تبصره
- پس از ادغام، یکپارچه سازی و شبکه سازی تشکل‌های اقتصادی، کلیه فرآیندهای اجرایی و تغییرات لازم ظرف سه ماه با همکاری دستگاه‌های ذی ربط طبق قوانین و مقررات صورت می‌گیرد. ماده ۷
- فهرست ملی تشکل‌های اقتصادی باید ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه در درگاه (پورتال) رسمی اتاق‌ها بارگذاری و تغییرات آن به صورت برخط اطلاع‌رسانی شود. ماده ۸
- آن دسته از فعالیت‌های اقتصادی که برای آنها تشکل اقتصادی فعال وجود ندارد، توسط کارگروه شناسایی و در درگاه (پورتال) رسمی اتاق‌ها اطلاع رسانی می‌شود. ماده ۹
- به منظور جلوگیری از فعالیت موازی تشکل‌ها در فعالیت‌های صادرات غیرنفتی، کلیه دستگاه‌های ذی ربط موضوع، مکلف به همکاری با اتاق‌ها در جهت ایجاد انسجام و هماهنگی و تقسیم کار و اجرای مصوبات کارگروه در این زمینه هستند. ماده ۱۰
- اساسنامه پیشنهادی تشکل‌های اقتصادی موضوع این آیین‌نامه در حوزه‌های مختلف به‌صورت نمونه توسط کارگروه ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه تهیه و به فعالان اقتصادی، مرجع ثبت شرکت‌ها و موسسات غیرتجاری و سایر مراجع قانونی اعلام می‌شود. تبصره
- اساسنامه کلیه تشکل‌های اقتصادی در بخش شرایط عضویت باید به گونه ای باشد که مانع عضویت فعالان اقتصادی مربوط در حوزه فعالیت تشکل نباشد و عضویت کلیه فعالان تسهیل شود. موسسان و مدیران تشکل‌های اقتصادی نباید مانع عضویت داوطلبان جدید واجد شرایط و استفاده آنها از منافع حضور در این تشکل‌ها شوند. در صورت عدم رعایت این موضوع، مراتب توسط کارگروه مورد رسیدگی قرار می‌گیرد. ماده ۱۱
- در اجرای مواد (۲) و (۳) قانون، دستگاه‌های اجرایی هنگام بررسی، تدوین یا اصلاح مقررات، بخشنامه‌ها و رویه‌های اجرایی، نظر تشکل‌های اقتصادی مندرج در فهرست ملی تشکل‌های اقتصادی را اخذ می‌کنند. ماده ۱۲
- با هدف ساماندهی و زمینه سازی برای ادغام، شبکه سازی، یکپارچه سازی، انسجام و به‌اشتراک‌گذاری اطلاعات مرتبط با تشکل‌های اقتصادی، سامانه الکترونیکی تشکل‌های اقتصادی توسط اتاق‌ها با همکاری کلیه دستگاه‌های ذی ربط راه اندازی می‌شود. تشکل‌های اقتصادی مندرج در فهرست ملی تشکل‌های اقتصادی اقداماتی نظیر برنامه‌های آموزشی، خدمات قابل ارائه، گزارش‌ها و تحقیقات، مدیریت اعضا، اطلاع رسانی و فرآیند ارتباط با سایر تشکل‌ها را از طریق این سامانه در اختیار عموم قرار می‌دهند. ماده ۱۳
- دستورالعمل دسته بندی و رتبه بندی تشکل‌های اقتصادی موضوع این آیین‌نامه ظرف یک سال توسط کارگروه تدوین و به مورد اجرا گذاشته می‌شود. ماده ۱۴
- سازوکار نحوه رسیدگی به اعتراضات و شکایات در خصوص تصمیمات کارگروه، در چهارچوب این آیین‌نامه ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه، توسط کارگروه تدوین و ابلاغ خواهد شد. ماده ۱۵
- گزارش اقدامات و عملکرد مربوط به این آیین‌نامه در پایان هر سال توسط کارگروه به وزارت امور اقتصادی و دارایی ارایه می‌شود. معاون اول رئیس جمهور - اسحاق جهانگیری