آیین‌نامه اجرایی بند (س) تبصره (۱) قانون بودجه ۱۴۰۲
هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۲/۳/۱۷ به پیشنهاد شماره ۱۳۴- ۲/۲۰ مورخ ۱۴۰۲/۲/۲۰ وزارت نفت (با همکاری وزارتخانه‌های نیرو، امور اقتصادی و دارایی، سازمان برنامه و بودجه کشور و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران) و به استناد بند (س) تبصره (۱) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور، آیین‌نامه اجرایی بند مذکور را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱
- قانون: قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور. ۲
- ماده (۱۲): ماده (۱۲) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور - مصوب ۱۳۹۴ - می‌باشد. ۳
- حساب بهینه سازی: حساب بهینه سازی مصرف انرژی موضوع بند (س) تبصره (۱) قانون. ۴
- آیین‌نامه بازار بهینه سازی: آیین‌نامه ایجاد بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست مصوب ۱۳۹۶/۱۱/۳۰ شورای عالی انرژی با اصلاحات بعدی. ۵
- دستورالعمل بازار بهینه سازی: دستورالعمل اجرایی آیین‌نامه ایجاد بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست مصوب ۱۴۰۰/۴/۷ شورای عالی انرژی با اصلاحات بعدی. ۶
- وجوه اداره شده: اعتباراتی که از محل "حساب بهینه سازی" به منظور اجرای طرح‌های بهینه سازی مصرف انرژی موضوع این آیین‌نامه، در چارچوب قرارداد عاملیت به موسسات عامل واگذار می‌شود. ۷ (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۲/۱۹)
- موسسه عامل: کلیه بانک‌ها و موسسات اعتباری که به حکم قانون یا مجوز بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تاسیس شده یا می‌شوند، صندوق پژوهش و فناوری صنعت نفت، صندوق پژوهش و فناوری صنعت برق و انرژی و صندوق نوآوری و شکوفایی و صندوق ملی محیط زیست. ۸
- قرارداد عاملیت: قراردادی که بین شرکت‌های تابعه وزارتخانه‌های نفت و نیرو و موسسه عامل منعقد می‌شود و در آن تعهدات هر یک از طرفین در خصوص شرایط سپرده گذاری وجوه اداره شده شرکت‌های مذکور و پرداخت تسهیلات تعیین می‌گردد. تبصره
- وزارت نیرو مجاز است در قرارداد عاملیت، سازمان ساتبا (سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره وری انرژی برق) را به عنوان طرف قرارداد با موسسه عامل معرفی نماید. ۹
- گواهی ظرفیت: گواهی سپرده کالایی حامل انرژی که نشان دهنده حق مالکیت بر مقدار مشخصی از میزان انرژی از یک حامل انرژی است و توسط شرکت‌های تابعه وزارت نفت یا سایر تولیدکنندگان غیردولتی حامل‌های انرژی در بورس انرژی یا بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست منتشر می‌شود و دارنده آن بر اساس شرایط تعیین شده در گواهی، مستحق دریافت مقدار و حامل انرژی تعیین شده در گواهی است. منظور از گواهی ظرفیت در این آیین‌نامه، گواهی ظرفیت نیروگاهی نمی‌باشد. ۱۰
- گواهی صرفه جویی: اوراق بهاداری که نشان دهنده حق مالکیت بر مقدار مشخصی از میزان انرژی صرفه جویی شده از یک حامل انرژی بر اساس گزارش امکان سنجی طرح صرفه جویی انرژی در یک دوره زمانی مشخص بوده و در بازار بهینه سازی محیط زیست و انرژی قابل معامله می‌باشد. ۱۱
- شرکت‌های دولتی ذی ربط: کلیه شرکت‌های دولتی موضوع ماده (۴) قانون مدیریت خدمات کشوری - مصوب ۱۳۸۶ - با اصلاحات بعدی. ماده ۲
- خزانه داری کل کشور با درخواست وزارت نفت، "حساب بهینه سازی" را به نام وزارت نفت و نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ایجاد می‌نماید. واریز منابع و برداشت مبالغ از این حساب، بر اساس ضوابط تعیین شده در این آیین‌نامه و در چارچوب قوانین و مقررات مربوط صورت می‌پذیرد. ماده ۳
