آیین‌نامه اجرایی منابع پژوهشی شرکتها و مؤسسه‌ها
هیات وزیران در جلسه ۱۴۰۲/۳/۱۷ به پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه کشور (با همکاری وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور و معاونت حقوقی رئیس جمهور) و به استناد بند (د) تبصره (۹) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور، آیین‌نامه اجرایی بند یادشده را به شرح زیر تصویب کرد: ماده ۱
- در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند: ۱
- سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور. ۲
- خزانه: خزانه‌داری کل کشور. ۳
- قانون: قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور. ۴
- صندوق: صندوق شورای‌عالی علوم، تحقیقات و فناوری. ۵
- شرکتها، بانکها و موسسه‌ها: شرکت‌های دولتی، بانکها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت مندرج در پیوست شماره (۳) قانون که هزینه پژوهشی برای آنها منظور شده است. ۶
- منابع: حداقل شصت درصد (۶۰ %) از هزینه امور پژوهشی هر یک از شرکتها، بانکها و موسسه‌ها. ۷
- مراکز: دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی و فناوری (به عنوان ذی نفعان نهایی)، پارک‌های علم و فناوری و شرکت‌های دانش بنیان اعم از دولتی و غیر دولتی و جهاد دانشگاهی دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع قانونی ذیربط و حوزه‌های علمیه دارای مجوز تاسیس و فعالیت. ۸
- دبیر خانه: دبیر خانه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری. ۹
- سامانه: سامانه ملی عرضه و تقاضای پژوهش و فناوری (ساتع) به عنوان یکی از زیر سامانه‌های پنجره واحد نظام ایده‌ها و نیاز‌ها (نان). ۱۰
- حساب صندوق: حساب خاصی که برای واریز منابع موضوع این آیین‌نامه توسط خزانه برای صندوق تعیین و اعلام می‌شود. تبصره
- تا زمان تصویب اساسنامه صندوق، مبالغ دریافتی به حسابی که توسط خزانه نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در این خصوص افتتاح شده است، واریز می‌شود. ماده ۲
- شرکتها، بانکها و موسسه‌ها موظفند در مقاطع سه ماه معادل بیست و پنج درصد (۲۵ %) از مبلغ منابع موضوع این آیین‌نامه را به حساب صندوق واریز و پس از اخذ تاییدیه خزانه، اسناد مثبته را در سامانه بارگذاری نمایند. در صورت واریز نشدن وجوه مربوط در موعد مقرر توسط هر یک از شرکتها، بانکها و موسسه‌ها، به خزانه اجازه داده می‌شود در پایان هر سه ماه راساً مبلغ مربوط را از حساب آنها نزد خزانه برداشت کرده و آن را به حساب صندوق واریز کند. تبصره
- مانده موجودی حساب صندوق نزد خزانه مربوط به سال قبل توسط خزانه به حساب صندوق واریز و در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط مصرف می‌شود. ماده ۳
- منابع موضوع این آیین‌نامه برای هر یک از مراکز دارای درآمد اختصاصی در قانون، مازاد بر درآمدهای اختصاصی مندرج در قانون است. ماده ۴
- خزانه مکلف است در پایان هر سه ماه، واریزی هر یک از شرکتها، بانکها و موسسه‌ها و مبلغ پرداختی به صندوق را به سازمان و دبیرخانه گزارش کند. ماده ۵
- منابع موضوع این آیین‌نامه در راستای حل مسایل و مشکلات شرکتها، بانکها و موسسه‌ها از قبیل توسعه و ارتقای فناوری و نوآوری، افزایش بهره‌وری، اصلاح ساختار، کاهش هزینه‌های تولید و توسعه بازار در قالب موارد زیر از طریق مراکز، هزینه می‌شود: ۱
