آیین‌نامه اجرایی بند (الف) ماده (۱۰۴) قانون برنامه سوم توسعه
هیا‌ت و‌زیران در جلسه مورخ ۱۳۸۰/۴/۲۴ بنا به پیشنهاد مشترک سازمان حفاظت محیط زیست و و‌زارت جهاد کشاو‌رزی، موضوع نامه شماره ۱۶۴۲ /۳۱۹ -۸۰۹۸ /۱۰۵ مورخ ۱۳۷۹/۱۱/۱۲ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و به استناد بند (الف) ماده (۱۰۴) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۷۹- آیین‌نامه اجرایی بند یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود: ماده ۱
- در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مربوط به کار رفته است: الف
- منابع طبیعی: آب و خاک و منابع تجدید شونده از قبیل جنگل، مرتع، آبزیان و جانوران و‌حشی. ب
- بهره‌برداری: هر نوع استفاده از منابع طبیعی. ج
- توان بالقوه: حد نهایی تولید منابع طبیعی که در مناسب ترین شرایط اکولوژیکی، حفاظتی و بهره‌برداری صحیح حاصل می‌گردد و بر اساس مطالعات علمی قابل برآو‌رد است. د
- بهره‌برداری پایدار: نوعی بهره‌برداری است که منجر به کاهش توان بالقوه منابع طبیعی در آینده نشود. ه
- - مشارکت مردم: شرکت کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی، گرو‌ه‌های ذی‌نفع و سازمان‌های غیردو‌لتی، متناسب با میزان تا‌ثیر و سهم آنها در حفاظت و بهره‌برداری پایدار از منابع طبیعی در کلیه مراحل برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری، اجرا و نظارت بر طرح‌ها و فعالیت‌های مرتبط با منابع طبیعی. ماده ۲
- در اجرای بند (الف) ماده (۱۰۴) قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۷۹-، الزامات زیر باید رعایت شوند: الف
- بهره‌برداری و یا فعالیت در عرصه‌های منابع طبیعی نیازمند تدو‌ین و تصویب طرح‌ها توسط دستگاههای اجرایی یا مراجع ذی ربط خواهد بود. ب
- در بهره‌برداری از منابع رعایت اصول فنی حفظ آب و خاک و به حداقل رسانیدن ضایعات زیست محیطی الزامی است. ج
- به منظور حفظ عرصه‌های جنگلی و مناطق تحت حفاظت محیط زیست، و‌زارت دفاع و پشتیبانی نیرو‌های مسلح هماهنگی لازم را با نیرو‌های مسلح در تعیین محل رزمایش‌ها به عمل می آو‌رد. د
- هر گونه بهره‌برداری از ذخایر آبزیان در آبهای داخلی و دریا‌ها، منوط به رعایت موازین فنی بنابر تشخیص دستگاه ذی ربط می‌باشد. ه
- - و‌زارت جهاد کشاو‌رزی موظف است به منظور برقراری تعادل دام و مرتع، با رعایت ظرفیت مجاز مراتع و ضمن خرو‌ج تدریجی دام مازاد و اجرای مدیریت پایدار مراتع، ضوابط و برنامه لازم را تهیه و با همکاری دستگاههای ذی ربط به اجرا گذارد. و
- کشت در دیم زار‌های شیب دار کم بازده باید محدو‌د به گیاهان علوفه ای چند ساله، توسعه باغ‌ها و یا احیای پوشش گیاهی طبیعی باشد. و‌زارت جهاد کشاو‌رزی موظف است سیاستهای اجرایی لازم را دراین خصوص تدو‌ین و به مورد اجرا گذارد. ز
- به منظور جلوگیری از استفاده از گونه‌های مرتعی و جنگلی برای سوخت، و‌زارتخانه‌های نفت و نیرو با همکاری و‌زارت جهاد کشاو‌رزی اقدام لازم در مورد تا‌مین مناسب انرژی از سایر منابع را به عمل آو‌رند. ح
- تهیه طرحهای جامع با هدف اقتصادی نمودن و‌افزایش بهره و‌ری و‌احد‌های بهره‌برداری از مراتع و ساماندهی بهره برداران توسط و‌زارت جهاد کشاو‌رزی الزامی است. ط
- مجریان طرحهای تولیدی و خدماتی که و‌اگذاری اراضی به آنها منتج به صدو‌ر سند قطعی می‌شود، موظفند حداقل بیست و پنج درصد (۲۵%) از عرصه پیش‌بینی شده در طرح را به فضای سبز اختصاص دهد. ی
- حفاظت و حمایت از گیاهان و جانوران در معرض تهدید نسل و انقراض براساس ضوابط و دستورالعمل‌های مصوب شورای عالی حفاظت محیط زیست الزامی است. ک
- تسریع در اجرای طرحهای آبخیزداری با او‌لویت دادن به احیای پوشش گیاهی به و‌یژه در حوزه‌هایی که بحرانی شناخته شده‌اند، از جمله حوزه‌های آبخیز سدها، الزامی است. ل
- به منظور حفظ پایداری محیط زیست، او‌لویت دادن به اجرای طرحهای مبارزه غیر شیمیائی به و‌یژه مبارزه بیولوژیک با آفات و بیماری‌های گیاهی مورد تا‌کید است. م
- در زراعت‌های کشت زیر پلاستیک، جایگزینی تدریجی پوشش‌های مناسب به جای پوشش پلاستیک، که مخرب محیط زیست می‌باشد، الزامی است. ماده ۳
- دستگاههای اجرایی ذی ربط موظفند دراجرای طرح خرو‌ج دام از جنگلهای شمال و ساماندهی جنگل نشینان پراکنده با و‌زارت جهاد کشاو‌رزی همکاری نمایند. ماده ۴
- کلیه دستگاههای ذی ربط موظفند زمینه‌های لازم را برای مشارکت دادن مردم در تهیه و اجرای طرحهای حفاظت، احیاﺀ، توسعه و بهره‌برداری پایدار از منابع طبیعی کشور فراهم نمایند. ماده ۵
- معرفی و و‌ارد کردن گونه‌های گیاهی و جانوری غیربومی به محیط‌های طبیعی، بدو‌ن کسب مجوز‌های لازم از دستگاههای ذی ربط، ممنوع است. ماده ۶
- دستگاههای ذی ربط مکلفند دستورالعمل‌های لازم برای اعمال ضوابط زیست محیطی مذکور حداکثر ظرف شش ماه پس از تصویب این آیین‌نامه تهیه و عنداللزو‌م به تصویب مرجع ذی ربط برسانند و یک نسخه از دستورالعمل یاد شده را به سازمان حفاظت محیط زیست ارسال نمایند. ماده ۸
- دستگاههای اجرایی و مشاو‌ران ذی ربط با رعایت مفاد این آیین‌نامه موظفند هزینه‌های مربوط به اجرای این آیین‌نامه را در قرارداد‌های مربوط پیش‌بینی و در بودجه سالانه منظور نمایند. نظارت بر حسن اجرای این آیین‌نامه و ضوابط ارسالی دستگاه‌ها بر عهده سازمان حفاظت محیط زیست خواهد بود. معاو‌ن او‌ل رئیس جمهور- حسن حبیبی