- منابع «حساب بهینه سازی» شامل موارد زیر است که به حساب مذکور واریز می‌شود: الف (اصلاحی ۱۴۰۳/۰۲/۱۹)
- تا ده درصد (۱۰%) منابع سرمایه ای داخلی شرکت‌های تابعه سودده وزارت نفت و وزارت نیرو به نسبت سرمایه آن‌ها مندرج در پیوست (۳) قانون بودجه مصوب سال ۱۴۰۲ به عنوان منبع اولیه حساب به میزان سیصد هزار میلیارد (۳۰۰/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال: به "حساب بهینه سازی" واریز و مراتب را به ذیحساب وزارت نفت اعلام نمایند. ب
- ده درصد (۱۰%) منابع حاصل از صرفه جویی انرژی در هریک از طرح‌های بهینه سازی انرژی مصوب شورای اقتصاد:شورای اقتصاد با درخواست وزارت نفت یا نیرو، نسبت به اصلاح مصوبات معتبر قبلی و نیز تصویب مصوبات آتی در خصوص طرح‌های بهینه سازی انرژی مبتنی بر ماده (۱۲) به نحوی اقدام نماید که معادل حداقل ده درصد (۱۰%) سقف منابع حاصل از صرفه جویی هر مصوبه برای پایداری "حساب بهینه سازی" تعیین گردد.در هریک از مراحل بازپرداخت طرح‌های مذکور، تخصیص منابع باید به نحوی صورت پذیرد که حداقل ده درصد (۱۰%) مبلغ هر بازپرداخت مستقیماً به «حساب بهینه سازی» واریز گردد. این مبلغ علاوه بر بازپرداخت به سرمایه گذار عامل صرفه جویی در طرح‌های مزبور است. ج
- منابع ناشی از اجرای بند (ن) تبصره (۱) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور: این منابع بر اساس ضوابط آیین‌نامه اجرایی بند مذکور محاسبه می‌شود و شرکت‌های تابعه ذی ربط وزارت نفت مکلفند به صورت یک دوازدهم ماهانه به "حساب بهینه سازی" واریز نمایند. د
- حواله‌های فروش صادراتی فرآورده‌های نفتی و فروش داخلی گاز طبیعی موضوع بند (ط) تبصره (۱۴) قانون: شرکت‌های تابعه ذی ربط وزارت نفت مکلفند بر اساس ضوابط تعیین شده در آیین‌نامه اجرایی بند (ط) تبصره (۱۴) قانون، نسبت به ارائه معادل یکصد و چهل هزار میلیارد (۱۴۰/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰/۰۰۰) ریال حواله‌های فروش صادراتی فرآورده‌های نفتی و فروش داخلی گاز طبیعی به ذی نفعان بند قانونی مربوط اقدام و جهت ثبت به عنوان جمعی - خرجی در "حساب بهینه سازی" به ذی حساب وزارت نفت اعلام نمایند. ه
- - شرکت‌های تابعه وزارتخانه‌های نفت و نیرو مکلفند به میزان منابع اختصاص یافته از محل حساب بهینه سازی موضوع بند (ب) ماده (۴) این آیین‌نامه، پس از صادرات یا فروش داخلی حامل، معادل گواهی صرفه جویی، کلیه منابع ایجاد شده را به حساب بهینه سازی واریز نمایند. ماده ۴
- مصارف "حساب بهینه سازی" شامل موارد زیر می‌باشد که جسب مورد، با تایید وزارت نفت یا وزارت نیرو صورت می‌پذیرد: الف
- سرمایه‌گذاری در طرح‌های بهینه سازی مصرف انرژی توسط شرکت‌های تابعه وزارتخانه‌های نفت و نیرو: ۱
- شرکت‌های دولتی ذیربط مکلفند طرح‌های بهینه سازی مصرف انرژی پیشنهادی خود را برای استفاده از منابع "حساب بهینه سازی" در قالب وجوه اداره شده، به همراه برنامه زمان بندی اجرای این طرح جهت بررسی و تصویب حسب مورد به وزارت نفت یا وزارت نیرو ارائه نمایند. تبصره
- قرارداد عاملیت بین شرکت‌های تابعه وزارتخانه‌های نفت و نیرو و موسسات عامل برای سپرده گذاری وجوه اداره شده باید حسب مورد به تایید وزارتخانه‌های نفت و نیرو برسد. ۲
- وزارت نفت مکلف است بر اساس برنامه زمان بندی اجرای طرح‌های مصوب این بند، نسبت به پرداخت ماهانه منابع مورد نیاز مجموع طرح‌های مصوب هر شرکت دولتی ذی ربط به حساب شرکت‌های تابعه وزارتخانه‌های نفت و نیرو اقدام نماید. میزان پرداخت به هر شرکت از ماه سوم شروع هر طرح، بر اساس نسبت عملکرد پیشرفت واقعی نسبت به برنامه در دو ماه قبل صورت می‌پذیرد. ۳
- پرداخت به طرح‌های موضوع بند (ن) تبصره (۱) قانون، صرفاً از محل منابع بند مذکور مجاز است. ب