- طرح (پروژه) های پژوهش کاربردی از طریق اعضای هیات علمی، پژوهشگران و فناوران. ۲
- اجرای پایان‌نامه‌های تحصیلات تکمیلی و طرح (پروژه) های پسادکتری. ۳
- طرح (پروژه) های تحقیقاتی دانش آموختگان تحصیلات تکمیلی غیرشاغل تحت نظارت یکی از مراکز. تبصره ۱
- تعهدات پرداخت نشده قراردادهای سال قبل (ثبت شده در سامانه) در اولویت پرداخت قرار دارد. تبصره ۲
- مانده منابعی که از طرف شرکتها، بانکها و موسسه‌ها، طرحی (پروژه‌ای) برای آنها تعریف نشده است، در سال‌های بعد در راستای نیازهای پژوهشی خودشان هزینه می‌شود. تبصره ۳
- طرح (پروژه) های پیشنهادی شرکتها، بانکها و موسسه‌ها از طریق ثبت برگه (فرم) درخواست پیشنهاده در سامانه اعلام عمومی می‌شود. واگذاری طرح (پروژه) ها به مراکز توسط شرکتها، بانکها و موسسه‌ها در شرایط رقابتی انجام می‌شود. شیوه‌نامه این تبصره توسط دبیرخانه و با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور تهیه و به تصویب شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری می‌رسد. تبصره ۴
- قراردادهای منعقد شده واجد وصف طبقه بندی، از ثبت در سامانه مستثنی می‌باشند. ماده ۶
- اعتبارات موضوع این آیین‌نامه در قالب قراردادهای مشخص که در سامانه ثبت شده است، هزینه می‌شود. ماده ۷
- حداقل شصت درصد (۶۰ %) مبلغ مربوط به هزینه‌های نیروی انسانی هر طرح (پروژه) باید به دانشجویان، پژوهشگران پسادکتری، دانش‌آموختگان پژوهشگر و یا نیروهای کارورز فعال در طرح (پروژه) پرداخت شود. تبصره
- مبلغ پرداختی موضوع این آیین‌نامه برای اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی مشمول سقف خالص پرداختی موضوع بند (ج) تبصره (۱۲) ماده واحده قانون نمی‌شود. ماده ۸
- شرکتها، بانکها و موسسه‌ها می‌توانند حداکثر تا ده درصد (۱۰ %) از مبلغ چهل درصد (۴۰ %) هزینه امور پژوهشی مذکور را از طریق دانشگاه‌ها و موسسات پژوهشی اعم از دولتی و غیردولتی وابسته به خود و جهاد دانشگاهی و حوزه‌های علمیه در چهارچوب این آیین‌نامه هزینه کنند. ماده ۹
- قراردادهای منعقد شده بین شرکتها، بانکها و موسسه‌ها با مراکز جهت انجام طرح (پروژه) های تحقیقاتی باید در سامانه ثبت شده و مطابقت مفاد آن با ضوابط این آیین‌نامه به تایید دبیر خانه برسد. صندوق موظف است حداکثر ظرف یک ماه پس از تایید صورت وضعیت هر طرح (پروژه) توسط شرکتها، بانکها و موسسه‌های ذی ربط، نسبت به پرداخت مبالغ قراردادهای منعقد شده به مراکز اقدام نماید. ماده ۱۰
- بالاترین مقام مراکز مربوط، مسئولیت اجرای قرارداد‌ها و نظارت بر هزینه کرد کل منابع اختصاص یافته را برعهده دارد و باید گزارش اقدامات انجام شده را در سامانه ثبت کنند. ماده ۱۱
- دبیرخانه موظف است امکان دسترسی برخط به سامانه را برای سازمان فراهم نماید و در راستای به روز رسانی سامانه مواردی از قبیل گزارش گیری از طرح‌ها، شناسه (کد) گذاری مربوط به طرح‌ها و مشخص نمودن مراحل پرداخت را با هماهنگی سازمان ایجاد کند. ماده ۱۲
- دبیرخانه موظف است گزارش عملکرد این آیین‌نامه را در مقاطع زمانی سه ماهه و در چهارچوبی که سازمان تعیین می‌کند به سازمان اعلام و در سامانه بارگذاری کند. ماده ۱۳
- دبیرخانه موظف است در صورت نیاز، صحت اجرای طرح (پروژه) و دستاورد‌های آن را از طریق کارگزاران مورد تایید سازمان، ارزیابی و به شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان گزارش کند. محمد مخبر معاون اول رئیس جمهور.