- خرید گواهی‌های صرفه جویی و ظرفیت منتشر شده در بازار بهینه سازی انرژی و محیط زیست: ۱
- آن دسته از گواهی‌های صرفه جویی و ظرفیت که براساس آیین‌نامه بازار بهینه سازی و دستورالعمل بازار بهینه سازی، به پشتوانه منابع حاصل از بازپرداخت اجرای طرح‌های مبتنی بر ماده (۱۲) یا از محل منابع داخلی شرکت‌های تابعه دولتی وزارتخانه‌های نفت یا نیرو منتشر می‌شود، میزان منابع مورد نیاز برای خرید گواهی‌های مذکور پس از تضمین ناشر در هر مورد بر اساس مجوزهای مربوطه و نیز شرایط انتشار حسب مورد با بررسی و تایید وزارت نفت یا وزارت نیرو (حسب مورد) به حساب‌های تعیین شده واریز خواهد گردید. ۲
- شورای اقتصاد مجاز است حسب مورد با درخواست وزارت نفت یا وزارت نیرو، نسبت به اصلاح مصوبات مربوط به طرح‌ها به طرح‌های بهینه سازی مصرف انرژی، یا تصویب پیشنهادات جدید در این خصوص، به نحوی که تمام یا بخشی از بازپرداخت سرمایه گذاری‌ها از محل «حساب بهینه سازی» تامین و پرداخت گردد، اقدام نماید. ج
- ارائه تضمین به سرمایه گذاران طرح‌های بهینه سازی مصرف انرژی: وزارت نفت مکلف است بر اساس قراردادهایی که آن وزارت یا وزارت نیرو با موسسات عامل جهت ارائه تضامین به سرمایه گذاران طرح‌های بهینه سازی مصرف انرژی منعقد می‌نمایند، نسبت به واریز منابع لازم به حساب موسسات عامل مربوطه از محل "حساب بهینه سازی" اقدام نماید. ماده ۵
- در مواردی که استفاده از منابع "حساب بهینه سازی در قالب ارائه تسهیلات توسط شرکت‌های تابعه از طریق موسسات عامل صورت می‌پذیرد، شرکت‌های مذکور مکلفند مجموع سود حاصل از سپرده گذاری‌ها را در پایان سال و مبالغ دریافتی بابت بازپرداخت اقساط تسهیلات را بلافاصله پس از وصول به «حساب بهینه سازی» واریز نمایند. آن دسته از شرکت‌ها یا اشخاصی که مطابق قانون و این آیین‌نامه از تسهیلات مزبور استفاده می‌کنند مشمول ضوابط مربوط به تضمین بازپرداخت تسهیلات می‌باشند. ماده ۶
- مانده «حساب بهینه سازی» در پایان سال ۱۴۰۲ به سال بعد منتقل و به عنوان اعتبارات قانونی این حساب در سال ۱۴۰۳ منظور می‌شود. ماده ۷
- دستورالعمل اجرایی حساب بهینه سازی مصرف انرژِی، در خصوص تعیین موضوعات و طرح‌های بهینه سازی مصرف انرژی دارای اولویت، نحوه بررسی و تصویب برنامه‌های پیشنهادی شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی ذی ربط، روش بررسی عملکرد برنامه‌های مصوب، نحوه و زمان بندی واریز منابع به حساب شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی ذی ربط، شرایط سپرده گذاری و پرداخت تسهیلات وجوه اداره شده، میزان و شرایط خرید گواهی‌های صرفه جویی و ظرفیت واریز مجدد منابع حاصل از فروش داخلی یا صادرات گواهی‌های مذکور و همچنین شرایط حاکم بر قراردادهای ارائه تضمین با موسسات عامل، توسط وزارت نفت و با همکاری وزارتخانه‌های نیرو، صنعت، معدن و تجارت، راه و شهرسازی، امور اقتصادی و دارایی، کشور و جهاد کشاورزی، سازمان برنامه و بودجه کشور و سازمان ملی بهره وری ایران و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه تهیه و پس از امضای مشترک سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارتخانه‌های نیرو، نفت و امور اقتصادی و دارایی، توسط وزارت نفت ابلاغ می‌شود. ماده ۸
- سقف منابع قابل تخصیص برای مصارف بند (الف)، (ب) و (ج) ماده (۴) این آیین‌نامه در هر سال به ترتیب معادل (۷۰%)، (۲۰%) و (۱۰%) منابع وصولی طی آن سال در «حساب بهینه سازی» تعیین می‌گردد. جابه جایی منابع بین مصارف مختلف ماده (۴) این آیین‌نامه، در صورت عدم جذب پس از شش ماه از تاریخ ابلاغ این تصویب‌نامه، حسب مورد بر اساس دستورالعمل اجرایی بهینه سازی مجاز است. معاون اول رئیس جمهور - محمد مخبر